वेदश्रुति महापुण्ये ब्रह्मण्ये जातवेदसि । जम्बूकटकचैत्येषु नित्यं सन्निहितालये
वेदश्रुतीचे मूर्तिमंत रूप, अतिशय पवित्र, ब्रह्मनिष्ठ, तेजस्विनी, जांबुकाटकाच्या देवळांमध्ये नेहमी वास करणारी देवी.
त्वं ब्रह्मविद्या विद्यानां महानिद्रा च देहिनाम्। स्कन्दमातर्भगवति दुर्गे कान्तारवासिनि
तू सर्व विद्यांमध्ये ब्रह्मविद्या आहेस, देहधारकांची महान निद्रा आहेस, स्कंदाची माता, भगवती दुर्गा, अरण्यात वास करणारी देवी.
स्वाहाकारः स्वधा चैव कला काष्ठा सरस्वती। सावित्री वेदमाता च तथा वेदान्त उच्यते
तू स्वाहा, स्वधा, काळाची मापे, सरस्वती, सावित्री, वेदांची माता आणि वेदांचा शेवट देखील आहेस.
स्तुतासि त्वं महादेवि विशुद्धेनान्तरात्मना । जयो भवतु मे नित्यं त्वत्प्रसादाद्रणाजिरे
हे महादेवी, शुद्ध अंतःकरणाने तुझे स्तवन केले आहे. तुझ्या कृपेने रणभूमीत मला नेहमी विजय मिळू दे.
कान्तारभयदुर्गेषु भक्तानां चालयेषु च । नित्यं वससि पाताले युद्धे जयसि दानवान्
भयंकार जंगलात, किल्ल्यांमध्ये आणि भक्तांच्या घरातही, तू नेहमी पाताळात वास करतेस; युद्धात दानवांना जिंकतेस.
त्वं जम्भनी मोहिनी च माया ह्रीः श्रीस्तथैव च । संध्या प्रभावती चैव सावित्री जननी तथा
तू जंभनी, मोहिनी, माया, ह्री, श्री, संध्या, प्रभावती, सावित्री आणि जननी आहेस.
तुष्टिः पुष्टिर्धृतिर्दीप्तिश्चन्द्रादित्यविवर्धिनी । भूतिर्भूतिमतां सङ्ख्ये वीक्ष्यसे सिद्धचारणैः
तू तृप्ती, पोषण, धैर्य, तेज आणि चंद्रसूर्य वाढवणारी आहेस; युद्धात श्रीमंतांमध्ये तूच संपत्ती आहेस, आणि सिद्ध व चारण तुला पाहतात.
ततः पार्थस्य विज्ञाय भक्तिं मानववत्सला। अन्तरिक्षगतोवाच गोविन्दस्याग्रतः स्थिता
माणसांवर प्रेम करणारी, पार्थाची भक्ती ओळखून, ती गोविंदासमोर आकाशातून बोलली.
स्वल्पेनैव तु कालेन शत्रूञ्जेष्यसि पाण्डव । नरस्त्वमसि दुर्धर्ष नारायणसहायवान्
पांडवा, अगदी थोड्या वेळात तू शत्रूंना जिंकशील; नारायणाची साथ असलेला, तुला कुणीही सहज जिंकू शकत नाही.
अजेयस्त्वं रणेऽरीणामपि वज्रभृतः स्वयम् । इत्येवमुक्त्वा वरदा क्षणेनान्तरधीयत
तू युद्धात वज्रधारी इंद्रालाही जिंकू शकतोस; असे म्हणून वर देणारी ती क्षणात अदृश्य झाली.
लब्ध्वा वरं तु कौन्तेयो मेने विजयमात्मनः । आरुरोह ततः पार्थो रथं परमसंमतम्
वर मिळाल्यावर कौन्तेयाने विजय आपलाच मानला; मग पार्थाने सर्वश्रेष्ठ रथावर चढले.
कृष्णार्जुनावेकरथौ दिव्यौ शङ्खौः प्रदध्मतुः । य इदं पठते स्तोत्रं कल्य उत्थाय मानवः
कृष्ण आणि अर्जुन एकाच रथावर बसून दिव्य शंख वाजवतात; जो मनुष्य हे स्तोत्र सकाळी उठून म्हणतो,
यक्षरक्षःपिशाचेभ्यो न भयं विद्यते सदा। न चापि रिपवस्तेभ्यः सर्पाद्या ये च दंष्ट्रिणः
त्याला यक्ष, राक्षस, पिशाच्च यांच्यापासून कधीच भीती राहत नाही; तसेच शत्रू, सर्प आणि इतर दात असलेल्या प्राण्यांपासूनही नाही.
न भयं विद्यते तस्य सदा राजकुलादपि । विवादेक जयमाप्नोति बद्धो मुच्यति बन्धनात्
त्याला राजदरबाराचीही कधीच भीती वाटत नाही; वादात तो नेहमी जिंकतो आणि बांधला गेला तरी सुटतो.
दुर्गं तरति चावश्यं तथा चोरैर्विमुच्यते। संग्रामे विजयेन्नित्यं लक्ष्मीं प्राप्नोति केवलाम्
तो नक्कीच किल्ला ओलांडतो आणि चोरांपासून मुक्त होतो; युद्धात नेहमी जिंकतो आणि केवळ लक्ष्मी मिळवतो.
आरोग्यबलसंपन्नो जीवेद्वर्षशतं तथा । एतद्दृष्टं प्रसादात्तु मया व्यासस्य धीमतः
आरोग्य आणि बळ मिळवून तो शंभर वर्षे जगतो; हे मी विद्वान व्यास यांच्या कृपेने पाहिले आहे.
मोहादेतौ न जानन्ति नरनारायणावृषी । तव पुत्रा दुरात्मानः सर्वे मन्युवशानुगाः
मोहामुळे, तुझे दुष्ट आणि क्रोधाच्या अधीन असलेले पुत्र नरनारायण ऋषींना ओळखत नाहीत.
प्राप्तकालमिदं वाक्यं कालपाशेन कुण्ठिताः । द्वैपायनो नारदश्च कण्वो रामस्तथानघः । अवारयंस्तव सुतं न चासौ तद्गृहीतवान्
हे वचन योग्य वेळी आले, पण ते काळाच्या फासात अडकले आहेत; द्वैपायन, नारद, कण्व आणि पवित्र राम यांनी तुझ्या पुत्राला थांबवण्याचा प्रयत्न केला, पण त्याने ऐकले नाही.
यत्र धर्मो द्युतिः कान्तिर्यत्र ह्रीः श्रीस्तथा मतिः। यतो धर्मस्ततः कृष्णो यतः कृष्णस्ततो जयः
जिथे धर्म, तेज, सौंदर्य, लज्जा, श्री आणि बुद्धी आहे, तिथे धर्म आहे; जिथे धर्म आहे तिथे कृष्ण आहे, आणि जिथे कृष्ण आहे तिथे विजय आहे.
केषां प्रहृष्टास्तत्राग्रे योधा युध्यन्ति सञ्जय। उदग्रमनसः के वा के वा दीना विचेतसः
संजया, कोणते योद्धे आनंदाने पुढे जाऊन लढत आहेत? कोण उत्साही आहेत आणि कोण निराश व गोंधळलेले आहेत?
के पूर्वं प्राहरंस्तत्र युद्धे हृदयकम्पने । मामकाः पाण्डवेया वा तन्ममाचक्ष्व सञ्जय
त्या भीतीदायक युद्धात सर्वप्रथम कोण हल्ला केला? माझे लोक की पांडवांचे पुत्र? हे मला सांग संजया.
कस्य सेनासमुदये गन्धो माल्यसमुद्भवः । वायुः प्रदक्षिणश्चैव योधानामभिगर्जताम्
कोणत्या सैन्यात फुलांच्या गंधाने वारा दरवळला आणि योद्ध्यांच्या गर्जनेने आकाश भरून गेले?
उभयोः सेनयोस्तत्र योधा जहृषिरे तदा। स्रजः समाः सुगन्धानामुभयत्र समुद्भवः
त्या वेळी दोन्ही सैन्यातील सैनिक आनंदित झाले; दोन्ही बाजूंना सुगंधी फुलांच्या माळा प्रकट झाल्या.
संहतानामनीकानां व्यूढानां भरतर्षभ । संसर्गात्समुदीर्णानां विमर्दः सुमहानभूत्
हे भरतश्रेष्ठा, जेव्हा सैन्यांच्या तुकड्या एकत्र आल्या आणि एकमेकांवर तुटून पडल्या, तेव्हा त्यांच्या धडकेत मोठा गदारोळ झाला.
वादित्रशब्दस्तुमुलः शङ्खभेरीविमिश्रितः। शूराणां रणशूराणां गर्जतामितरेतरम्
वाद्यांचा गजर, शंख आणि ढोल यांच्या आवाजासोबत, रणधाड्या वीरांनी एकमेकांवर गर्जना केली.
उभयोः सेनयो राजन्महान्व्यतिकरोऽभवत्। अन्योन्यं वीक्षमाणानां योधानां भरतर्षभ। कुञ्जराणां च नदतां सैन्यानां च प्रहृष्यताम्
राजा, दोन्ही सैन्यांमध्ये मोठी झुंज झाली; सैनिक एकमेकांकडे पाहू लागले, हत्ती गर्जना करू लागले आणि सैन्य आनंदित झाले.
तं तथा कृपयाविष्टमश्रुपूर्णाकुलेक्षणम् । विषीदन्तमिदं वाक्यमुवाच मधुसूदनः
त्याला अशा प्रकारे करुणेने भरून, डोळे पाण्याने डबडबलेले आणि मन अस्वस्थ झालेले पाहून, मधुसूदनाने त्या खचलेल्या अर्जुनाला असे सांगितले.
कुतस्त्वा कश्मलमिदं विषमे समुपस्थितम् । अनार्यजुष्टमस्वर्ग्यमकीर्तिकरमर्जुन
अर्जुना, या कठीण प्रसंगी तुला हे दुर्बलतेचे विचार कुठून आले? हे ना कीर्तीला नेणारे, ना स्वर्गाला मिळवून देणारे, ना सज्जनांना शोभणारे आहेत.
क्लैब्यं मा स्म गमः पार्थ नैतत्त्वय्युपपद्यते। क्षुद्रं हृदयदौर्बल्यं त्यक्त्वोत्तिष्ठ परंतप
पार्था, तू दुर्बलतेला बळी पडू नकोस; हे तुझ्या योग्य नाही. हे क्षुद्र मनाचे दुर्बलपण सोड आणि शत्रूंना जिंकणारा, उठ.
कथं भीष्ममहं सङ्ख्ये द्रोणं च मधुसूदन । इषुभिः प्रतियोत्स्यामि पूजार्हावरिसूदन
मधुसूदना, शत्रूंचा नाश करणारा, मी या युद्धात बाणांनी भीष्म आणि द्रोण यांच्याशी कसा लढू? ते तर पूजेला योग्य आहेत.