शृणु भद्रे मम सुते मम वाक्यं शुचिस्मिते
माझ्या कन्ये, शुभ्र हास्य असलेल्या, माझे बोल ऐक.
पतिव्रतानां नारीणां विशिष्टमिति चोच्यते। पतिशुश्रूषणं पूर्वं मनोवाक्कायचेष्टितैः
पतीपरायण स्त्रियांसाठी सर्वात मोठे कर्तव्य म्हणजे मन, वाणी आणि कृतीने पतीची सेवा करणे असे सांगितले जाते.
अनुज्ञाता मया पूर्वं पूजयैतद्व्रतं तव। एतेनैव च वृत्तेन पुण्याँल्लोकानवाप्य च
माझ्या पूर्वपरवानगीने तू हे व्रत पाळलेस; या वर्तनामुळे तुला पुण्यलोकांची प्राप्ती होईल.
तस्यान्ते मानुषे लोके विशिष्टां तप्स्यसे श्रियम्। तस्माद्भद्रेऽद्य यातव्यं समीपं पौरवस्य ह
याच्या शेवटी, मानवजगात तुला विशेष संपत्ती मिळेल; म्हणून, सुभगे, आजच पुरुवंशातील राजाकडे जावे.
स्वयं नायाति मत्वा ते गतं कालं शुचिस्मिते। गत्वाऽऽराधय राजानं दुष्यन्तं हितकाम्यया
तो स्वतः येत नाही, असे समजून, वेळ निघून गेला असे वाटते; म्हणून, शुभ्र हास्य असलेल्या, तू जाऊन हिताच्या इच्छेने राजा दुष्यंताची सेवा कर.
दौष्यन्तिं यौवराज्यस्थं दृष्ट्वा प्रीतिमवाप्स्यसि। देवतानां गुरूणां च क्षत्रियाणां च भामिनि
दुष्यंत युवराजपदावर विराजमान झालेला पाहून तुला आनंद होईल; कारण देव, वडीलधारे आणि क्षत्रियांसाठी, सुंदर स्त्री—
भर्तॄणां च विशेषेम हितं संगमनं भवेत्। तस्मात्पुत्रि कुमारेण गन्तव्यं मत्प्रियेप्सया
आणि विशेषतः पतींसाठी, एकत्र येणे हितकारक असते; म्हणून, कन्ये, माझ्या आनंदासाठी तुझ्या मुलासह जावे.
प्रतिवाक्यं न दद्यास्त्वं शपिता मम पादयोः
तू काहीही उत्तर देऊ नकोस; माझ्या आज्ञेने तू बांधलेली आहेस.
एवमुक्त्वा सुतां तत्र पौत्रं कण्वोऽभ्यभाषत। परिष्वज्य च बाहुभ्यां मूर्ध्न्युपाघ्राय पौरवम्
असे सांगून, कण्व ऋषीने आपल्या मुलीला आणि नातवाला प्रेमाने मिठी मारली, त्याच्या डोक्यावरून प्रेमाने वास घेतला.
सोमवंशोद्भवो राजा दुष्यन्त इति विश्रुतः। तस्याग्रमहिषी चैषा तव माता शुचिव्रता
दुष्यंत नावाने प्रसिद्ध असलेला राजा सोमवंशातून जन्मलेला आहे; ही तुझी आई, शुद्ध व्रती, त्याची मुख्य राणी आहे.
गन्तुकामा भर्तृपार्श्वं त्वया सह सुमध्यमा। गत्वाऽभिवाद्य राजनं यौवराज्यमवाप्स्यसि
पतीजवळ जाण्याची इच्छा असलेली ही सुकुमार कटी असलेली तुझ्यासोबत जाईल; तिथे जाऊन राजाला वंदन करून, तुला युवराजपद मिळेल.
स पिता तव राजेन्द्रस्तस्य त्वं वशगो भव। पितृपैतामहं राज्यमातिष्ठस्व स्वभावतः
तो तुझा वडील, राजांचा राजा आहे; त्याच्या आज्ञेत राहा. वडील आणि आजोबांकडून मिळालेलं राज्य स्वभावतः चालव.
तस्मिन्काले स्वराज्यस्थो मामनुस्मर पौरव
पौरव, जेव्हा तू स्वतःच्या राज्यावर विराजमान व्हशील, तेव्हा मला विसरू नकोस.
अभिवाद्य मुनेः पादौ पौरवो वाक्यमब्रवीत्। त्वं पिता मम विप्रर्षे त्वं माता त्वं गतिश्च मे
मुनिंच्या पायांना वंदन करून, पौरव म्हणाला: 'तुम्हीच माझे वडील, ब्राह्मणश्रेष्ठा, तुम्हीच माझी आई, आणि तुम्हीच माझा आधार आहात.'
न चान्यं पितरं मन्ये त्वामृते तु महातपः। तव शुश्रूषणं पुण्यमिह लोके परत्र च
महातपस्वी, तुमच्याशिवाय मी दुसऱ्या कोणालाही माझा वडील मानत नाही; तुमची सेवा करणे हे या जगात आणि पुढच्या जन्मातही पुण्यकारक आहे.
शकुन्तला भर्तृकामा स्वयं यातु यथेष्टतः। अहं सुश्रूषणपरः पादमूले वसामि वः
शकुंतला पती मिळवण्यासाठी जशी इच्छा असेल तशी जाऊ दे; मी मात्र तुमच्या पायाशी राहून तुमची सेवा करत राहीन.
क्रीडां व्यालमृगैः सार्धं करिष्ये न पुरा यथा। त्वच्छासनपरो नित्यं स्वाध्यायं च करोम्यहम्
पूर्वीप्रमाणे मी आता वनातील वन्य प्राण्यांसोबत खेळणार नाही; मी नेहमीच तुमच्या आज्ञेचे पालन करीन आणि माझा अभ्यासही मन लावून करीन.
एवमुक्त्वा तु संश्लिष्य पादौ कण्वस्य तिष्ठतः। तस्य तद्वचनं श्रुत्वा प्ररुरोद शकुन्तला
असे म्हणून त्याने उभ्या असलेल्या कण्व ऋषींच्या पायांना मिठी मारली; त्याची ही वचने ऐकून शकुंतला रडू लागली.
स्नेहात्पितुश्च पुत्रस्य हर्षशोकसमन्विता। निशाम्य रुदतीमार्तां दौष्यन्तिर्वाक्यमब्रवीत्
वडिलांचा प्रेम आणि पुत्राच्या आनंद-दुःखाने भरलेली, तिच्या आक्रोशाने व्याकुळ झालेली, दुष्यंतकन्या शकुंतलेने बोलायला सुरुवात केली.
श्रुत्वा भगवतो वाक्यं किं रोदिषि शकुन्तले। गन्तव्यं काल्य उत्थाय भर्तृप्रीतिस्ववास्ति चेत्
कण्व ऋषींचे शब्द ऐकून तिने विचारले, 'शकुंतले, तू का रडतेस? पतीला आनंद देण्याची इच्छा असेल तर उद्या सकाळी निघून जा.'
एकस्तु कुरुते पापं फलं भुङ्क्ते महाजनः। मया निवारितो नित्यं न करोषि वचो मम
प्रत्येकजण स्वतःच पाप करतो आणि त्याचे फळही स्वतःच भोगतो; मी तुला नेहमी समजावत आले, पण तू माझे ऐकत नाहीस.
निःसृतान्कुञ्जरान्नित्यं बाहुभ्यां संप्रमथ्य वै। वनं च लोडयन्नित्यं सिंहव्याघ्रगणैर्वृतम्
तू नेहमीच तुझ्या हातांनी हत्तींचा पिच्छा करत असायचीस आणि सिंह-व्याघ्रांनी भरलेल्या या जंगलात वावरत असायचीस.
एवंविधानि चान्यानि कृत्वा वै पुरुनन्दन। रुषितो भगवांस्तात तस्मादावां विवासितौ
अशा अनेक गोष्टी आणि इतरही काही केल्यावर, हे पुरुवंशाचे आनंदा, ऋषी रागावले आणि म्हणून आपण दोघेही वनवासाला गेलो.
नाहं गच्छामि दुष्यन्तं नास्मि पुत्र हितैषिणी। पादमूले वसिष्यामि महर्षेर्भावितात्मनः
मी दुष्यंताकडे जाणार नाही, ना मी माझ्या मुलाच्या हिताची इच्छा करते; मी या महान आत्म्याच्या, ऋषींच्या पायाशीच राहीन.
एवमुक्त्वा तु रुदती पपात मुनिपादयोः। एवं विलपतीं कण्वश्चानुनीय च हेतुभिः। पुनः प्रोवाच भगवानानृशंस्याद्धितं वचः
असे म्हणून ती रडत रडत ऋषींच्या पायांवर पडली; तिच्या अशा विलापावर कण्व ऋषींनी तिला शांतपणे समजावले आणि पुन्हा दयाळू, हिताचे शब्द सांगितले.
शकुन्तले शृणुष्वेदं हितं पथ्यं च भामिनि। पतिव्रताभावगुणान्हित्वा साध्यं न किंचन
शकुंतले, हे हितकारक आणि कल्याणकारी बोल ऐक, प्रिय मुली; पतीपरायण स्त्रीचे गुण सोडून दुसरे काहीही साध्य होत नाही.
प्रतिव्रतानां देवा वै तुष्टाः सर्वरप्रदाः। प्रसादं च करिष्यन्ति आपदो मोक्षयन्ति च
पतीपरायण स्त्रियांवर देवता प्रसन्न होतात आणि सर्व काही देतात; त्यांना कृपा करतात आणि संकटांतून सोडवतात.
पतिप्रसादात्पुण्यं च प्राप्नुवन्ति न चाशुभम्। तस्माद्गत्वा तु राजानमाराधय शुचिस्मिते
पतीच्या कृपेने स्त्रीला पुण्य मिळते आणि कधीही अनिष्ट घडत नाही; म्हणून, हे पवित्र हास्य असणाऱ्या, राजाकडे जाऊन त्याचे मन जिंक.
शकुन्तलां तथोक्त्वा वै शाकुन्तलमथाब्रवीत्। दौहित्रो मम पौत्रस्त्वमिलिलस्य महात्मनः
शकुंतलेला असे सांगून, मग त्यांनी तिच्या मुलाला उद्देशून म्हटले, 'शकुंतलेच्या मुला, तू इलिल या महात्म्याचा नातूस आहेस.'
शृणुष्व वचनं सत्यं प्रब्रवीमि तवानघ। मनसा भर्तृकामा वै वाग्भिरुक्त्वा पृथग्विधम्
हे निष्पापा, माझे सत्य बोल ऐक; जरी तिने मनाने पतीची इच्छा धरली आणि वेगवेगळ्या शब्दांनी बोलली, तरी ती सती जाण्याची इच्छा करत नाही.