महामेरुर्महाकाशो जलदः कुमुदोत्तरः । जलधारो महाराज सुकुमार इति स्मृतः
महामेरू, महाकाश, जलद, कुमुदोत्तर, जलधार, राजा, आणि सुकुमार अशी नावे ओळखली जातात.
रेवतस्य तु कौमारः श्यामस्य मणिकाञ्चनः । केसरस्याथ मौदाकी परेण तु महापुमान्
रेवताचा कौमार, श्यामाचा मणिकांचन, केसऱ्याचा मौदाकी आणि शेवटचा महापुमान असे विभाग आहेत.
परिवार्य तु कौरव्य दैर्घ्यं ह्रस्वत्वमेव च। जम्बूद्वीपेन संक्यातस्तस्य मध्ये महाद्रुमः
कुरुवंशीय, लांबीने आणि रुंदीने त्यांना वेढून जांबूद्वीप आहे; त्याच्या मध्यभागी एक मोठे झाड आहे.
शाको नाम महाराज प्रजा तस्य सदानुगा। तत्र पुण्या जनपदाः पूज्यते तत्र शंकरः
राजा, त्याचे नाव शाक आहे; त्याचे लोक नेहमी त्याच्या मागे जातात. तिथे पवित्र प्रदेश आहेत आणि तिथे शंकराची पूजा होते.
तत्र गच्छन्ति सिद्धाश्च चारणा दैवतानि च। धार्मिकाश्च प्रजा राजंश्चत्वारोऽतीव भारत
तिथे सिद्ध, चारण आणि देवता जातात; आणि त्या प्रदेशातील लोक, भारत, चार प्रकारचे आणि अत्यंत धर्मनिष्ठ आहेत.
वर्णाः स्वकर्मनिरता न च स्तेनोऽत्र दृश्यते । दीर्घायुषो महाराज जरामृत्युविवर्जिताः
तेथील जाती आपापल्या कर्तव्याला वाहिलेल्या आहेत; तिथे कुठेही चोर सापडत नाही. ते दीर्घायुषी आहेत, राजा, आणि त्यांना म्हातारपण व मृत्यू लागत नाही.
प्रजास्तत्र विवर्धन्ते वर्षास्विव समुद्रगाः। नद्यः पुण्यजलास्तत्र गङ्गा च बहुधा गता
तिथे लोक भरभराटीला येतात, जसे पावसाळ्यात नद्या समुद्राकडे धावतात; तिथे पवित्र नद्या आहेत आणि गंगा अनेक रूपांनी वाहते.
सुकुमारी कुमारी च शीताशी वेणिका तथा। महानदी च कौरव्य तथा मणिजला नदी
सुकुमारी, कुमारी, शीताशी, वेणिका, आणि कुरुवंशीय, एक महानदी आणि मणीसारखे पाणी असलेली नदी तिथे आहे.
चक्षुर्वर्धनिका चैव नदी भरतसत्तम । तत्र प्रवृत्ताः पुण्योदा नद्यः कुरुकुलोद्वह
चक्षुर्वर्धनीका नावाची नदीही तिथे आहे, भारतश्रेष्ठ; तिथे पवित्र जल असलेल्या नद्या वाहतात, कुरुकुळाचे तेजस्वी.
सहस्राणां शतान्येव यतो वर्षति वासवः । न तासां नामधेयानि परिमाणं तथैव च
तिथे हजारो शेकडो नद्या आहेत जिथे इंद्र पाऊस पाडतो; त्यांची नावे आणि माप कोणालाही ठाऊक नाहीत.
शक्यन्ते परिसंख्यातुं पुण्यास्ता हि सरिद्वराः । तत्र पुण्या जनपदाश्चत्वारो लोकसंमताः
त्या पवित्र नद्यांची मोजदाद करणे शक्य नाही; त्या सर्वोत्कृष्ट आहेत. तिथे चार पवित्र प्रदेश आहेत, जे सर्वांनी मान्य केले आहेत.
मङ्गाश्च मशकाश्चैव मानसा मन्दगास्तथा । मङ्गा ब्राह्मणभूयिष्ठाः स्वकर्मनिरता नृप
मंगा, मशका, मानस आणि मंदग हे लोक आहेत; मंगा हे बहुतेक ब्राह्मण असून, आपापल्या कर्तव्यात मग्न असतात, राजा.
मशकेषु च राजन्या धार्मिकाः सर्वकामदाः । मानसाश्च महाराज वैश्यधर्मोपजीविनः
मशकांमध्ये क्षत्रिय आहेत, ते धर्मनिष्ठ आणि सर्व इच्छा पूर्ण करणारे आहेत; मानस हे, राजा, वैश्यधर्माने उपजीविका करतात.
सर्वकामसमायुक्ताः शूरा धर्मार्थनिश्चिताः । शूद्रास्तु मन्दगा नित्यं पुरुषा धर्मशीलिनः
ते सर्व इच्छांनी युक्त, शूर आणि धर्म व अर्थ यामध्ये स्थिर आहेत; मंदग हे शूद्र असून, ते नेहमी धर्मशील असतात.
न तत्र राजा राजेन्द्र न दण्डो न च दण्डिकाः। स्वधर्मेणैव धर्मज्ञास्ते रक्षन्ति परस्परम्
तेथे ना कुठे राजा असतो, ना शिक्षा देणारा, ना शिक्षा करणारे असतात. धर्म जाणणारे लोक आपापल्या कर्तव्याने एकमेकांचे रक्षण करतात.
एतावदेव शक्यं तु तत्र द्वीपे प्रभाषितुम्। एतदेव च श्रोतव्यं शाकद्वीपे महौजसि
त्या द्वीपाबद्दल एवढंच सांगता येईल, आणि शाकद्वीपाबद्दल हेच ऐकावं, हे महाबली.
उत्तरेषु च कौरव्य द्वीपेषु श्रूयते कथा। एवं तत्र महाराज ब्रुवतश्च निबोध मे
उत्तर दिशेच्या द्वीपांमध्ये, कुरुकुळातील राजा, अशा कथा ऐकू येतात. तिथे कसं आहे ते मी सांगतो, ऐक.
घृततोयः समुद्रोऽत्र दधिमण्डोदकोऽपरः । सुरोदः सागरश्चैव तथान्यो जलसागरः
तेथे एक सागर तुपाचा आहे, दुसरा सागर ताकाचा आहे, एक मद्याचा सागर आहे आणि आणखी एक पाण्याचा सागर आहे.
परस्परेण द्विगुणाः सर्वे द्वीपा नराधिप । पर्वताश्च महाराज समुद्रैः परिवारिताः
राजा, प्रत्येक द्वीप मागच्या द्वीपापेक्षा दुप्पट मोठं आहे, आणि तेथील पर्वत मोठ्या समुद्रांनी वेढलेले आहेत.
गौरस्तु मध्यमे द्वीपे गिरिर्मानःशिलो महान् । पर्वतः पश्चिमे कृष्णो नारायणसखो नृप
मध्यभागी असलेल्या द्वीपात मोठा मानशिला नावाचा सुवर्णाचा पर्वत आहे. पश्चिमेला कृष्ण नावाचा काळा पर्वत आहे, जो नारायणाचा मित्र आहे.
तत्र रत्नानि दिव्यानि स्वयं रक्षति केशवः । प्रसन्नश्चाभवत्तत्र प्रजानां व्यदधत्सुखम्
तेथे दिव्य रत्ने स्वतः केशव राखतो. तो तिथल्या लोकांवर प्रसन्न होऊन त्यांना सुख दिलं.
कुशस्तम्बः कुशद्वीपे मध्ये जनपदैः सह । संपूज्यते शाल्मलिश्च द्वीपे शाल्मलिके नृप
कुशद्वीपाच्या मध्यभागी कुशाचा स्तंभ आणि तिथल्या लोकांसह तो पूजला जातो. तसंच शाल्मली द्वीपात शाल्मली वृक्षाची पूजा होते, राजा.
क्रौञ्चद्वीपे महाक्रौञ्चो गिरी रत्नचयाकरः । संपूज्यते महाराज चातुर्वर्ण्येन नित्यदा
क्रौंचद्वीपावर महाक्रौंच नावाचा रत्नांनी भरलेला मोठा पर्वत आहे. त्या पर्वताची सर्व चार वर्णांचे लोक नेहमी पूजा करतात, राजाधिराज.
गोमन्तः पर्वतो राजन्सुमहान्सर्वधातुमान् । यत्र नित्यं निवसति श्रीमान्कमललोचनः
राजा, गोमंत पर्वत फार मोठा आहे आणि सर्व धातूंनी समृद्ध आहे. तिथे कमलासारख्या डोळ्यांचा श्रीमंत नेहमी वास करतो.
मोक्षिभिः संस्तुतो नित्यं प्रभुर्नारायणो हरिः । कुशद्वीपे तु राजेन्द्र पर्वतो विद्रुमैश्चितः
मुक्तीच्या इच्छेने आलेले लोक नारायण हरिची नेहमी स्तुती करतात. कुशद्वीपात, राजाधिराज, प्रवाळांनी सजलेला एक पर्वत आहे.
सुनामा नाम दुर्धर्षो द्वितीयो हेमपर्वतः । द्युतिमान्नाम कौरव्य तृतीयः कुमुदो गिरिः
पहिला पर्वत प्रसिद्ध आणि दुर्जय असा सुनामा आहे. दुसरा सुवर्णाचा पर्वत आहे. तिसरा, कुरुकुळातील, तेजस्वी कुमुद पर्वत आहे.
चतुर्थः पुष्पवान्नाम पञ्चमस्तु कुशेशयः । षष्ठो हरिगिरिर्नाम षडेते पर्वतोत्तमाः
चौथा पुष्पवत नावाचा आहे, पाचवा कुशेशय आहे, आणि सहावा हरिगिरी नावाचा पर्वत आहे. हे सहा पर्वत श्रेष्ठ आहेत.
तेषामन्तरविष्कम्भो द्विगुणः सर्वभागशः । औद्भिदं प्रथमं वर्षं द्वितीयं वेणुमण्डलम्
त्यांच्या दरम्यानचं अंतर प्रत्येकवेळी मागच्या अंतराच्या दुप्पट आहे. पहिलं प्रदेश औद्भिद आहे, दुसरं वेणुमंडळ आहे.
तृतीयं सुरथाकारं चतुर्थं कम्बलं स्मृतम् । धृतिमत्पञ्चमं वर्षं षष्ठं प्रभाकरम्
तिसरं प्रदेश सुरथाकार आहे, चौथं कंबळ नावाचं आहे. पाचवं धृतिमत प्रदेश आहे आणि सहवं प्रभाकर आहे.
सप्तमं कापिलं वर्षं सप्तैते वर्षलम्भकाः । एतेषु देवगन्धर्वाः प्रजाश्च जगतीश्वर
सातवं प्रदेश कापिल आहे. ही सात प्रदेशांची विभागणी आहे. या सर्व प्रदेशांत देव, गंधर्व आणि लोक वास करतात, पृथ्वीच्या अधिपती.