सर्वकामफलास्तत्र केचिद्वृक्षा जनाधिप । अपरे क्षीरिणो नाम वृक्षास्तत्र नराधिप
माणसांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या राजन, तिथे काही झाडं सर्व इच्छित फळं देतात; आणि काही झाडांना 'दूध देणारी' असं नाव आहे.
ये क्षरन्ति सदा क्षीरं षड्रसं चामृपोतमम् । वस्त्राणि च प्रसूयन्ते फलेष्वाभरणानि च
ती झाडं नेहमी सहा प्रकारच्या चवीचं आणि अमृतासारखं उत्तम दूध देतात; त्यांच्या फळांतून वस्त्रं आणि दागिनेही मिळतात.
सर्वा मणिमयी भूमिः सूक्ष्मकाञ्चनवालुका । सर्वर्तुसुखसंस्पर्शा निष्पङ्का च जनाधिप । पुष्करिष्यः शुभास्तत्र सुखस्पर्शा मनोरमाः
राजा, तिथली सगळी भूमी रत्नांनी बनलेली आहे, आणि बारिक सोन्याच्या वाळूने भरलेली आहे; सर्व ऋतूंमध्ये स्पर्शाला सुखद, मळमुक्त आहे; तिथे सुंदर, सुखद आणि मनमोहक कमळाच्या तलाव आहेत.
देवलोकच्युताः सर्वे जायन्ते तत्र मानवाः। शुक्लाभिजनसंयन्नाः सर्वे सुप्रियदर्शनाः
तिथे जन्मणारे सर्व लोक देवांच्या लोकातून आलेले असतात; ते सगळे उच्च कुळातले आणि फारच सुंदर दिसणारे असतात.
मिथुनानि च जायन्ते स्त्रियश्चाप्सरसोपमाः। तेषां ते क्षीरिणां क्षीरं पिबन्त्यमृतसन्निभम्
तिथे जोडपी जन्माला येतात, आणि स्त्रिया अप्सरांसारख्या सुंदर असतात; त्या दूध देणाऱ्या झाडांचं अमृतासारखं दूध पितात.
मिथुनं जायते काले समं तच्च प्रवर्धते। तुल्यरूगुणोपेतं समवेषं तथैव च
जोडपं एकाच वेळी जन्माला येतात आणि एकत्र वाढतात; त्यांचं रूप, गुण आणि वेश सर्व सारखंच असतं.
एवमेवानुरूपं च चक्रवाकसमं विभो । निरापगाम ते लोका नित्यं मुदितमानसाः
त्यांचं एकमेकांशी जुळणं अगदी चक्रवाक पक्ष्यांसारखं असतं; त्यांचा प्रदेश दुःखरहित असून, त्यांची मनं नेहमी आनंदी असतात.
दशवर्षसहस्राणि शशवर्षशतानि च । जीवन्ति ते महाराज न चान्योन्यं जहत्युत
महामहाराज, ते लोक दहा हजार वर्षं आणि शंभर चंद्रवर्षं जगतात; आणि कधीच एकमेकांना सोडत नाहीत.
भारुण्डा नाम शकुनास्तीक्ष्णतुण्डा महाबलाः । तान्निर्हरन्तीह मृतान्दरीषु प्रक्षिपन्ति च
तिथे भारुंड नावाचे पक्षी असतात, ज्यांची चोच तीक्ष्ण आणि बळ प्रचंड असतं; ते मृत लोकांना उचलून गुहांमध्ये टाकतात.
उत्तराः कुरवो राजन्व्याख्यातास्ते समासतः। मेरोः पार्श्वमहं पूर्वं वक्ष्याम्यथ यथातथम्
राजा, या उत्तरेकडील कुरू लोकांचं मी थोडक्यात वर्णन केलं; आता मी मेरूच्या पूर्वेकडील बाजूचं खरेखुरं वर्णन सांगतो.
तस्य मूर्धाभिषेकस्तु भद्राश्वस्य विशांपते । भद्रसालवनं यत्र कालाम्रश्च महाद्रुमः
लोकाधिपती, तिथे भद्राश्वाचं अभिषेकस्थळ आहे; जिथे भद्रसालाचं वन आणि काळआंबा नावाचा मोठा वृक्ष आहे.
कालाम्रस्तु महाराज नित्यपुष्पफलः शुभः । द्रुमश्च योजनोत्सेधः सिद्धचारणसेवितः
महामहाराज, काळआंबा हा शुभ वृक्ष नेहमी फुलांनी आणि फळांनी बहरलेला असतो; तो उंचीने मोठा असून सिद्ध आणि चारण लोकांनी वास केलेला आहे.
तत्र ते पुरुषाः श्वेतास्तेजोयुक्ता महाबलाः। स्त्रियः कुमुदवर्णाश्च सुन्दर्यः प्रियदर्शनाः
तिथले पुरुष पांढरे, तेजस्वी आणि बलवान असतात; स्त्रिया कमळासारख्या रंगाच्या, सुंदर आणि मनोहारी असतात.
चन्द्रप्रभाश्चन्द्रवर्णाः पूर्वचन्द्रनिभाननाः । चन्द्रशीतलगात्र्यश्च नृत्तिगीतविशारदाः
त्यांचं तेज चंद्रासारखं असतं, चेहरा पूर्वीच्या चंद्रासारखा असतो; त्यांचं शरीर चंद्राच्या शीतलतेसारखं असून, ते नृत्य आणि गाण्यात कुशल असतात.
दशवर्षसहस्राणि तत्रायुर्भरतर्षभ । कालाम्ररसपीतास्ते नित्यं संस्थितयौवनाः
भरतश्रेष्ठा, तिथे माणसांचं आयुष्य दहा हजार वर्षांचं असतं. ते सगळे काळआम्राच्या रसावर वाढतात आणि नेहमीच तारुण्यात राहतात.
दक्षिणेन तु नीलस्य निषधस्योत्तरेण तु। सुदर्शनो नाम महाञ्जम्बूवृक्षः सनातनः
नील पर्वताच्या दक्षिणेला आणि निषधाच्या उत्तरेला एक महान आणि सनातन जांभूळाचं झाड आहे, त्याचं नाव 'सुदर्शन' असं आहे.
सर्वकामफलः पुण्यः सिद्धचारणसेवितः। तस्य नाम्ना समाख्यातो जम्बूद्वीपः सनातनः
ते झाड सर्व इच्छा पूर्ण करणाऱ्या फळांनी भरलेलं, पवित्र आहे आणि सिद्ध व चारण लोक त्याची सेवा करतात. त्याच्याच नावावरून या प्राचीन भूमीला 'जांबूद्वीप' असं म्हणतात.
योजनानां सहस्त्रं च शतं च भरतर्षभ । उत्सेधो वृक्षराजस्य दिवस्पृङ्भनुजेश्वर
भरतश्रेष्ठा, त्या झाडांचा राजा असलेल्या झाडाची उंची एक हजार एकशे योजन आहे, हे दिव्य तेजस्वी सूर्यपुत्रा.
अरत्नीनां सहस्रं च शतानि दश पञ्च च । परिणाहस्तु वृक्षस्य फलानां रसभेदिनाम्
त्या झाडाचा घेर पंधरा हजार हातांचा आहे आणि त्याची फळं विविध रसांनी भरलेली असतात.
पतमानानि तान्युर्वी कुर्वन्ति विपुलं स्वनम् । मुञ्चन्ति च रसं राजंस्तस्मिन्रजतसन्निभम्
ती फळं खाली पडताना मोठा आवाज करतात आणि राजा, त्यातून चांदीसारखा रस वाहतो.
तस्या जम्बाः फलरसो नदी भूत्वा जनाधिप । मेरुं प्रदक्षिणं कृत्वा संप्रयात्युत्तरान्कुरून्
त्या जांभूळ फळांचा रस एक नदी बनतो, राजन, जी मेरू पर्वताभोवती वळून उत्तरेकडील कुरू देशात जाते.
तत्र तेषां मनःशान्तिर्न पिपासा जनाधिप । तस्मिन्फलरसे पीते न जरा बाधते च तान्
तिथे त्या लोकांचे मन शांत असते, त्यांना तहान लागत नाही आणि तो फळांचा रस प्यायल्यावर त्यांना कधीच वार्धक्य त्रास देत नाही.
तत्र जाम्बूनदं नाम कनकं देवभूषणम् । इन्द्रगोपकसंकाशं जायते भास्वरं तु तत्
तिथे 'जांबूनद' नावाचं सुवर्ण उत्पन्न होतं, जे देवांचं अलंकार आहे आणि इंद्रगोप किड्यासारखं तेजस्वी दिसतं.
तरुणादित्यवर्णाश्च जायन्ते तत्र मानवाः । तथा माल्यवतः श्रृङ्गे दृश्यते हव्यवाट् सदा
तिथे माणसं उगवत्या सूर्याच्या रंगाची जन्माला येतात आणि मालयवत पर्वताच्या शिखरावर नेहमी यज्ञाचा अग्नी दिसतो.
नाम्ना संवर्तको नाम कालाग्निर्भरतर्षभ । तथा माल्यवतः श्रृङ्गे पूर्वपूर्वानुगण्डिका
भरतश्रेष्ठा, तिथे 'संवर्तक' नावाचा काळाग्नी आहे आणि मालयवत पर्वताच्या शिखरावर एकापाठोपाठ एक जुनी शिखरं दिसतात.
योजनानां सहस्राणि पञ्चषण्माल्यवानथ । महारजतसंकाशा जायन्ते तत्र मानवाः
मग मालयवत पर्वत सहा हजार योजनांपर्यंत पसरलेला आहे आणि तिथे माणसं मोठ्या चांदीसारखी तेजस्वी जन्माला येतात.
ब्रह्मलोकच्युताः सर्वे सर्वे सर्वेषु साधवः । तपस्तप्यन्ति ते तीव्रं भवन्ति ह्यूर्ध्वरेतसः । रक्षणार्थं तु भूतानां प्रविश्यन्ते दिवाकरम्
ब्रह्मलोकातून खाली आलेले, सर्व प्रकारे सद्गुणी असलेले लोक तिथे कठोर तप करतात, ते नेहमी ब्रह्मचर्य पाळतात आणि सर्व प्राण्यांच्या रक्षणासाठी सूर्याच्या आत प्रवेश करतात.
षष्टिस्तानि सहस्राणि षष्टिरेव शतानि च। अरुणस्याग्रतो यान्ति परिवार्य दिवाकरम्
अशा साठ हजार आणि साठशे लोक अरुणाच्या पुढे जाऊन सूर्याभोवती वर्तुळ घालतात.
षष्टिं वर्षसहस्राणि षष्टिमेव शतानि च। आदित्यतापतप्तास्ते विशन्ति शशिमण्डलम्
साठ हजार आणि साठशे वर्षं सूर्याच्या तापाने भाजले गेलेले हे लोक शेवटी चंद्रमंडलात प्रवेश करतात.
वर्षाणां चैव नामानि पर्वतानां च संजय। आचक्ष्व मे यथातत्त्वं ये च पर्वतवासिनः
संजया, मला त्या प्रदेशांची आणि पर्वतांची खरी नावं सांग, आणि त्या पर्वतांवर जे राहतात त्यांचीही नावं सांग.