पाञ्चालराजं द्रुपदं दुःखशोकसमन्वितः। ततः काम्पिल्यमासाद्य दशार्णाधिपतिस्ततः
दुःख आणि शोकाने भरलेला दशार्णाचा राजा कापिल्याला आला आणि द्रुपद राजाला भेटला.
प्रेषयामास सत्कृत्य दूतं ब्रह्मविदां वरम्। ब्रूहि मद्वचनाद्दूत पाञ्चाल्यं तं नृपाधमम्
त्याने आदराने एक विद्वान ब्राह्मण दूत म्हणून पाठवला आणि सांगितलं, "दूत, माझ्या वतीने त्या पाञ्चाल राजाला, त्या नीच राजाला, हे शब्द सांग."
यन्मे कन्यां स्वकन्यार्थे वृतवानसि दुर्मते। फलं तस्यावलेपस्य द्रक्ष्यस्यद्य न संशयः
"दुष्ट बुद्धीच्या द्रुपदा, तू आपल्या मुलीसाठी माझ्या मुलीचं लग्न केलं, आज तुझ्या या गर्वाचा परिणाम तुला नक्कीच दिसेल."
एवमुक्तश्च तेनासौ ब्राह्मणो राजसत्तम। दूतः प्रयातो नगरं दाशार्णनृपचोदितः
राजाने असं सांगितल्यावर, ब्राह्मण दूत दशार्णाच्या राजाच्या आज्ञेने नगराकडे निघाला.
ततः आसादयामास पुरोधा द्रुपदं पुरे। तस्मै पाञ्चालको राजा गामर्घ्यं च सुसत्कृतम्
नंतर, पुजारीने नगरात जाऊन द्रुपदाला भेट दिली; पाञ्चाल राजाने त्याचा आणि शिखंडीचा मोठ्या सन्मानाने सत्कार केला.
प्रापयामास राजेन्द्र सह तेन शिखण्डिना । तां पूजां नाभ्यनन्दत्स वाक्यं चेदमुवाच ह
पण पुजारीने तो सन्मान स्वीकारला नाही आणि पुढील शब्द बोलला:
यदुक्तं तेन वीरेण राज्ञा काञ्चनवर्मणा । यत्तेऽहमधमाचार दुहित्राऽस्म्यभिवञ्चितः
"त्या वीर राजा कांचनवर्म्याने जे सांगितलं आणि तुझ्या मुलीच्या वागण्यामुळे मला कसं फसवलं गेलं—"
तस्य पापस्य करणात्फलं प्राप्नुहि दुर्मते । देहि युद्धं नरपते ममाद्य रणमूर्धनि
"त्या पापाच्या कृत्यामुळे, दुष्ट बुद्धीच्या राजांनो, त्याचं फळ तुला मिळेल; आज रणभूमीवर माझ्याशी युद्ध कर!"
उद्धरिष्यामि ते सद्यः सामात्यसुतबान्धवम् । तदुपालम्भसंयुक्तं श्रावितः किल पार्थिवः
"मी तुझ्यासह तुझे मंत्री, मुले आणि नातेवाईक यांना लगेच नष्ट करीन!" अशा प्रकारे त्या राजाला तिरस्काराने भरलेले शब्द ऐकवले गेले.
दशार्णपतिना चोक्तो मन्त्रिमध्ये पुरोधसा। अभवद्भरतश्रेष्ठ द्रुपदः प्रणयानतः
दशार्णाच्या राजाच्या पुजाऱ्याने मंत्र्यांच्या उपस्थितीत हे सांगितलं; तेव्हा भारतश्रेष्ठ द्रुपद आदराने वाकला.
यदाह मां भवान्ब्रह्मन्संबन्धिवचनाद्वचः । अस्योत्तरं प्रतिवचो दूतो राज्ञे वदिष्यति
हे ब्राह्मण, तुम्ही जेव्हा माझ्याशी संबंधाबद्दल बोललात, तेव्हा दूत राजाला हे उत्तर सांगेल.
ततः संप्रेषयामास द्रुपदोऽपि महात्मने । हिरण्यवर्मणे दूतं ब्राह्मणं वेदपारगम्
नंतर द्रुपदानेही वेदांमध्ये पारंगत असलेला ब्राह्मण दूत महात्मा हिरण्यवर्मा राजाकडे पाठवला.
तमागम्य तु राजानं दशार्णाधिपतिं तदा। तद्वाक्यमाददे राजन्यदुक्तं द्रुपदेन ह
तो दूत दाशार्ण देशाच्या राजाकडे पोहोचल्यावर, द्रुपदाने सांगितलेला संदेश त्याला नीट सांगितला.
आगमः क्रियतां व्यक्तः कुमारोऽयं सुतो मम । मिथ्यैतदुक्तं केनापि तदश्रद्धेयमित्युत
तपासणी करून पाहा, हा कुमार खरंच माझा मुलगा आहे. कुणी काही वेगळं सांगितलं असेल तर ते खोटं आहे, त्यावर विश्वास ठेवू नका.
ततः स राजा द्रुपदस्य श्रुत्वा। विमर्शयुक्तो युवतीर्वरिष्ठाः। संप्रेषयामास सुचारुरूपाः शिखण्डिनं स्त्रीपुमान्वेति वेत्तुम्
द्रुपदाची वचने ऐकून आणि विचार करून त्या राजाने सुंदर आणि गुणवंत तरुणी पाठविल्या, शिखंडी हा पुरुष आहे की स्त्री, हे जाणून घेण्यासाठी.
ताः प्रेषितास्तत्त्वभावं विदित्वा प्रीत्या राज्ञे तच्छशंसुर्हि सर्वम् । शिखण्डिनं पुरुषं कौरवेन्द्र दाशार्णराजाय महानुभावम्
त्या मुलींनी सत्य समजून आनंदाने राजाला सर्व काही सांगितले—'शिखंडी हा पुरुष आहे, हे कौऱवांचा राजा आणि दाशार्णाचा महात्मा राजन!'
ततः कृत्वा तु राजा स आगमं प्रीतिमानथ। संबन्धिना समागम्य हृष्टो वासमुवास ह
राजाने तपासणी करून समाधान मिळवले आणि नातेवाईकांसोबत आनंदाने राहू लागला.
शिखण्डिने च मुदितः प्रादाद्वित्तं जनेश्वरः । हस्तिनोऽश्वांश्च गाश्चैव दासीर्बहुशतास्तथा । पूजितश्च प्रतिययौ निर्भर्त्स्य तनयां किल
शिखंडीवर खूश होऊन राजाने त्याला धन, हत्ती, घोडे, गायी आणि शेकडो दासी दिल्या; आणि सन्मान करून, आपल्या मुलीला तिरस्कार करत परत गेला.
विनीतकिल्विषे प्रीते हेमवर्मणि पार्थिवे । प्रतियाते दशार्णे तु हृष्टरूपा शिखण्डिनी
पापमुक्त आणि समाधानी झालेला हेमवर्मा राजा दाशार्णात परत गेला, तेव्हा शिखंडीनी आनंदी दिसू लागली.
कस्यचित्त्वथ कालस्य कुबेरो नरवाहनः । लोकयात्रां प्रकुर्वाणः स्थूणस्यागान्निवेशनम्
काही काळानंतर, धनाचा स्वामी कुबेर लोकांची कामे पाहत असताना, स्थूणाच्या घरात गेला.
स नद्गृहस्योपरि वतमान आलोकयामास धनाधिगोप्ता। स्थूणस्य यक्षस्य विवेश वेश्म स्वलंकृतं माल्यगुणैर्विचित्रैः
धनाचा रक्षक कुबेर घरावरून उडत असताना, त्याने विविध फुलांच्या हारांनी सजवलेले, सुंदरपणे अलंकृत स्थूण यक्षाचे घर पाहिले.
लाचैश्च गन्धैश्च तथा वितानै- रभ्यर्चितं धृनधृपितं च। ध्वजैः पताकाभिरलंकृतं च भक्ष्यान्नपेयामिपदत्तमोदम्
ते घर सुगंधी पूड, सुवासिक द्रव्ये, छत्रे, ध्वज, पताका आणि स्वादिष्ट खाण्यापिण्याने सजवलेले होते, त्यामुळे तिथे आनंद पसरला होता.
तत्स्थानं तस्य दृष्ट्वा तु सर्वतः समलंकृतम्। मणिरत्नसुवर्णानां मालाभिः परिपूरितम्
सर्व बाजूंनी रत्न, मौल्यवान दगड आणि सोन्याच्या माळांनी भरलेले ते ठिकाण पाहून तो थक्क झाला.
नानाकुसूमगन्धाढ्यं सिक्तसंमृष्टशोभितम् । अथाब्रवीद्यक्षपतिस्तान्यक्षाननुगांस्तदा
विविध फुलांच्या सुगंधाने भरलेले, पाण्याने शिंपडून आणि चकाकवलेले ते घर पाहून, त्या वेळी यक्षांचा स्वामी आपल्या सेवकांना म्हणाला—
स्वलंकृतमिदं वेश्म स्थूणस्यामितविक्रमाः । नोपसर्पति मां चैव कस्मादद्य स मन्दधीः
'हे अमर्याद शक्ती असणाऱ्यांनो, स्थूणाचे हे घर किती सुंदर सजवले आहे! पण तो मंदबुद्धी आज माझ्याजवळ का येत नाही?'
यस्माज्जानन्स मन्दात्मा मामसौ नोपसर्पति । तस्मात्तस्मै महादण्डो धार्यः स्यादिति मे मतिः
'तो मला ओळखूनही माझ्याजवळ येत नाही, म्हणून त्याला मोठी शिक्षा द्यावी, असं माझं ठरलं आहे.'
द्रुपदस्य सुता राजन्राज्ञो जाता शिखण्डिनी। तस्या निमित्ते कस्मिंश्चित्प्रादात्पुरुषलक्षणम्
राजा, द्रुपदाची मुलगी शिखंडीनी म्हणून जन्मली होती; तिच्यासाठी कधीतरी तिला पुरुषाची चिन्हे मिळाली.
अग्रहील्लक्षणं स्त्रीणां स्त्रीभूता तिष्ठते गृहे। नोपसर्पति तेनासौ सव्रीडः स्त्रीसरूपवान्
त्याने स्त्रीची चिन्हे घेतली आणि स्त्रीरूप धारण करून घरात राहतो; लाजेमुळे, स्त्रीचे रूप असून तो माझ्याजवळ येत नाही.
एतस्मात्कारणाद्राजन्स्थूणो न त्वाऽद्य सर्पति। श्रुत्वा कुरु यथान्यायं विमानमिह तिष्ठताम्
या कारणामुळे, राजन, आज स्थूण तुझ्याजवळ येणार नाही; हे ऐकून, योग्य न्यायाने वाग, आणि हे विमान इथेच राहू दे.
आनीयतां स्थूण इति ततो यक्षाधिपोऽब्रवीत् । कर्तास्मि निग्रहं तस्य प्रत्युवाच पुनः पुनः
मग यक्षांचा अधिपती म्हणाला, "स्थूणाला इथे आणा." मी त्याला आवर घालीन—असे त्याने पुन्हा पुन्हा सांगितले.