अशक्ययिति सा यक्षं पुनः पुनरुवाच ह। करिष्यामीति वै क्षिप्रं प्रत्युवाचाथ गुह्यकः
ती पुन्हा पुन्हा म्हणू लागली, 'हे शक्य नाही.' पण त्या गुह्यकाने तिला त्वरित उत्तर दिले, 'मी ते करीन.'
धनेश्वरस्यानुचरो वरदोऽस्मि नृपात्मजे। अदेयमपि दास्यादि ब्रूहि यत्ते विवक्षितम्
मी धनाचा स्वामी कुबेराचा सेवक आहे, राजकन्ये, वर देणारा आहे; जे देणे कठीण आहे तेही मी देईन—तुला जे हवे आहे ते सांग.
ततः शिखण्डी तत्सर्वमखिलेन न्यवेदयत्। तस्मै यक्षप्रधानाय स्थूणाकर्णाय भारत
मग शिखंडीने आपली सर्व कहाणी त्या यक्षप्रमुख स्थूणकर्णाला सांगितली.
आपन्नो मे पिता यक्ष न चिरान्नाशमेष्यति। अभियास्यति सक्रोधो दशार्णाधिपतिर्हि तम्
माझे वडील संकटात आहेत, यक्ष, आणि ते फार काळ जगणार नाहीत; दशार्णांचा राजा रागाने लवकरच त्यांच्यावर चालून येईल.
मन्निमित्तं महोत्साहः सहेमकवचो नृपः । तस्माद्रक्षस्व मां यक्ष मातरं पितरं च मे
तो राजा, सोन्याच्या कवचात आणि मोठ्या सामर्थ्याचा, माझ्या कारणाने येत आहे; म्हणून, यक्ष, माझे, माझ्या आईचे आणि वडिलांचे रक्षण कर.
प्रतिज्ञातो हि भवता दुःखप्रतिशमो मम । भवेयं पुरुषो यक्ष त्वत्प्रसादादनिन्दितः
तू माझे दुःख दूर करायचे वचन दिले आहेस; तुझ्या कृपेने, यक्ष, मी निष्कलंक पुरुष होऊ दे.
यावदेव स राजा वै नोपयाति पुरं मम । तावदेव महायक्ष प्रसादं कुरु गुह्यक
तो राजा माझ्या नगरात येईपर्यंत, हे महायक्ष, तू मला आपली कृपा दे.
शिखण्डिवाक्यं श्रुत्वाऽथ स यक्षो भरतर्षभ । प्रोवाच मनसा चिन्त्य दैवेनोपनिपीडितः
शिखंडीचे बोलणे ऐकून, तो यक्ष, भाग्याने व्याकुळ झाला आणि मनात विचार करून, हे भरतश्रेष्ठ, बोलू लागला.
भवितव्यं तथा तद्धि मम दुःखाय कौरव। भद्रे कामं करिष्यामि समयं तु निबोध मे
हे कौरव, तसेच घडणार आहे, जरी त्यामुळे मला दुःख होईल; सुभगे, मी तुझे म्हणणे मान्य करतो, पण माझी अट ऐक.
स्वं ते पुंस्त्वं प्रदास्यामि स्त्रीत्वं धारयिताऽस्मि ते' किंचित्कालं तु ते दास्ये पुल्लिङ्गं स्वमिदं तव। आगन्तव्यं त्वया काले सत्यं चैव वदस्व मे
मी तुला माझे पुरुषत्व देईन आणि तुझे स्त्रीत्व घेईन; काही काळासाठी मी तुला पुरुष रूप देईन, पण योग्य वेळी ते मला परत कर, आणि सत्य बोल.
प्रभुः संकल्पसिद्धोऽस्मि कामचारी विहंगमः । मत्प्रसादात्पुरं चैव त्राहि बन्धूंश्च केवलम्
मी इच्छाशक्तीने सर्व काही साधणारा, मुक्तपणे फिरणारा आहे; माझ्या कृपेने तू आपले नगर आणि आपले नातेवाईक वाचवू शकशील.
स्त्रीलिङ्गं धारयिष्यामि तवेदं पार्थिवात्मजे। सत्यं मे प्रतिजानीहि करिष्यामि प्रियं तव
मी तुझे स्त्रीरूप घेईन, राजकन्ये, हे माझे वचन आहे; तू मला सत्य वचन दे, मी तुझे आवडते करीन.
प्रतिदास्यामि भगवन्पुलिङ्गं तव सुव्रत। किंचित्कालान्तरं स्त्रीत्वं धारयस्व निशाचर
हे सुशील राक्षसा, मी तुला पुन्हा तुझं पुरुषरूप परत देईन; पण थोड्या काळासाठी, तुला स्त्रीचं रूप धारण करावं लागेल.
प्रतियाते दशार्णे तु पार्थिवे हेमवर्मणि । कन्यैव हि भविष्यामि पुरुषस्त्वं भविष्यसि
दशार्णाचा राजा हेमवर्मा परत गेल्यावर, मी पुन्हा कन्या होईन आणि तू आपलं पुरुषरूप मिळवशील.
इत्युक्त्वा समयं तत्र चक्राते तावुभौ नृप । अन्योन्यस्यानभिद्रोहे तौ संक्रामयतां ततः
असं ठरवून, त्या दोघांनी एकमेकांना फसवणार नाही असं मान्य केलं आणि मग त्यांनी आपापली रूपं बदलली.
स्त्रीलिङ्गं धारयामास स्थूणो यक्षोऽथ भारत । यक्षरूपं च तद्दीप्तं शिखण्डी प्रत्यपद्यत
त्यावेळी स्थूण नावाचा यक्ष स्त्रीरूपात गेला आणि शिखंडीने तेजस्वी यक्षाचं रूप घेतलं.
ततः शिखण्डी पाञ्चाल्यः पुंस्त्वमासाद्य पार्थिव । विवेश नगरं हृष्टः पितरं च समासदत्
पुढे, द्रुपदाचा पुत्र शिखंडी पुरुषरूप मिळवून आनंदाने नगरात गेला आणि आपल्या वडिलांना भेटला.
यथावृत्तं तु तत्सर्वमाचख्यौ द्रुपदस्य तत्। `मातुश्च रहिते राजन्प्रसादं यक्षजं तदा।' द्रुपदस्तस्य तच्छ्रुत्वा हर्षमाहारयत्परम्
शिखंडीने घडलेली सगळी गोष्ट द्रुपदाला सांगितली आणि एकांतात आईला यक्षाने दिलेल्या कृपेची माहिती दिली. हे ऐकून द्रुपदाला मोठा आनंद झाला.
सभार्यस्तच्च सस्मार महेश्वरवचस्तदा । ततः संप्रेषयामास दशार्णाधिपतेर्नृपः
पत्नीसमवेत द्रुपदाने त्या वेळी महादेवाच्या शब्दांची आठवण केली आणि मग त्याने दशार्णाच्या राजाला संदेश पाठवला.
पुरुषोऽयं मम सुतः श्रद्धत्तां मे भवानिति । अथ दाशार्णको राजा सहसाभ्यागमत्तदा
"माझा हा मुलगा पुरुष आहे, कृपया माझ्यावर विश्वास ठेवा." असं सांगितल्यावर दशार्णाचा राजा ताबडतोब आला.
पाञ्चालराजं द्रुपदं दुःखशोकसमन्वितः। ततः काम्पिल्यमासाद्य दशार्णाधिपतिस्ततः
दुःख आणि शोकाने भरलेला दशार्णाचा राजा कापिल्याला आला आणि द्रुपद राजाला भेटला.
प्रेषयामास सत्कृत्य दूतं ब्रह्मविदां वरम्। ब्रूहि मद्वचनाद्दूत पाञ्चाल्यं तं नृपाधमम्
त्याने आदराने एक विद्वान ब्राह्मण दूत म्हणून पाठवला आणि सांगितलं, "दूत, माझ्या वतीने त्या पाञ्चाल राजाला, त्या नीच राजाला, हे शब्द सांग."
यन्मे कन्यां स्वकन्यार्थे वृतवानसि दुर्मते। फलं तस्यावलेपस्य द्रक्ष्यस्यद्य न संशयः
"दुष्ट बुद्धीच्या द्रुपदा, तू आपल्या मुलीसाठी माझ्या मुलीचं लग्न केलं, आज तुझ्या या गर्वाचा परिणाम तुला नक्कीच दिसेल."
एवमुक्तश्च तेनासौ ब्राह्मणो राजसत्तम। दूतः प्रयातो नगरं दाशार्णनृपचोदितः
राजाने असं सांगितल्यावर, ब्राह्मण दूत दशार्णाच्या राजाच्या आज्ञेने नगराकडे निघाला.
ततः आसादयामास पुरोधा द्रुपदं पुरे। तस्मै पाञ्चालको राजा गामर्घ्यं च सुसत्कृतम्
नंतर, पुजारीने नगरात जाऊन द्रुपदाला भेट दिली; पाञ्चाल राजाने त्याचा आणि शिखंडीचा मोठ्या सन्मानाने सत्कार केला.
प्रापयामास राजेन्द्र सह तेन शिखण्डिना । तां पूजां नाभ्यनन्दत्स वाक्यं चेदमुवाच ह
पण पुजारीने तो सन्मान स्वीकारला नाही आणि पुढील शब्द बोलला:
यदुक्तं तेन वीरेण राज्ञा काञ्चनवर्मणा । यत्तेऽहमधमाचार दुहित्राऽस्म्यभिवञ्चितः
"त्या वीर राजा कांचनवर्म्याने जे सांगितलं आणि तुझ्या मुलीच्या वागण्यामुळे मला कसं फसवलं गेलं—"
तस्य पापस्य करणात्फलं प्राप्नुहि दुर्मते । देहि युद्धं नरपते ममाद्य रणमूर्धनि
"त्या पापाच्या कृत्यामुळे, दुष्ट बुद्धीच्या राजांनो, त्याचं फळ तुला मिळेल; आज रणभूमीवर माझ्याशी युद्ध कर!"
उद्धरिष्यामि ते सद्यः सामात्यसुतबान्धवम् । तदुपालम्भसंयुक्तं श्रावितः किल पार्थिवः
"मी तुझ्यासह तुझे मंत्री, मुले आणि नातेवाईक यांना लगेच नष्ट करीन!" अशा प्रकारे त्या राजाला तिरस्काराने भरलेले शब्द ऐकवले गेले.
दशार्णपतिना चोक्तो मन्त्रिमध्ये पुरोधसा। अभवद्भरतश्रेष्ठ द्रुपदः प्रणयानतः
दशार्णाच्या राजाच्या पुजाऱ्याने मंत्र्यांच्या उपस्थितीत हे सांगितलं; तेव्हा भारतश्रेष्ठ द्रुपद आदराने वाकला.