दाशार्णराजो राजंस्त्वामिदं वचनमब्रवीत् । अभिष्गात्प्रकुपितो विप्रलब्धस्त्वयाऽनघ
दशार्णाचा राजा तुला हे सांगतो, राजन – तू मला फसवलंस, म्हणून मी रागावून इथे आलो आहे.
अवमन्यसे मां नृपते नूनं दुर्मन्त्रितं तव। यन्मे कन्यां स्वकन्यार्थे मोहाद्याचितवानसि
राजा, तू मला कमी लेखतोस, तुझं विचारमंथन चुकीचं आहे. कारण तू मोहाने माझ्या मुलीला आपल्या मुलीसाठी मागितलं.
तस्याद्य विप्रलम्भस्य फलं प्राप्नुहि दुर्मते । एष त्वं सजनामात्यमुद्धरामि स्थिरो भव
आता या फसवणुकीचं फळ भोग, वाईट मनाच्या राजा. मी तुला आणि तुझे लोक, मंत्री यांच्यासह नष्ट करीन – तयार राहा.
अवमत्य च वीर्यं मे कुलं चारित्रमेव च । विप्रलम्भस्त्वयापूर्वो मनुष्येषु प्रवर्तितः
माझ्या शौर्याचा, कुळाचा आणि वागणुकीचा तू अपमान केला आहेस. अशी फसवणूक माणसांत कधीच घडली नव्हती.
कुरु सर्वाणि कार्याणि भुङ्क्ष्व कभोगाननुत्तमान्। अभियास्यामि शीघ्रं त्वां समुद्धर्तुं सबान्धवम्
आपली सर्व कामं कर आणि उत्तम सुखांचा उपभोग घे. मी लवकरच तुझ्यावर आणि तुझ्या नातेवाईकांवर चाल करून येईन.
एवमुक्तस्य दूतेन द्रुपदस्य तदा नृप। चोरस्येव गृहीतस्य न प्रावर्तत भारती
दूताने असं सांगितल्यावर, राजन, द्रुपद जणू काही चोर पकडला गेला तसा गप्प बसला.
स यत्नमकरोत्तीव्रं संबन्धिन्युनुमानने । दूतैर्मधुरसंभाषैर्न तदस्तीति संदिशन्
त्याने आपला नातलग शांत करण्यासाठी खूप प्रयत्न केले. त्यासाठी गोड बोलणारे दूत पाठवले आणि असं काही घडलं नाही असं सांगितलं.
स राजा भूय एवाथ ज्ञात्वा तत्त्वमथागमत् । कन्येति पाञ्चालसुतां त्वरमाणो विनिर्ययौ
पण जेव्हा त्या राजाला पुन्हा सत्य समजलं, तेव्हा तो घाईने निघून गेला, कारण पांचाळराजाची मुलगी खरीच कन्या आहे असं त्याला वाटलं.
ततः संप्रेषकयामास मित्रांणाममितौजसाम् । दुहितुर्विप्रलम्भं तं धात्रीणां वचनात्तदा
त्या वेळी, धात्रींनी सांगितल्यावर, अमाप बळ असलेल्या आपल्या मित्रांना आपल्या मुलीच्या वेगळेपणाबद्दल कळवण्यासाठी त्याने दूत पाठवले.
ततः समुदयं कृत्वा बलानां राजसत्तमः । अभियाने मतिं चक्रे द्रुपदं प्रति भारत
नंतर त्या राजाने आपली सेना जमवली आणि, हे भारत, द्रुपदावर चाल करून जाण्याचा निर्धार केला.
ततः संमन्त्रयामास मन्त्रिभिः स महीपतिः । हिरण्यवर्मा राजेन्द्र पाञ्चाल्यं पार्थिवं प्रति
मग त्या हिरण्यवर्मा नावाच्या राजाने आपल्या मंत्र्यांशी एकत्र बसून, पाञ्चाल राजाबद्दल सल्ला केला.
तत्र वै निश्चितं तेषामभूद्राज्ञां महात्मनाम् । तथ्यं भवति चेदेतत्कन्या राजञ्शिखण्डिनी
तेथे त्या सर्व थोर राजांनी ठामपणे ठरवले की, 'हे राजन्, जर हे खरे असेल की शिखंडीनी मुलगीच आहे—'
बद्ध्वा पाञ्चालराजानमानयिष्यामहे गृहम् । अन्यं राजानमाधाय पाञ्चालेषु नरेश्वरम्
'तर आपण पाञ्चाल राजाला बांधून घरी आणू आणि पाञ्चालांवर दुसरा राजा बसवू.'
घातयिष्याम नृपतिं पाञ्चालं सशिखण्डिनम्
'आपण पाञ्चाल राजाला आणि शिखंडीला ठार मारू.'
स तदा द्रुतमाज्ञाय पुनर्दूतान्नराधिपः। प्रास्थापयत्पार्षतया निहन्मीति स्थिरो भव
मग हे सर्व लवकर समजल्यावर त्या राजाने पुन्हा दूत पाठवले आणि सांगितले, 'धीर धर, मी त्याचा नाश करीन.'
स हि प्रकृत्या वै भीतः किल्बिषी च नराधिपः । भयं तीव्रमनुप्राप्तो द्रुपदः पृथिवीपतिः
कारण द्रुपद हा राजा स्वभावानेच घाबरट आणि पापी होता; त्याला फार मोठ्या भीतीने ग्रासले.
विसृज्य दूतान्दाशार्णे द्रुपदः शोकमूर्च्छितः । समेत्य भार्यां रहिते वाक्यमाह नराधिपः
दशार्णचे दूत सोडून, शोकाने बधिर झालेला द्रुपद राजा आपल्या पत्नीला एकांतात भेटला आणि तिला म्हणाला—
भयेन महताऽऽविष्टो हृदि शोकेन चाहतः । पाञ्चालराजो दयितां मातरं वै शिखण्डिनः
मोठ्या भीतीने पछाडलेला आणि मनात दुःखाने त्रस्त झालेला पाञ्चाल राजा आपल्या प्रियतमे शिखंडीच्या आईला म्हणाला—
अभियास्यति मां कोपात्संबन्धी सुमहाबलः । हिरण्यवर्मा नृपतिः कर्षमाणो वरूथिनीम्
'माझा सामर्थ्यशाली नातेवाईक, हिरण्यवर्मा राजा, रागाने मोठी सेना घेऊन माझ्यावर चाल करून येईल.'
किमिदानीं करिष्यावो मूढौ कन्यामिमां प्रति। शिखण्डी किल पुत्रस्ते कन्येति परिशङ्कितः
'आता आपण या मुलीबद्दल काय करायचे? आपण दोघेही गोंधळलो आहोत. लोकांना संशय येतो की तुझा मुलगा शिखंडी प्रत्यक्षात मुलगीच आहे.'
इति संचिन्त्य यत्नेन समित्रः सबलानुगः । वञ्चितोऽस्मीति मन्वानो मां किलोद्धर्तुमिच्छति
अशा प्रकारे मनाशी विचार करत, मित्र आणि सैन्यासह, त्याने वाटले, 'माझी फसवणूक झाली; तो मला नष्ट करायचाच ठरवतो.'
किमत्र तथ्यं सुश्रोणि मिथ्या किं ब्रूहि शोभने । श्रुत्वा त्वत्तः शुभं वाक्यं संविधास्याम्यहं तथा
'सुंदर नितंब असलेल्या प्रिये, येथे खरे काय आणि खोटे काय, ते सांग. तुझ्याकडून शुभ वचन ऐकून मी तसेच वागेन.'
अहं हि संशयप्राप्तो बाला चेयं शिखण्डिनी । त्वं च राज्ञि महत्कृच्छ्रं संप्राप्ता वरवर्णिनि
'माझ्या मनात मोठा संशय आहे, आणि ही शिखंडीनी अजून लहान आहे; आणि तू, सुंदर वर्ण असलेली राणी, मोठ्या संकटात सापडली आहेस.'
सा त्वं सर्वविमोक्षाय तत्त्वमाख्याहि पृच्छतः। तथा विदध्यां सुश्रोणि कृत्यमाशु शुचिस्मिते
'म्हणून, सर्वांचा उद्धार व्हावा म्हणून, मी विचारतोय त्याचे खरेखोटे मला सांग, जेणेकरून, सुंदर नितंब आणि हसऱ्या चेहऱ्याच्या प्रिये, मी लवकर योग्य ते करू शकेन.'
शिखण्डिनि च मा भैस्त्वं विधास्ये तत्र तत्त्वतः । कृपयाहं वरारोहे वञ्चितः पुत्रधर्मतः
'आणि शिखंडीनी, तू घाबरू नकोस; मी सर्व काही खरीखुरीपणे सांभाळीन. सुंदर रूप असलेल्या प्रिये, दयेमुळेच मी पुत्रधर्मात फसवणूक झालो.'
मया दाशार्णको राजा वञ्चितः स महीपतिः । तदाचक्ष्व महाभागे विधास्ये तत्र यद्धितम्
'माझ्यामुळे दशार्णचा राजा, तो मोठा राजाही, फसला आहे. म्हणून, हे पुण्यवती, तू मला खरे सांग, मी या बाबतीत जे योग्य असेल ते करीन.'
जनाता ह नरेन्द्रेण ख्यापनार्थं परस्य वै । प्रकाशं चोदिता देवी प्रत्युवाच महीपतिम्
राजाने सर्वांना सत्य कळावे म्हणून राणीला उघडपणे बोलण्यास सांगितले, तेव्हा राणीने सर्वांसमोर राजाशी स्पष्टपणे संवाद साधला.
ततः शिखण्डिनो माता यथातत्त्वं नराधिप। आचचक्षे महाबाहो भर्त्र कन्यां शिखण्डिनीम्
शिखंडीच्या आईने, हे राजन, खरी गोष्ट सांगितली की तिची मुलगी शिखंडीनी हिला कन्येसारखी दिले होते.
अपुत्रया मया राजन्सपत्नीनां भयादिदम् । कन्या शिखण्डिनी जाता पुरुषो वै निवेदिता
राजा, मला मुलगा नव्हता आणि इतर पत्नींच्या भीतीने मी माझ्या कन्या शिखंडीनीला, जरी ती मुलगी जन्माला आली, तरी मुलगा म्हणून जाहीर केले.
त्वया चैव नरश्रेष्ठ तन्मे प्रीत्याऽनुमोदितम् । पुत्रकर्म कृतं चैव कन्यायाः पार्थिवर्षभ
हे नरश्रेष्ठ, तूही मला प्रेमापोटी हे मान्य केलेस आणि राजसिंहा, त्या मुलीवर मुलाच्या विधीचे संस्कार केले गेले.