ततो रात्रौ व्यतीतायां प्रतिबुद्धोऽस्मि भारत । ततः संचिन्त्य वै स्वप्नमवापं हर्षमुत्तमम्
रात्र संपल्यावर मी जागा झालो, हे भारत, आणि त्या स्वप्नाचा विचार करताना मला अत्यंत आनंद झाला.
ततः समभवद्युद्धं मम तस्य च भारत । तुमुलं सर्वभूतानां रोमहर्षणमद्भुतम्
मग माझे आणि त्याचे युद्ध सुरू झाले, हे भारत; ते युद्ध फारच भीषण, अद्भुत आणि सर्व प्राण्यांचे अंगावर काटा आणणारे होते.
ततो बाणमयं वर्षं ववर्ष मयि भार्गवः। न्यवारयमहं तच्च शरजालेन भारत
मग भार्गवाने माझ्यावर बाणांचा वर्षाव केला, पण मीही बाणांच्या जाळ्याने तो थोपवला, हे भारत.
ततः परमसंक्रुद्धः पुनरेव महातपाः । ह्यस्तनेन च कोपेन शक्तिं वै प्राहिणोन्मयि
मग तो महान तपस्वी अत्यंत रागावला आणि डाव्या हाताने, रागाने, माझ्यावर एक शक्ती फेकली.
इन्द्राशनिसमस्पर्शां यमदण्डसमप्रभाम् । ज्वलन्तीमग्निवत्सङ्ख्ये लेलिहानां समन्ततः
ती इंद्राच्या वज्रासारखी लागणारी, यमाच्या दंडासारखी तेजस्वी, युद्धात अग्नीसारखी जळणारी आणि सर्व बाजूंनी ज्वाळा चाटणारी होती.
ततो भरतशार्दूल धिष्ण्यमाकाशगं यथा। सा ममाभ्यवधीत्तूर्णं जत्रुदेशे कुरूद्वह
मग, हे भरतशार्दूल, आकाशातून पडणाऱ्या उल्केसारखी ती शक्ती, कुरूश्रेष्ठ, माझ्या गळ्याजवळच्या भागात जोरात आदळली.
अथास्रमस्रवद्धोरं गिरेर्गैरिकधातुवात् । रामेण सुमहाबाहो क्षतस्य क्षतजेक्षण
मग, महाबाहू, त्या पर्वतावर जिथे राम जखमी झाला, तिथून गेरूच्या रंगासारखे रक्त वाहू लागले. वेदनेने त्याच्या डोळ्यांत लालसरपणा दिसू लागला.
ततोऽहं जामदग्न्याय भृशं क्रोधसमन्वितः । चिक्षेप मृत्युसंकाशं बाणं सर्पविषोपमम्
त्यावर मी, प्रचंड रागाने भरून, जमदग्नीच्या पुत्रावर मृत्यूसारखा, सर्पविषासारखा भयंकर बाण सोडला.
स तेनाभिहतो वीरो ललाटे द्विजसत्तमः । अशोभत महाराज शश्रृङ्ग इव पर्वतः
तो बाण त्या श्रेष्ठ ब्राह्मणाच्या कपाळावर लागला आणि राजन, तो जणू काही पर्वतावर चंद्रप्रकाशाचा डाग पडावा तसा तेजस्वी दिसू लागला.
स संरब्धः समावृत्य शरं कालान्तकोपमम् । संदधे बलवत्कृष्य घोरं शत्रनिबर्हणम्
तो वीर संतापून, मृत्यूसारखा भयंकर बाण धनुष्याला लावून, शत्रूचा नाश करण्यासाठी जोरात ओढू लागला.
स वक्षसि पापतोग्रः शरो व्याल इव श्वसन् । महीं राजंस्ततश्चाहमगमं रुधिराविलः
तो भयंकर बाण, सर्पासारखा फुत्कारत, माझ्या छातीत घुसला आणि राजन, मी रक्ताने माखून जमिनीवर कोसळलो.
संप्राप्य तु पुनः संज्ञां जामदघ्न्याय धीमते । प्राहिण्वं विमलां शक्तिं ज्वलन्तीमशनीमिव
पुन्हा शुद्धीवर येऊन, मी विवेकाने जमदग्नीच्या पुत्रावर वीजेसारखी तेजस्वी, निर्मळ अशी भाला सोडली.
सा तस्य द्विजमुख्यस्य निपपात भुजान्तरे । विह्वलश्चाभवद्राजन्वेपथुश्चैनमाविशत्
ती अस्त्र त्या श्रेष्ठ ब्राह्मणाच्या दोन्ही हातांच्या मध्ये पडली. तो गोंधळला आणि राजन, त्याला थरथर कापू लागली.
तत एनं परिष्वज्य सखा विप्रो महातपाः । अकृतव्रणः शुभैर्वाक्यैराश्वासयदनेकधा
मग त्याचा मित्र, महान तपस्वी ब्राह्मण, त्याला मिठी मारून, स्वतः न जखमी असूनही, शुभ शब्दांनी अनेकदा धीर दिला.
समाश्वस्तस्ततो रामः क्रोधामर्षसमन्वितः । प्रादुश्चक्रे तदा ब्राह्मं परमास्त्रं महाव्रतः
त्याने धीर मिळाल्यावर, राम संताप आणि अपमानाने भरून, त्या वेळी मोठ्या व्रतीने ब्रह्मास्त्र प्रकट केले.
ततस्तत्प्रतिघातार्थं ब्राह्ममेवास्त्रमुत्तमम् । मया प्रयुक्तं जज्वाल युगान्तमिव दर्शयत्
तेव्हा त्याचा प्रतिकार करण्यासाठी मीही श्रेष्ठ ब्रह्मास्त्र सोडले, जे जगाच्या अंतासारखे प्रचंड तेजाने जळू लागले.
तयोर्ब्रह्मास्त्रयोरासीदन्तरा वै समागमः । असंप्राप्यैव रामं च मां च भारतसत्तम
त्या दोन्ही ब्रह्मास्त्रांमध्ये, हे भरतश्रेष्ठ, मधोमधच संघर्ष झाला, पण ना रामपर्यंत ना माझ्यापर्यंत ती पोहोचली.
ततो व्योम्नि प्रादुरभूत्तेज एव हि केवलम् । भूतानि चैव सर्वाणि जग्मुरार्तिं विशांपते
मग आकाशात फक्त तेजच प्रकट झाले, राजाधिराज, आणि सर्व प्राणी भयभीत होऊन तडफडू लागले.
ऋषयश्च सगन्धर्वा देवताश्चैव भारत। संतापं परमं जग्मुरस्त्रतेजोभिपीडिताः
मुनि, गंधर्व आणि देव, हे भरत, त्या अस्त्रांच्या प्रचंड तेजाने फारच त्रस्त झाले.
ततश्चचाल पृथिवी सपर्वतवनद्रुमा। संतप्तानि च भूतानि विषादंक जग्मुरुत्तमम्
मग पृथ्वी, पर्वत, वन आणि झाडांसह हलू लागली; सर्व प्राणी तापून जाऊन मोठ्या निराशेत पडले.
प्रजज्वाल नभो राजन्धूमायन्ते दिशो दश। न स्थातुमन्तरिक्षे च शेकुराकाशगास्तदा
राजन, आकाश जळू लागले, दहा दिशांना धूर पसरला; आणि आकाशातील जीव तिथे राहू शकले नाहीत.
ततो हाहाकृते लोके सदेवासुरराक्षसे । इदमन्तरमित्येवं मोक्तुकामोऽस्मि भारत
मग, देव, असुर आणि राक्षसांसह सारा लोक हाहाकार करू लागला. तेव्हा, हे भरत, मी ती अस्त्रे मागे घेण्याचा विचार केला.
प्रस्वापमस्त्रं त्वरितो वचनाद्ब्रह्मवादिनाम् । चिन्तितं च तदस्त्रं मे मनसि प्रत्यभात्तदा
ब्राह्मणांच्या सांगण्यावरून मी लगेच प्रस्वापास्त्र आठवले, आणि ते अस्त्र माझ्या मनात आठवताच समोर प्रकट झाले.
ततो हलहलाशब्दो दिवि राजन्महानभूत्। प्रस्वापं भीष्म मा स्राक्षीरिति कौरवनन्दन
मग, राजन, आकाशात मोठा गोंगाट झाला. 'भीष्माने प्रस्वापास्त्र सोडले!' अशी हाक सर्वत्र ऐकू आली.
अयुञ्जमेव चैवाहं तदस्त्रं भृगुनन्दने । प्रस्वापं मां प्रयुज्जानं नारदो वाकयमब्रवीत्
त्या वेळी मी ते शस्त्र वापरण्याचा विचार करत होतो, भृगुवंशीय, आणि झोप आणणारे अस्त्र उच्चारायला घेतले होते, तेव्हा नारदांनी मला सांगितले.
एते वियति करव्य दिवि देवगणाः स्थिताः। ते त्वां निवारयन्त्यद्य प्रस्वापं मा प्रयोजय
हे देवांचे समूह आकाशात उभे आहेत; आज ते तुला थांबवत आहेत—झोप आणणारे अस्त्र वापरू नकोस.
रामस्तपस्वी ब्रह्मण्यो ब्राह्मणश्च गुरुश्च ते। तस्यवमानं कौरव्य मास्म कार्षीः कथञ्चन
राम हा तपस्वी, वेदनिष्ठ, ब्राह्मण आणि तुझा गुरु आहे; कौरवा, त्याचा कधीही अपमान करू नकोस.
ततोऽपश्यं दिविष्ठान्वै तानष्टौ ब्रह्मवादिनः । ते मां स्मयन्तो राजेन्द्र शनकैरिदमब्रुवन्
मग मी त्या आठ ब्रह्मज्ञानी ऋषींना आकाशात पाहिले; राजेंद्र, ते हसत हसत हळूच मला म्हणाले—
यथाऽऽह भरतश्रेष्ठ नारदस्तत्तथा कुरु । एतद्धि परमं श्रेयो लोकानां भरतर्षभ
भरतश्रेष्ठा, नारदांनी जे सांगितले तेच कर; हेच खरेच सर्व लोकांचे सर्वोच्च कल्याण आहे, भरतश्रेष्ठा.
ततश्च प्रतिसंहृत्य तदस्त्रं स्वापनं महत्। ब्रह्मास्त्रं दीपयाञ्चक्रे तस्मिन्युधि यथाविधि
मग मी ते मोठे झोप आणणारे अस्त्र मागे घेतले आणि त्या युद्धात योग्य पद्धतीने ब्रह्मास्त्र सिद्ध केले.