यथा रामो बाणजालाभितप्त- स्तथैवाहं सुभृशं गाढविद्धः । ततो युद्धं व्यरमच्चापराह्णे भानावस्तं प्रतियाते महीध्रम्
जसा राम माझ्या बाणांच्या जाळ्याने भाजला, तसाच मीही खोलवर जखमी झालो. मग दुपारी, सूर्य पर्वताकडे झुकू लागल्यावर, युद्ध थांबले.
ततः प्रभाते राजेन्द्र सूर्ये विमलतां गते। भार्गवस्य मया सार्धं पुनर्युद्धमवर्तत
मग सकाळी, राजेंद्र, सूर्य निर्मळपणे उगवल्यावर, माझे आणि भार्गवाचे पुन्हा एकदा युद्ध सुरू झाले.
ततोऽभ्रान्ते रथे तिष्ठन्रामः प्रहरतां वरः। ववर्ष शरजालानि मयि मेध इवाचले
त्यावेळी, रथावर खंबीरपणे उभा राहून, युद्धात सर्वोत्तम असलेला राम माझ्यावर बाणांचा मुसळधार वर्षाव करू लागला, जणू काही डोंगरावर पाऊस पडतो तसा.
ततः सूतो मम सुहृच्छरवर्षेण ताडितः। अपयातो रथोपस्थान्मनो मम विषादयन्
मग माझ्या सारथ्याला त्या बाणांच्या पावसाने जबर मार बसला आणि तो रथ सोडून पळून गेला, त्याच्या मनात निराशा भरली आणि त्यामुळे माझेही मन खचले.
ततः सूतो ममात्यर्थं कश्मलं प्राविशन्महत् । पृथिव्यां च शराघातान्निपपात मुमोह च
माझ्या सारथ्याच्या मनावर मोठा ताण आला आणि बाणांच्या घावाने तो जमिनीवर कोसळला, शुद्ध हरपून पडला.
ततः सूतो जहात्प्राणान्रामबाणप्रपीडितः। मुहूर्तादिव राजेन्द्र मां च भीराविशत्तदा
रामाच्या बाणांनी छळलेल्या माझ्या सारथ्याने क्षणात प्राण सोडले, राजन, आणि त्याच वेळी भीतीने माझेही मन भरून गेले.
ततः सूते हते तस्मिन्क्षिपतस्तस्य मे शरान् । प्रमत्तमनसो रामः प्राहिणोन्मृत्युसंमितम्
माझा सारथी मारला गेल्यावर, मी असावधपणे बाण सोडत असताना, रामाने माझ्या दुर्लक्षाचा अंदाज घेऊन मृत्यूसमान एक अस्त्र सोडले.
ततः सूतव्यसनिनं विप्लुतं मां स भार्गवः । शरेणाभ्यहनद्गाढं विकृष्य बलवद्धनुः
माझ्या सारथ्याच्या मृत्यूमुळे मी व्याकुळ आणि गोंधळलेलो असताना, भृगुवंशीय रामाने आपले बलवान धनुष्य ताणून एक बाण सोडला आणि तो माझ्या अंगात खोलवर घुसला.
स मे भुजान्तरे राजन्निपत्य रुधिराशनः। मयैव सह राजेन्द्र जगाम वसुधातलम्
राजन, तो रक्त पिणारा बाण माझ्या दोन्ही बाहूंमध्ये घुसला आणि माझ्यासोबतच पृथ्वीवर पडला.
मत्वा तु निहतं रामस्ततो मां भरतर्षभ । मेघवद्विननादोच्चैर्जहृषे च पुनः पुनः
माझा मृत्यू झाला आहे असे समजून, रामाने, हे भरतश्रेष्ठ, मेघगर्जना केल्यासारखा मोठा आवाज केला आणि पुन्हा पुन्हा आनंद व्यक्त केला.
तथा तु पतिते राजन्मयि रामो मुदा युतः। उदक्रोशन्महानादं सह तैरनुयायिभिः
राजन, मी पडल्यावर, राम आनंदाने भरून आपल्या अनुयायांसह मोठ्याने जयघोष केला.
मम तत्राभवन्ये तु कुरवः पार्श्वतः स्थिताः । आगता अपि युद्धं तञ्जनास्तत्र दिदृक्षवः । आर्तिं परमिकां जग्मुस्ते तदा पतिते मयि
त्या वेळी, राजन, माझ्या बाजूला उभे असलेले आणि युद्ध पाहण्यासाठी आलेले कुरू लोक माझ्या पडण्याने अत्यंत दुःखी झाले.
ततोऽपश्यं पतितो राजसिंह द्विजानष्टौ सूर्यहुताशनाभान् । ते मां समन्तात्परिर्वाय तस्थुः स्वबाहुभिः परिधार्याजिमध्ये
मग, राजसिंहा, मी पडलेलो असताना, सूर्य आणि अग्नीप्रमाणे तेजस्वी आठ ब्राह्मण मला सर्व बाजूंनी वेढून उभे राहिले आणि युद्धाच्या मध्यभागी त्यांनी मला स्वतःच्या हातांनी धरले.
रक्ष्यमाणश्च तैर्विप्रैर्नाहं भूमिमुपास्पृशम् । अन्तरिक्षे धृतो ह्यस्मि तैर्विप्रैर्बान्धवैरिव
त्या ब्राह्मणांनी मला जपले आणि त्यामुळे मी जमिनीला स्पर्शही केला नाही; त्यांनी मला जणू आप्तजनांसारखे आकाशात धरून ठेवले.
श्वसन्निवान्तरिक्षे च जलबिन्दुभिरुक्षितः । ततस्ते ब्राह्मणा राजन्नब्रुवन्परिगृह्य माम्
मी आकाशात श्वास घेत होतो, पाण्याच्या थेंबांनी शिंपडलेला, आणि ते ब्राह्मण मला मिठी मारून म्हणू लागले.
मा भैरिति समं सर्वे स्वस्ति तेऽस्त्विति चासकृत्। ततस्तेषामहं वाग्भिस्तर्पितः सहसोत्थितः । मातरं सरितां श्रेष्ठामपश्यं रथमास्थिताम्
ते सर्व एकत्र म्हणाले, 'भीती बाळगू नकोस,' आणि वारंवार 'तुला मंगल होवो' असे सांगितले. त्यांच्या त्या शब्दांनी मी तृप्त झालो आणि अचानक उठून पाहिले, तर नद्यांमध्ये श्रेष्ठ असलेली माझी आई रथावर उभी होती.
हयाश्च मे संगृहीतास्तयाऽऽस- न्महानद्या संयति कौरवेन्द्र। पादौ जनन्याः प्रतिगृह्य चाहं तथा पितॄणां रथमभ्यरोहम्
कौरवराज, त्या महानदिने माझे घोडे युद्धभूमीत एकत्र केले; मग मी आईच्या पायांना स्पर्श केला आणि पित्यांच्या रथावर चढलो.
ररक्ष सा मां सरथं हयांश्चोपस्काराणि च। तामहं प्राञ्जलिर्भूत्वा पुनरेव व्यसर्जयम्
तीने माझा, माझ्या रथाचा, घोड्यांचा आणि सर्व सामानाचा सांभाळ केला; मी दोन्ही हात जोडून तिला पुन्हा नमस्कार करून निरोप दिला.
ततोऽहं स्वयमुद्यम्य हयांस्तान्वातरंहसः। अयुध्यं जामदग्न्येन निवृत्तेऽहनि भारत
मग मी स्वतःच घोडे वेगाने जुळवले आणि दिवस संपल्यानंतर, हे भारत, जमदग्नीपुत्र रामाशी पुन्हा युद्ध केले.
ततोऽहं भरतश्रेष्ठ वेगवन्तं महाबलम् । अमुञ्चं समरे बाणं रामाय हृदयच्छिदम्
मग, हे भरतश्रेष्ठ, मी युद्धात रामाच्या हृदयाला भेदणारा एक वेगवान आणि बलवान बाण सोडला.
ततो जगाम वसुधां मम बाणप्रपीडितः । जानुभ्यां धनुरुत्सृज्य रामो मोहवशं गतः
मग माझ्या बाणांनी जखमी झाल्यावर राम भूमीवर कोसळला, त्याने आपले धनुष्य सोडून दिले आणि गुडघ्यावर बसला, त्याच्या मनावर गोंधळ दाटला.
ततस्तस्मिन्निपतिते रामे भूरिसहस्रदे । आवव्रुर्जलदा व्योम क्षरन्तो रुधिरं बहु
राम खाली पडताच, असंख्य ढगांनी आकाश झाकून टाकले आणि भरपूर रक्त पाऊस पडू लागला.
उल्काश्च शतशः पेतुः सनिर्घाताः सकम्पनाः। अर्कं च सहसा दीप्तं स्वर्भानुरभिसंवृणोत्
शेकडो उल्का, गडगडाट आणि कंपनेने, आकाशातून पडू लागल्या; आणि अचानक स्वर्भानूने तेजस्वी सूर्य झाकून टाकला.
ववुश्च वाताः परुषाश्चलिता च वसुंधरा । गृध्रा बलाश्च कङ्काश्च परिपेतुर्गुदा युताः
कडक वारे वाहू लागले, पृथ्वी हलू लागली, आणि गिधाडे, कोल्हे व कावळे झुंडीने सर्वत्र उतरले.
दीप्तायां दिशि गोमायुर्दारुणं मुहुरुन्नदत् । अनाहता दुन्दुभयो विनेदुर्भृशनिःस्वनाः
तेजस्वी दिशेला एक कोल्हा भीषण आवाजात पुन्हा पुन्हा ओरडू लागला; आणि कुणी न वाजवता डमरू मोठ्या आवाजात घुमू लागले.
एतदौत्पातिकं सर्वं घोरमासीद्भयंकरम् । विसंज्ञकल्पे धरणीं गते रामे महात्मनि
हे सर्व भयंकर आणि भीतीदायक अपशकुन राम महानुभाव भूमीवर शुद्ध हरपून पडला तेव्हा घडले.
ततो वै सहसोत्थाय रामो मामभ्यवर्तत । पुनर्युद्धाय कौरव्य विह्वलः क्रोधमूर्छितः
मग राम अचानक उठून, क्रोधाने संतप्त आणि अस्वस्थ होऊन, पुन्हा माझ्या समोर युद्धासाठी आला, हे कौरव्य.
आददानो महाबाहुः कार्मुकं तालसन्निभम् । ततो मय्याददानं तं राममेव न्यवारयन्
महाबाहू रामाने ताडाच्या झाडासारखे धनुष्य उचलले; पण तो ते उचलत असताना मी त्याला थांबवले.
महर्षयः कृपायुक्ताः क्रोधाविष्टोऽपि भार्गवः । समाहरदमेयात्मा शरं कालानलोपमम्
महर्षी दयाळूपणे त्याच्याजवळ आले, जरी भार्गव क्रोधाने भरलेला होता; आणि तो अजेय राम काळाग्नीप्रमाणे बाण सज्ज करू लागला.
सतो रविर्मन्दमरीचिमण्डलो जगामास्तं पांसुपुञ्जावगूढः निशा व्यगाहत्सुखशीतमारुता ततो युद्धं प्रत्यवहारयाव-
सूर्य मंद किरणांनी धूसर झाला, धुळीच्या लाटांनी झाकला गेला; थंड वाऱ्यांनी भरलेली रात्र पसरली, आणि मग आम्ही युद्ध पुढे ढकलले.