अभिघातप्रभावाच्च पावकः समजायत । ते शराः स्वसमुत्थेन प्रदीप्ताश्चित्रभानुना
त्या जोरदार धडकेतून अग्नी निर्माण झाला आणि त्या बाणांनी आपसातील घर्षणाने स्वतःच प्रखर तेजाने जळू लागले.
भूमौ सर्वे तदा राजन्भस्मभूताः प्रपेदिरे । तदा शतसहस्राणि प्रयुतान्यर्बुदानि च
मग, राजन, ते सर्व बाण जमिनीवर पडून राख झाले—शेकडो हजारो, दहा लाखो आणि कोटींनी.
अयुतान्यथ खर्वाणि निखर्वाणि च कौरव । रामः शराणां संक्रुद्धो मयि तूर्णं न्यपातयत्
मग, हे कौरवा, संतप्त झालेल्या रामाने माझ्यावर दहा हजार, लाखो आणि अगणित बाणांचा वर्षाव केला.
ततोऽहं तानपि रणे शरैराशीविषोपमैः । संछिद्य भूमौ नृपते पातयेयं नगानिव
मग, राजन, मीही त्या बाणांना सर्पासारख्या बाणांनी छेदून, जणू झाडे तोडावीत तसे, त्यांना जमिनीवर पाडले.
एवं तदभवद्युद्वं तदा भरतसत्तम । सन्ध्याकाले व्यतीते तु व्यपायात्स च मे गुरुः
त्या वेळी, हे भरतश्रेष्ठ, ते युद्ध घडले. संध्याकाळ उलटून गेल्यावर, माझे गुरुजी तेथून निघून गेले.
समागतस्य रामेण पुनरेवातिदारुणम्। अन्येद्युस्तुमुलं युद्धं तदा भरतसत्तम
पुन्हा राम परत आल्यावर, दुसऱ्या दिवशी फार भयंकर आणि भीषण युद्ध झाले, हे भरतश्रेष्ठ.
ततो दिव्यास्त्रविच्छूरो दिव्यान्यस्त्राण्यनेकशःक । अयोजयत्स धर्मात्मा दिवसे दिवसे विभुः
मग तो धर्मशील आणि सामर्थ्यवान, दिव्य अस्त्रांचा जाणकार, दररोज अनेक दिव्य अस्त्रे सोडू लागला.
तान्यहं तत्प्रतीघातैरस्त्रैरस्त्राणि भारत। व्यधमं तुमुलेयुद्धेप्राणांस्त्यक्त्वासुदुस्त्यजान्
त्या प्रचंड युद्धात, हे भरता, मी माझ्या अस्त्रांनी त्याची अस्त्रे परतवली, आणि प्राणही पणाला लावले.
अस्त्रैरस्त्रेषु बहुधा हतेष्वेव च भारत । अक्रुध्यत महातेजास्त्यक्तप्राणः स संयुगे
अनेक अस्त्रे अस्त्रांनी नष्ट झाली, तरीही, हे भरता, तो तेजस्वी आणि प्राणत्यागाचा निर्धार केलेला वीर युद्धात कधीच रागावला नाही.
ततः शक्तिं प्राहिणोद्धोररूपा- मस्त्रे रुद्धे जामदग्न्यो महात्मा। कालोत्सृष्टां प्रज्वलितामिवोल्कां संदीप्ताग्रां तेजसा व्याप्य लोकम्
मग जामदग्न्याने, आपले अस्त्र रोखले गेल्यावर, एक भयंकर शक्ती सोडली. ती जणू काळाने सोडलेली, प्रज्वलित आणि टोकाला ज्वाळा असलेली, आपल्या तेजाने साऱ्या लोकांना व्यापणारी होती.
ततोऽहं तामिषुभिर्दीप्यमानां समायान्तीमन्तकालार्कदीप्ताम् । छित्त्वा त्रिधा पातयामास भूमौ ततो ववौ पवनः पुण्यगन्धिः
मग ती प्रज्वलित शक्ती, जणू प्रलयकाळच्या सूर्यासारखी उजळत येताना मी बाणांनी तीन तुकडे करून जमिनीवर पाडली. त्यानंतर सुगंधी वारा वाहू लागला.
तस्यां छिन्नायां क्रोधदीप्तोऽथ रामः शक्तीर्घोराः प्राहिणोद्द्वादशान्याः । तासां रूपं भारत नोत शक्यं तेजस्वित्वाल्लाघवाच्चैव वक्तुम्
ती शक्ती मी छेदली तेव्हा, राम रागाने पेटून, आणखी बारा भयंकर शक्ती सोडल्या. त्यांचे तेज आणि वेग इतके होते की, हे भरता, त्यांचे रूप सांगता येणार नाही.
किन्त्वेवाहं विह्वलः संप्रदृश्य दिग्भ्यः सर्वास्ता महोत्का इवाग्नेः । नानारूपास्तेजसोग्रेण दीप्ता यथाऽऽदित्या द्वादश लोकसंक्षये
पण त्या सगळ्या शक्ती सर्व दिशांनी येताना पाहून मी गोंधळून गेलो. त्या विविध रूपांच्या, प्रचंड तेजाने उजळलेल्या, जणू लोकांचा विनाश करणाऱ्या बारा सूर्यांसारख्या वाटत होत्या.
ततो जालं बाणमयं विवृत्तं संदृश्य भित्त्वा शरजालेन राजन्। द्वादशेषून्प्राहिणवं रणेऽहं ततः शक्तीरप्यधमं घोररूपाः
मग, राजन, मी बाणांचे जाळे पसरलेले पाहिले आणि माझ्या बाणांच्या जाळ्याने ते फोडले. मी त्या बारा शक्तींवर बारा बाण सोडले आणि त्या भयंकर अस्त्रांना खाली पाडले.
ततो राजञ्जामदग्न्यो महात्मा शक्तीर्घोरा व्याक्षिपद्धेमदण्डाः। विचित्रिताः काञ्चनपट्टनंद्धा यथा महोल्का ज्वलितास्तथा ताः
मग, राजन, जामदग्न्याने सुवर्णाच्या दांड्यांच्या, सुवर्णपट्ट्यांनी सजवलेल्या, मोठ्या उल्केसारख्या जळणाऱ्या भयंकर शक्ती सोडल्या.
ताश्चाप्युग्राश्चर्मणा वारयित्वा खङ्गेनाजौ पातयित्वा नरेन्द्र। बाणैर्दिव्यैर्जामदग्न्यस्य सङ्ख्ये दिव्यानश्वानभ्यवर्षं ससूतान्
त्या उग्र शक्ती मी माझ्या कवचाने थोपवल्या आणि तलवारीने युद्धात खाली पाडल्या. मग मी दिव्य बाणांनी जामदग्न्याच्या दिव्य घोड्यांवर आणि सारथ्यावर वर्षाव केला.
निर्मिक्तानां पन्नगानां सरूपा दृष्ट्वा शक्तीर्हेमचित्रा निकृत्ताः । प्रादुश्चक्रे दिव्यमस्त्रं महात्मा क्रोधाविष्टो हैहयेशममाथी
सर्पासारख्या दिसणाऱ्या, सुवर्णाने सजवलेल्या त्या शक्ती मी छेदल्या पाहिल्यावर, हैहयराजाने, क्रोधाने भरून, एक दिव्य अस्त्र सोडले.
ततः श्रेण्यः शलभानामिवोग्राः समापेतुर्विशिखानां प्रदीप्ताः । समाचिनोच्चापि भृशं शरीरं हयान्सूतं सरथं चैव मह्यम्
मग, राजन, जणू टोळधाडीप्रमाणे प्रज्वलित बाणांचे झुंड माझ्यावर पडले. त्यांनी माझे शरीर, घोडे, सारथी आणि रथ पूर्णपणे झाकून टाकले.
रथः शरैर्मे निचितः सर्वतोऽभू- त्तथा वाहाः सारथिश्चैव राजन्। युगं रथेषां च तथैव चक्रे तथैवाक्षः शरकृत्तोऽथ भग्नः
माझा रथ सर्व बाजूंनी बाणांनी झाकला गेला, राजन, तसेच माझे घोडे आणि सारथीही. रथाचे जू आणि चाके देखील बाणांनी तुटली.
ततस्तस्मिन्बाणवर्षे व्यतीते शरौघेण प्रत्यवर्षं गुरुं तम्। स विक्षतो मार्गणैर्ब्रह्मराशि- र्देहादसक्तं मुमुचे भूरि रक्तम्
मग त्या बाणांच्या पावसाचा जोर ओसरल्यावर, मी माझ्या गुरुजींवर बाणांचा वर्षाव केला. माझ्या बाणांनी जखमी होऊन, जणू ब्रह्मतेजाचा समूह, त्यांच्या शरीरातून पुष्कळ रक्त वाहू लागले.
यथा रामो बाणजालाभितप्त- स्तथैवाहं सुभृशं गाढविद्धः । ततो युद्धं व्यरमच्चापराह्णे भानावस्तं प्रतियाते महीध्रम्
जसा राम माझ्या बाणांच्या जाळ्याने भाजला, तसाच मीही खोलवर जखमी झालो. मग दुपारी, सूर्य पर्वताकडे झुकू लागल्यावर, युद्ध थांबले.
ततः प्रभाते राजेन्द्र सूर्ये विमलतां गते। भार्गवस्य मया सार्धं पुनर्युद्धमवर्तत
मग सकाळी, राजेंद्र, सूर्य निर्मळपणे उगवल्यावर, माझे आणि भार्गवाचे पुन्हा एकदा युद्ध सुरू झाले.
ततोऽभ्रान्ते रथे तिष्ठन्रामः प्रहरतां वरः। ववर्ष शरजालानि मयि मेध इवाचले
त्यावेळी, रथावर खंबीरपणे उभा राहून, युद्धात सर्वोत्तम असलेला राम माझ्यावर बाणांचा मुसळधार वर्षाव करू लागला, जणू काही डोंगरावर पाऊस पडतो तसा.
ततः सूतो मम सुहृच्छरवर्षेण ताडितः। अपयातो रथोपस्थान्मनो मम विषादयन्
मग माझ्या सारथ्याला त्या बाणांच्या पावसाने जबर मार बसला आणि तो रथ सोडून पळून गेला, त्याच्या मनात निराशा भरली आणि त्यामुळे माझेही मन खचले.
ततः सूतो ममात्यर्थं कश्मलं प्राविशन्महत् । पृथिव्यां च शराघातान्निपपात मुमोह च
माझ्या सारथ्याच्या मनावर मोठा ताण आला आणि बाणांच्या घावाने तो जमिनीवर कोसळला, शुद्ध हरपून पडला.
ततः सूतो जहात्प्राणान्रामबाणप्रपीडितः। मुहूर्तादिव राजेन्द्र मां च भीराविशत्तदा
रामाच्या बाणांनी छळलेल्या माझ्या सारथ्याने क्षणात प्राण सोडले, राजन, आणि त्याच वेळी भीतीने माझेही मन भरून गेले.
ततः सूते हते तस्मिन्क्षिपतस्तस्य मे शरान् । प्रमत्तमनसो रामः प्राहिणोन्मृत्युसंमितम्
माझा सारथी मारला गेल्यावर, मी असावधपणे बाण सोडत असताना, रामाने माझ्या दुर्लक्षाचा अंदाज घेऊन मृत्यूसमान एक अस्त्र सोडले.
ततः सूतव्यसनिनं विप्लुतं मां स भार्गवः । शरेणाभ्यहनद्गाढं विकृष्य बलवद्धनुः
माझ्या सारथ्याच्या मृत्यूमुळे मी व्याकुळ आणि गोंधळलेलो असताना, भृगुवंशीय रामाने आपले बलवान धनुष्य ताणून एक बाण सोडला आणि तो माझ्या अंगात खोलवर घुसला.
स मे भुजान्तरे राजन्निपत्य रुधिराशनः। मयैव सह राजेन्द्र जगाम वसुधातलम्
राजन, तो रक्त पिणारा बाण माझ्या दोन्ही बाहूंमध्ये घुसला आणि माझ्यासोबतच पृथ्वीवर पडला.
मत्वा तु निहतं रामस्ततो मां भरतर्षभ । मेघवद्विननादोच्चैर्जहृषे च पुनः पुनः
माझा मृत्यू झाला आहे असे समजून, रामाने, हे भरतश्रेष्ठ, मेघगर्जना केल्यासारखा मोठा आवाज केला आणि पुन्हा पुन्हा आनंद व्यक्त केला.