आचार्यता मानिता मे निर्मर्यादे ह्यपि त्वयि । भूयश्च शृणु मे ब्रह्मन्संपदं धर्मसंग्रहे
तुला नीतीचे बंधन न पाळता वागलास तरी मी तुला गुरू म्हणून मान दिला. आता, ब्राह्मण, माझ्या धर्म आणि संपत्तीच्या गोष्टी पुन्हा ऐक.
ये ते वेदाः शरीरस्था .... यच्च ते महत् । तपश्च ते महत्तप्तं न तेभ्यः प्रहराम्यहम्
तुझ्या अंगात असलेले वेद आणि तुझ्या मोठ्या तपश्चर्येला मी कधीच हात लावणार नाही.
प्रहरे क्षत्रधर्मस्य यं त्वं राम समाश्रितः । ब्राह्मणः क्षत्रियत्वं हि याति शस्त्रसमुद्यमात्
राम, तू क्षत्रिय धर्मावर आधार ठेवून लढू शकतोस; कारण ब्राह्मणाने शस्त्र उचलले की तो क्षत्रियच होतो.
पश्य मे धनुषो वीर्यं पश्य बाह्वोर्बलं मम। एष ते कार्मुक वीर छिनद्मि निशितेषुणा
माझ्या धनुष्याचं बळ पाहा, माझ्या बाहूंचं सामर्थ्य पाहा. वीर, मी तुझं धनुष्य या तीक्ष्ण बाणाने तोडून दाखवतो.
तस्याहं निशितं भल्लं चिक्षेप भरतर्षभ । तेनास्य धनुषः कोटिं छित्वा भूमावपातयम्
तेव्हा मी एक धारदार बाण सोडला आणि त्याने त्याच्या धनुष्याचं टोक छाटून ते खाली पाडलं.
तथैव च पृषत्कानां शतानि नतपर्वणाम् । चिक्षेप कङ्कपत्राणां जामदग्न्यरथं प्रति
त्याचप्रमाणे मी शेकडो गिधाडाच्या पिसांनी मढवलेले वाकडे बाण जमदग्नीच्या रथावर सोडले.
काये विषक्तास्तु तदा वायुना समुदीरिताः। चेलुः क्षरन्तो रुधिरं नागा इव च ते शराः
ते बाण वाऱ्याच्या वेगाने त्याच्या अंगात घुसले आणि रक्त सांडत सर्पांसारखे हालचाल करू लागले.
क्षतजोक्षितसर्वाङ्गः क्षरन्स रुधिरं रणे। बभौ रामस्तथा राजन्प्रफुल्ल इव किंशुकः
रणांगणात रामाचं संपूर्ण शरीर रक्ताने माखलं होतं आणि तो फुललेल्या किंशुकासारखा तेजस्वी दिसत होता.
हेमन्तान्तेऽशोक इव रक्तस्तबकमण्डितः। बभौ रामस्तथा राजन्प्रफुल्ल इव किंशुकः
हिवाळ्यानंतरच्या अशोक वृक्षासारखा, लाल फुलांच्या घड्यांनी सजलेला, राम राजन फुललेल्या किंशुकासारखा भासत होता.
ततोऽन्यद्धनुरादाय रामः क्रोधसमन्वितः । हेमपुङ्खान्सुनिशिताञ्शरांस्तान्हि ववर्ष सः
मग राम रागाने दुसरं धनुष्य घेतलं आणि सोन्याच्या पिसांनी मढवलेले धारदार बाण माझ्यावर पाऊसासारखे सोडले.
ते समासाद्य मां रौद्रा बहुधा मर्मभेदिनः । अकम्पयन्महावेगाः सर्पानलविषोपमाः
ते भयंकर आणि अनेक बाण, जी शरीरातील नाजूक जागा भेदणारे होते, सर्पांच्या विषासारखे आणि अग्नीप्रमाणे प्रखर होते, त्यांनी मला हादरवून टाकलं.
तमहं समवष्टभ्य पुनरात्मानमाहवे । शतसंख्यैः शरैः क्रुद्धस्तदा राममवाकिरम्
मग मी स्वतःला सावरलं आणि संतापून शेकडो बाणांनी रामावर हल्ला चढवला.
स तैरग्न्यर्कसङ्काशैः शरैराशीविषोपमैः । शितैरभ्यर्दितो रामो मन्दचेता इवाभवत्
ते अग्नी आणि सूर्यासारखे तेजस्वी, धारदार आणि विषारी सर्पांसारखे बाण रामावर पडले आणि तो गोंधळून गेला.
ततोऽहं कृपयाऽऽविष्टो विनिन्द्यात्मानमात्मना । धिग्धिगित्यब्रुवं युद्धं क्षत्रधर्मं च भारत
मग मला दया आली आणि मी स्वतःला दोष देत म्हणालो, 'छी! छी! हे युद्ध आणि क्षत्रिय धर्म किती वाईट!'
असकृच्चाब्रुवं राजञ्शोकवेगपरिप्लुतः । अहो बत कृतं पापं मयेदं क्षत्रधर्मं च भारत
राजन, मी पुन्हा पुन्हा दुःखाने भरून म्हणत होतो, 'अरे देवा! मी किती पाप केलं, आणि हा क्षत्रिय धर्म!'
गुरुर्द्विजातिर्धर्मात्मा यदेवं पीडितः शरैः। ततो न प्राहरं भूयो जामदग्न्याय भारत
गुरू, द्विज आणि धर्मात्मा अशा व्यक्तीला बाणांनी त्रास दिला म्हणून मी जमदग्नीपुत्रावर पुढे हल्ला केला नाही.
अथावताप्य पृथिवीं पूषा दिवसमंक्षये। जगामास्तं सहस्रांशुस्ततो युद्धमुपारमत्
मग सूर्य मावळला, पृथ्वी अंधाराने वेढली गेली आणि हजार किरणांचा तो सूर्य अस्ताला गेला, त्यामुळे युद्ध थांबलं.
आत्मनस्तु ततः सूतो हयानां च विशांपते। मम चापनयामास शल्यान्कुशलसंमतः
मग माझा सारथी, जो तज्ज्ञांनी मान्य केलेला होता, माझ्या आणि घोड्यांच्या अंगातील बाण काढून टाकू लागला, राजाधिराज.
स्नातापवृत्तैस्तुरगैर्लब्धतोयैरविह्वलैः। प्रभाते चोदिते सूर्ये ततो युद्धमवर्तत
सकाळी सूर्य उगवल्यावर, घोडे आंघोळ करून ताजेतवाने झाले, त्यांना पाणी मिळालं आणि ते शांत होते, तेव्हा युद्ध सुरू झालं.
दृष्ट्वा भां तूर्णमायान्तं दंशितं स्यन्दने स्थितम्। अकरोद्रथमत्यर्थं रामः सज्जं प्रतापवान्
भीष्म रथावर शस्त्र घेऊन वेगाने येताना पाहून, पराक्रमी रामाने आपला रथ युद्धासाठी तयार केला.
ततोऽहं राममायान्तं दृष्ट्वा समरकाङ्क्षिणम् । धनुःश्रेष्ठं समित्सृज्य सहसावतरं रथात्
मग राम युद्धासाठी येताना पाहून, मी माझं उत्तम धनुष्य बाजूला ठेवलं आणि पटकन रथातून खाली उतरलो.
अभिवाद्य तथैवाहं रथमारुह्य भारत । युयुत्सुर्जामदग्न्यस्य प्रमुखे वीतभीः स्थितः
मग मी पूर्वीप्रमाणे वंदन करून, पुन्हा रथावर चढलो आणि भीती न बाळगता, जामदग्न्याच्या समोर युद्धासाठी उभा राहिलो.
ततोऽहं शरवर्षेण महता समवाकिरम् । स च मां शरवर्षेण वर्षन्तं समवाकिरम्
मग मी त्याच्यावर मोठ्या प्रमाणात बाणांचा मारा केला, आणि त्यानेही माझ्यावर बाणांचा पाऊस पाडला.
संक्रुद्धो जामदग्न्यस्तु पुनरेव सुतेजितान् । संप्रैषीन्मे शरान्घोरान्दीप्तास्यानुरगानिव
जामदग्न्य रागावून, पुन्हा वेगवान आणि जळजळीत असे भयंकर बाण माझ्यावर सोडू लागला.
ततोऽहं निशितैर्भल्लैः शतशोऽथ सहस्रशः । अच्छिदं सहसा राजन्नन्तरिक्षे पुनः पुनः
मग, राजन, मी आकाशात ते शेकडो-हजारो तीक्ष्ण बाण वारंवार वेगाने छाटले.
ततस्त्वस्त्राणि दिव्यानि जामदग्न्यः प्रतापवान् । मयि प्रयोजयामास तान्यहं प्रत्यषेधयम्
मग पराक्रमी जामदग्न्याने माझ्यावर दिव्य अस्त्रांचा वापर केला, पण मी ती सर्व परतवली.
अस्त्रैरेव महाबाहो चिकीर्षन्नधिकां क्रियाम्। ततो विदि महान्नादः प्रादुरासीत्समन्ततः
फक्त अस्त्रांच्या जोरावर काहीतरी मोठं साध्य करावं म्हणून, बलवान योद्ध्या, सर्वत्र भयंकर आवाज उठला.
ततोऽहमस्त्रं वायव्यं जामदग्न्ये प्रयुक्तवान्। प्रत्याजघ्ने च तद्रामो गुह्यकास्त्रेण भारत
मग मी जामदग्न्याच्या विरोधात वायव्य अस्त्र वापरलं, पण रामाने गुप्त अस्त्राने ते परतवलं.
ततोऽहमस्त्रमाग्नेयमनुमन्त्र्य प्रयुक्तवान् । वारुणेनैव तद्रामो वारयामास मे विभुः
मग मी योग्य मंत्रांनी अग्नि अस्त्र सोडलं, पण रामाने जल अस्त्राने ते थोपवलं.
एवमस्त्राणि दिव्यानि रामस्याहमवारयम् । रामश्च मम तेजस्वी दिव्यास्त्रविदरिन्दमः
अशा प्रकारे मी रामाची दिव्य अस्त्रं परतवली, आणि तेजस्वी रामाने माझी अस्त्रं परतवली.