पाण्डुरैश्चापि व्यजनैर्वीज्यमानो नराधिप । शुक्लवासाः सितोष्णीषः सर्वशुक्लविभूषणः
राजा, पांढऱ्या विंचवांनी मला वाऱ्यावर वाऱ्यावर झुलवत होते, मी पांढरे वस्त्र, पांढरा फेटा आणि सर्व पांढऱ्या दागिन्यांनी सजलेलो होतो.
स्तूयमानो जयाशीर्भिर्निष्क्रम्य गजसाह्वयात्। कुरुक्षेत्रं रणक्षेत्रमुपायां भरतर्षभ
विजयाच्या आशीर्वादाने गौरवाने गौरवला जाऊन, मी गजद्वारातून बाहेर पडलो आणि कुरुक्षेत्र या रणभूमीकडे निघालो, भरतवंशातील श्रेष्ठ.
ते हयाश्चोदितास्तेन सूतेन परमाहवे । अवहन्मां भृशं राजन्मनोमारुतरंहसः
त्या घोड्यांनी, कुशल सारथ्याच्या हाकेला प्रतिसाद देत, मला युद्धभूमीत वाऱ्याच्या आणि मनाच्या वेगाने नेलं, राजन.
गत्वाऽहं तत्कुरुक्षेत्रं स च रामः प्रतापवान् । युद्धाय सहसा राजन्पराक्रान्तौ परस्परम्
मी आणि पराक्रमी राम, कुरुक्षेत्रात पोहोचलो. मग आम्ही दोघेही, राजन, मोठ्या धाडसाने एकमेकांविरुद्ध युद्धासाठी पुढे सरसलो.
ततः सदर्शनेऽतिष्ठं रामस्यातितपस्विनः । प्रगृह्य शङ्खप्रवरंक ततः प्राधममुत्तमम्
मग मी त्या अतिशय कठोर व्रती रामासमोर उभा राहिलो, हातात उत्तम शंख घेतला आणि तो जोरात फुंकून सुरेख असा नाद केला.
ततस्तत्र द्विजा राजंस्तापसाश्च वनौकसः। अपश्यन्त रणं दिव्यं देवाः सेन्द्रगणास्तदा
तेव्हा, राजन, तिथे उपस्थित असलेले सर्व ब्राह्मण, वनात राहणारे तपस्वी, तसेच देव आणि इंद्रासह त्यांचे गण, त्या दिव्य युद्धाकडे पाहू लागले.
ततो दिव्यानि माल्यानि प्रादुरासंस्ततस्ततः। वादित्राणि च दिव्यानि मेघवृन्दानि चैव ह
मग सर्व बाजूंनी दिव्य हार प्रकट झाले, तसेच स्वर्गीय वाद्ये आणि ढगांचे समूहही दिसू लागले.
ततस्ते तापसाः सर्वे भार्गवस्यानुयायिनः । प्रेक्षकाः समपद्यन्त परिवार्य रणाजिरम्
मग त्या भृगुकुळातील रामाचे सर्व अनुयायी तपस्वी युद्धभूमीभोवती गोळा होऊन प्रेक्षक म्हणून उभे राहिले.
ततो मामब्रवीद्देवी सर्वभूतहितैषिणी । माता स्वरूपिणी राजन्किमिदं ते चिकीर्षितम्
मग सर्व जीवांच्या कल्याणाची इच्छा असणारी, माझी आई, देवी मला म्हणाली, 'राजन, तू हे काय करायचे ठरवले आहेस?'
गत्वाऽहं जामदग्न्यं तु प्रयाचिष्ये कुरूद्वह । भूष्मेण सह मा योत्सीः शिष्येणेति पुनः पुनः
'मी त्या जमदग्नीपुत्र रामाकडे जाऊन, कुरुवंशातील आनंदा, त्याला पुन्हा पुन्हा विनंती करीन की भीष्म या त्याच्या शिष्याशी युद्ध करू नको.'
मा मैवं पुत्र निर्बन्धं कुरु विप्रेण पार्थिव । जामदग्न्येन समरे योद्धुमित्येव भर्त्सयत्
'माझ्या मुला, असा हट्ट करू नकोस, राजन. त्या ब्राह्मण जमदग्नीपुत्राशी युद्ध करण्याचा अट्टाहास सोड,' असे ती मला रागाने म्हणाली.
किं न वै क्षत्रियहणो हरतुल्यपराक्रमः । विदितः पुत्र रामस्ते यतस्तं योद्धुमिच्छसि
'माझ्या मुला, तुला हे माहीत नाही का की तुझा राम हा क्षत्रियांचा संहार करणारा आणि हरिसमान पराक्रमी आहे? आणि त्याच्याशीच तू युद्ध करायचे ठरवले आहेस.'
ततोऽहमब्रवं देवीमभिवाद्य कृताञ्जलिः। सर्वं तद्भरतश्रेष्ठ यथावृत्तं स्वयंवरे
मग मी हात जोडून देवीला वंदन केले आणि 'भरतश्रेष्ठा, स्वयंवरात जे काही घडले ते सर्व मी तिला सांगितले.'
यथा च रामो राजेन्द्र मया पूर्वं प्रचोदितः । काशिराजसुतायाश्च यथा कर्म पुरातनम्
'राजाधिराज, मी पूर्वी रामाला कसा प्रवृत्त केले आणि काशीराजाच्या कन्येच्या संदर्भातील जुने कृत्य काय होते, तेही मी सांगितले.'
ततः सा राममभ्येत्य जननी मे महानदी। मदर्थं तमृषिं वीक्ष्य क्षमयामास भार्गवम्
मग माझी आई, ती महानदी, रामाजवळ गेली आणि माझ्यासाठी त्या ऋषीकडे पाहून भृगुकुळातील रामाला शांत करण्याचा प्रयत्न केला.
भीष्मेण सह मा योत्सीः शिष्येणेति वचो।़ब्रवीत् । स च तामाह याचन्तीं भीष्ममेव निवर्तय। न च मे कुरुते काममित्यहं तमुपागमम्
ती म्हणाली, 'भीष्म या तुझ्या शिष्याशी युद्ध करू नकोस.' पण ती विनवणी करत असताना राम म्हणाला, 'भीष्मालाच थांबव, तो माझे ऐकत नाही.' मग मी त्याच्याजवळ गेलो.
ततो गङ्गा सुतस्नोहान्मां सा पुनरुपागमत्। नास्या अकरवं वाक्यं क्रोधपर्याकुलेक्षणः
मग माझी आई गंगा, रागाने डोळे लाल करून पुन्हा माझ्याजवळ आली, पण मी तिचे बोलणे ऐकले नाही.
अथादृश्यत धर्मात्मा भृगुश्रेष्ठो महातपाः। आह्वयामास च तदा युद्धाय द्विजसत्तमः
त्याच वेळी, धर्मनिष्ठ आणि महान तपस्वी, भृगुकुळातील श्रेष्ठ ऋषी तिथे प्रकट झाला आणि, श्रेष्ठ ब्राह्मणा, त्याने मला युद्धासाठी आव्हान दिले.
तमहं स्मयन्निव रणे प्रत्यभाषं व्यवस्थितम्। भूमिष्ठं नोत्सहे योद्धुं भवन्तं रथमास्थितः
मग मी थोडं हसत, युद्धासाठी सज्ज उभ्या असलेल्या त्याला म्हणालो, 'तुम्ही जमिनीवर आणि मी रथावर असताना मी तुमच्याशी लढू शकत नाही.'
आरोह स्यन्दनं वीर कवचं च महाभुज । बधान समरे राम यदि योद्धुं मयेच्छसि
'वीर, रथावर चढा आणि कवच धारण करा. राम, जर माझ्याशी युद्ध करायचे असेल, तर स्वतःला युद्धासाठी तयार करा.'
ततो मामब्रवीद्रामः स्मयमानो रणाजिरे । रथो मे मेदिनी भीष्म वाहा वेदाः सदश्ववत्
मग राम युद्धभूमीत हसत मला म्हणाला, 'भीष्मा, माझा रथ म्हणजे ही पृथ्वी आहे, वेद हेच माझे उत्तम घोडे आहेत.'
सूतश्च मातरिश्वा वै कवचं वेदमातरः । सुसंवीतो रणे ताभिर्योत्स्येऽहं कुरुनन्दन
'वारा माझा सारथी आहे, वेदांच्या जननी माझे कवच आहेत. या सर्वांनी मी युद्धासाठी सज्ज आहे आणि कुरुवंशाच्या आनंदा, तुझ्याशी लढीन.'
एवं ब्रुवाणो गान्धारे रामो मां सत्यविक्रमः। शरव्रातेन महता सर्वतः प्रत्यवारयत्
गांधारातील राम, ज्याचा खरा पराक्रम आहे, असं बोलताच, त्याने माझ्या चारही बाजूंनी बाणांचा मोठा मारा करून मला आडवलं.
ततोऽपश्यं जामदग्न्यं रथमध्ये व्यवस्थितम् । सर्वायुधवरे श्रीमत्यद्भुतोपमदर्शने
मग मी जमदग्नीपुत्र रामाला त्याच्या रथाच्या मधोमध उभा असलेला पाहिलं, त्याच्याकडे सर्व प्रकारची शस्त्रं होती, तो तेजस्वी आणि पाहायला अद्भुत वाटत होता.
मनसा विहिते पुण्ये विस्तीर्णे नगरोपभे । दिव्याश्वयुजि सन्नद्वे काञ्चनेन विभूषिते
त्याचा रथ मनाने घडवलेला, पवित्र आणि मोठा, जणू एखाद्या नगराच्या कडेला असावा, दिव्य घोड्यांनी जोडलेला, कवच घातलेला आणि सोन्याने सजवलेला होता.
कवचेन महाबाहो सोमार्ककृतलक्ष्मणा। धनुर्धरो बद्धतूणो बद्धगोधाङ्गुलित्रवान्
तो बलवान वीर चंद्रसूर्याच्या चिन्हांनी शोभणारे कवच घालून, धनुष्य हातात धरून, बाणांचं भांड कमरेला बांधून, गोधड्याच्या कातड्याचे हातमोजे घालून उभा होता.
सारथ्यं कृतवांस्तत्र युयुत्सोरकुतव्रणः । सखा वेदविदत्यन्तं दयितो भार्गवस्य ह
त्या ठिकाणी त्याचा सारथी निर्भय आणि युद्धासाठी तयार असलेला, वेदांचा पूर्ण जाणकार आणि भार्गवाचा अत्यंत प्रिय मित्र होता.
आह्वयानः स मां युद्धे मनो हर्षयतीव मे । पुनः पुनरभिक्रोशन्नभियाहीति भार्गवः
भार्गवाने मला पुन्हा पुन्हा मोठ्याने हाक मारून, 'ये, समोर ये!' असं युद्धासाठी बोलावलं आणि त्याच्या त्या आव्हानाने माझं मन आनंदित झालं.
तमादित्यमिवोद्यन्तमनाधृष्यं महाबलम् । क्षत्रियान्तकरं राममेकमेकः समासदूम्
मी एकटाच, जसा कोणी उगवत्या सूर्याजवळ जातो तसा, क्षत्रियांचा संहार करणाऱ्या, अपराजेय आणि बलाढ्य रामाजवळ गेलो.
ततोऽहं बाणपातेषु त्रिषु वाहान्निगृह्य वै । अवतीर्य धनुर्न्यस्य पदातिर्ऋषिसत्तमम्
मग मी बाणांचा वर्षाव थांबवून माझे घोडे आवरले, रथातून खाली उतरलो, धनुष्य बाजूला ठेवले आणि पायी चालत त्या ऋषीश्रेष्ठाजवळ गेलो.