कृपणं त्वामभिप्रेक्ष्य सिद्धचारणसेविता । मया विनिहतं देवी रोदतामद्य पार्थिव
सिद्ध आणि चारणांच्या संगतीत, मी तुला मारल्यावर, तुझ्या आईला तुझी दयनीय अवस्था पाहून आज रडावं लागेल, राजन.
अतदर्हा महाभागा भगीरथसुताऽनघा । या त्वामजीजनन्मन्दं युद्धकामुकमातुरम्
भागीरथाची पुण्यवंत आणि निष्पाप कन्या, जी अशा दुःखाला पात्र नाही, तिने तुला जन्म दिला—पण तू मंदबुद्धी आणि युद्धाच्या मोहात पडलेला—ती शोक करील.
एहि गच्छ मया भीष्म युद्धकामुक दुर्मद । गृहाण सर्वं कौरव्य रथादि भरतर्षभ
ये, जा, भीष्म, युद्धाची हौस असलेला आणि गर्विष्ठ. कौरव, रथासह सर्व काही घे, भरतवंशातील श्रेष्ठ.
इति ब्रुवाणं तमहं रामं परपुरंजयमक् । प्रणम्यक शिरसा राममेवमस्त्वित्यथाब्रवम्
शत्रूंच्या नगरांचा विजेता राम असं बोलत असताना, मी त्याला वाकून नमस्कार केला आणि 'तसं होवो' असं उत्तर दिलं.
एवमुक्त्वा ययौ रामः कुरुक्षेत्रं युयुत्सया । प्रविश्य नगरं चाहं सत्यवत्यै न्यवेदयम्
असं म्हणून राम युद्धाची इच्छा घेऊन कुरुक्षेत्राकडे निघून गेला. मी नगरात प्रवेश करून सत्यवतीला सर्व सांगितलं.
ततः कृतस्वस्त्ययनो मात्रा च प्रतिनन्दितः। द्विजातीन्वाच्य पुण्याहं स्वस्ति चैव महाद्युते
मग मी शुभकर्मे केली आणि आईने स्वागत केलं. मी ब्राह्मणांना पुण्य आणि मंगल शब्द म्हणायला सांगितलं, हे तेजस्वी.
रथमास्थाय रुचिरं राजतं पाण्डुरैर्हयैः। सूपस्करं स्वधिष्ठानं वैयाघ्रपरिवारणम्
मी सुंदर चांदीच्या रथावर बसलो, पांढऱ्या घोड्यांनी ओढलेला, सर्व साधनांनी सज्ज, वाघाच्या चिन्हांनी वेढलेला.
उपपन्नं महाशस्त्रैः सर्वोपकरणान्वितम् । तत्कुलीनेन वीरेण हयशास्त्रविदा रणे
तो रथ मोठ्या शस्त्रांनी आणि सर्व उपकरणांनी युक्त होता, आणि तो चालवणारा वीर, घोड्यांच्या विद्या जाणणारा आणि कुलीन होता.
यत्तं सूतेन शिष्टेन बहुशो दृष्टकर्मणा । दंशितः पाण्डुरेणाहं कवचेन वपुष्मता
अनुभवी आणि कुशल सारथ्याने सज्ज, मी पांढऱ्या तेजस्वी कवचाने सुशोभित झालो होतो.
पाण्डुरं कार्मुकं गृह्य प्रायां भरतसत्तम । पाण्डुरेणातपत्रेण ध्रियमाणेन मूर्धनि
मी पांढरं धनुष्य घेतलं आणि डोक्यावर पांढरा छत्र धरलेला, भरतवंशातील श्रेष्ठ, मी निघालो.
पाण्डुरैश्चापि व्यजनैर्वीज्यमानो नराधिप । शुक्लवासाः सितोष्णीषः सर्वशुक्लविभूषणः
राजा, पांढऱ्या विंचवांनी मला वाऱ्यावर वाऱ्यावर झुलवत होते, मी पांढरे वस्त्र, पांढरा फेटा आणि सर्व पांढऱ्या दागिन्यांनी सजलेलो होतो.
स्तूयमानो जयाशीर्भिर्निष्क्रम्य गजसाह्वयात्। कुरुक्षेत्रं रणक्षेत्रमुपायां भरतर्षभ
विजयाच्या आशीर्वादाने गौरवाने गौरवला जाऊन, मी गजद्वारातून बाहेर पडलो आणि कुरुक्षेत्र या रणभूमीकडे निघालो, भरतवंशातील श्रेष्ठ.
ते हयाश्चोदितास्तेन सूतेन परमाहवे । अवहन्मां भृशं राजन्मनोमारुतरंहसः
त्या घोड्यांनी, कुशल सारथ्याच्या हाकेला प्रतिसाद देत, मला युद्धभूमीत वाऱ्याच्या आणि मनाच्या वेगाने नेलं, राजन.
गत्वाऽहं तत्कुरुक्षेत्रं स च रामः प्रतापवान् । युद्धाय सहसा राजन्पराक्रान्तौ परस्परम्
मी आणि पराक्रमी राम, कुरुक्षेत्रात पोहोचलो. मग आम्ही दोघेही, राजन, मोठ्या धाडसाने एकमेकांविरुद्ध युद्धासाठी पुढे सरसलो.
ततः सदर्शनेऽतिष्ठं रामस्यातितपस्विनः । प्रगृह्य शङ्खप्रवरंक ततः प्राधममुत्तमम्
मग मी त्या अतिशय कठोर व्रती रामासमोर उभा राहिलो, हातात उत्तम शंख घेतला आणि तो जोरात फुंकून सुरेख असा नाद केला.
ततस्तत्र द्विजा राजंस्तापसाश्च वनौकसः। अपश्यन्त रणं दिव्यं देवाः सेन्द्रगणास्तदा
तेव्हा, राजन, तिथे उपस्थित असलेले सर्व ब्राह्मण, वनात राहणारे तपस्वी, तसेच देव आणि इंद्रासह त्यांचे गण, त्या दिव्य युद्धाकडे पाहू लागले.
ततो दिव्यानि माल्यानि प्रादुरासंस्ततस्ततः। वादित्राणि च दिव्यानि मेघवृन्दानि चैव ह
मग सर्व बाजूंनी दिव्य हार प्रकट झाले, तसेच स्वर्गीय वाद्ये आणि ढगांचे समूहही दिसू लागले.
ततस्ते तापसाः सर्वे भार्गवस्यानुयायिनः । प्रेक्षकाः समपद्यन्त परिवार्य रणाजिरम्
मग त्या भृगुकुळातील रामाचे सर्व अनुयायी तपस्वी युद्धभूमीभोवती गोळा होऊन प्रेक्षक म्हणून उभे राहिले.
ततो मामब्रवीद्देवी सर्वभूतहितैषिणी । माता स्वरूपिणी राजन्किमिदं ते चिकीर्षितम्
मग सर्व जीवांच्या कल्याणाची इच्छा असणारी, माझी आई, देवी मला म्हणाली, 'राजन, तू हे काय करायचे ठरवले आहेस?'
गत्वाऽहं जामदग्न्यं तु प्रयाचिष्ये कुरूद्वह । भूष्मेण सह मा योत्सीः शिष्येणेति पुनः पुनः
'मी त्या जमदग्नीपुत्र रामाकडे जाऊन, कुरुवंशातील आनंदा, त्याला पुन्हा पुन्हा विनंती करीन की भीष्म या त्याच्या शिष्याशी युद्ध करू नको.'
मा मैवं पुत्र निर्बन्धं कुरु विप्रेण पार्थिव । जामदग्न्येन समरे योद्धुमित्येव भर्त्सयत्
'माझ्या मुला, असा हट्ट करू नकोस, राजन. त्या ब्राह्मण जमदग्नीपुत्राशी युद्ध करण्याचा अट्टाहास सोड,' असे ती मला रागाने म्हणाली.
किं न वै क्षत्रियहणो हरतुल्यपराक्रमः । विदितः पुत्र रामस्ते यतस्तं योद्धुमिच्छसि
'माझ्या मुला, तुला हे माहीत नाही का की तुझा राम हा क्षत्रियांचा संहार करणारा आणि हरिसमान पराक्रमी आहे? आणि त्याच्याशीच तू युद्ध करायचे ठरवले आहेस.'
ततोऽहमब्रवं देवीमभिवाद्य कृताञ्जलिः। सर्वं तद्भरतश्रेष्ठ यथावृत्तं स्वयंवरे
मग मी हात जोडून देवीला वंदन केले आणि 'भरतश्रेष्ठा, स्वयंवरात जे काही घडले ते सर्व मी तिला सांगितले.'
यथा च रामो राजेन्द्र मया पूर्वं प्रचोदितः । काशिराजसुतायाश्च यथा कर्म पुरातनम्
'राजाधिराज, मी पूर्वी रामाला कसा प्रवृत्त केले आणि काशीराजाच्या कन्येच्या संदर्भातील जुने कृत्य काय होते, तेही मी सांगितले.'
ततः सा राममभ्येत्य जननी मे महानदी। मदर्थं तमृषिं वीक्ष्य क्षमयामास भार्गवम्
मग माझी आई, ती महानदी, रामाजवळ गेली आणि माझ्यासाठी त्या ऋषीकडे पाहून भृगुकुळातील रामाला शांत करण्याचा प्रयत्न केला.
भीष्मेण सह मा योत्सीः शिष्येणेति वचो।़ब्रवीत् । स च तामाह याचन्तीं भीष्ममेव निवर्तय। न च मे कुरुते काममित्यहं तमुपागमम्
ती म्हणाली, 'भीष्म या तुझ्या शिष्याशी युद्ध करू नकोस.' पण ती विनवणी करत असताना राम म्हणाला, 'भीष्मालाच थांबव, तो माझे ऐकत नाही.' मग मी त्याच्याजवळ गेलो.
ततो गङ्गा सुतस्नोहान्मां सा पुनरुपागमत्। नास्या अकरवं वाक्यं क्रोधपर्याकुलेक्षणः
मग माझी आई गंगा, रागाने डोळे लाल करून पुन्हा माझ्याजवळ आली, पण मी तिचे बोलणे ऐकले नाही.
अथादृश्यत धर्मात्मा भृगुश्रेष्ठो महातपाः। आह्वयामास च तदा युद्धाय द्विजसत्तमः
त्याच वेळी, धर्मनिष्ठ आणि महान तपस्वी, भृगुकुळातील श्रेष्ठ ऋषी तिथे प्रकट झाला आणि, श्रेष्ठ ब्राह्मणा, त्याने मला युद्धासाठी आव्हान दिले.
तमहं स्मयन्निव रणे प्रत्यभाषं व्यवस्थितम्। भूमिष्ठं नोत्सहे योद्धुं भवन्तं रथमास्थितः
मग मी थोडं हसत, युद्धासाठी सज्ज उभ्या असलेल्या त्याला म्हणालो, 'तुम्ही जमिनीवर आणि मी रथावर असताना मी तुमच्याशी लढू शकत नाही.'
आरोह स्यन्दनं वीर कवचं च महाभुज । बधान समरे राम यदि योद्धुं मयेच्छसि
'वीर, रथावर चढा आणि कवच धारण करा. राम, जर माझ्याशी युद्ध करायचे असेल, तर स्वतःला युद्धासाठी तयार करा.'