पूजयामासुरव्यग्रा मधुपर्केण भार्गवम्। अर्चितश्च यथान्यायं निषसाद सहैव तैः
त्यांनी उत्साहाने भृगुवंशीय रामाचे मधुपर्काने स्वागत केले; आणि योग्य पद्धतीने पूजा झाल्यावर तो त्यांच्या सोबत बसला.
ततः पूर्वव्यतीतानि कथयन्तौ स्म तावुभौ । आसातां जामदग्न्यश्च सृञ्जयश्चैव भारत
मग दोघेही, म्हणजे जमदग्नीपुत्र आणि सृंजय, भूतकाळातील गोष्टी सांगत सांगत एकत्र बसले.
तथा कथान्ते राजर्षिर्भृगुश्रेष्ठं महाबलम् । उवाच मधुरं काले रामं वचनमर्थवत्
कथेला शेवट झाल्यावर, राजर्षीने त्या भृगुवंशातील बलाढ्य रामाला योग्य वेळी गोड आणि अर्थपूर्ण शब्दांत विचारले.
रामेयं मम दौहित्री काशिराजसुता प्रभो । अस्याः श्रृणु यथातत्त्वं कार्यं कार्यविशारद
राम, ही माझी नात आहे, काशीराजाची कन्या. तू कर्तव्य जाणणारा आहेस, तिच्यासाठी काय करावे हे खरीखुरीपणे ऐक.
परमं कथ्यतां चेति तां रामः प्रत्यभाषत । ततः साभ्यवदद्रामं ज्वलन्तमिव पावकम्
'सर्वोत्तम जे काही आहे ते सांग,' असे रामाने उत्तर दिले. मग ती रामाला, जो अग्नीप्रमाणे तेजस्वी होता, संबोधू लागली.
ततोऽभिवाद्य चरणौ रामस्य शिरसा शुभौ । स्पृष्ट्वा पद्मदलाभाभ्यां पाणिभ्यामग्रतः स्थिता
मग तिने रामाच्या शुभ पायांना डोक्याने वंदन केले, कमळाच्या पाकळीसारख्या हातांनी त्यांना स्पर्श केला आणि त्याच्या समोर उभी राहिली.
रुरोद सा शोकवती बाष्पव्याकुललोचना। प्रपेदे शरणं चैव शरण्यं भृगुनन्दनम्
ती दुःखाने भरून रडू लागली, डोळे अश्रूंनी भरले होते. आणि ती भृगुनंदन रामाच्या आश्रयाला आली.
यथा त्वं सृंजयस्यास्य तथा मे त्वं नृपात्मजे । ब्रूहि यत्ते मनोदुःखं करिष्ये वचनं तव
जसा तू या सृंजयासाठी आहेस, तसाच माझ्यासाठीही हो, राजपुत्रा. तुझ्या मनातील दुःख सांग, मी तुझे म्हणणे ऐकून तसेच करीन.
भगवञ्शरणं त्वाद्य प्रपन्नाऽस्मि महाव्रतम् । शोकपङ्कार्णवान्मग्नं घोरादुद्धर मां विभो
भगवन्, आज मी तुझ्या आश्रयाला आले आहे, तू महान व्रती आहेस. या भीषण दुःखाच्या समुद्रात मी बुडाले आहे, मला बाहेर काढ.
तस्याश्च दृष्ट्वा रूपं च वपुश्चाभिनवं पुनः। सौकुमार्यं परं चैव रामश्चिन्तापरोऽभवत्
तिचे रूप आणि नेहमी ताजेतवाने असलेले सौंदर्य, तसेच तिचे अत्यंत कोमलपण पाहून राम विचारमग्न झाला.
किमियं वक्ष्यतीत्येवं विममर्श भृगूद्वहः। इति दध्यौ चिरं रामः कृपयाभिपरिप्लुतः
ही काय सांगणार आहे? असे भृगुकुळातील श्रेष्ठ राम मनात विचार करू लागला आणि दयाळूपणाने त्याने बरेच वेळ चिंतन केले.
कथ्यतामिति सा भूयो रामेणोक्ता शुचिस्मिता। सर्वमेव यथातत्त्वं कथयामास भार्गवे
मग पुन्हा रामाने त्या मंदस्मित असलेल्या कन्येला, 'सांग,' असे म्हटले; आणि तिने भृगुवंशीयाला सर्व काही खरीखुरीपणे सांगितले.
तच्छुत्वा जामदग्र्यस्तु राजपुत्र्या वचस्तदा । उवाच तां वरारोहां निश्चित्यार्थविनिश्चयम्
राजकन्येचे बोलणे ऐकून जमदग्नीपुत्र रामाने, सुंदर नितंब असलेल्या तिला, सर्व गोष्ट नीट समजून घेत उत्तर दिले.
प्रेषयिष्यामि भीष्माय कुरुश्रेष्ठाय भामिनि । करिष्यति वचो मह्यं श्रुत्वा च स नराधिपः
सुंदरी, मी कुरुवंशातील श्रेष्ठ भीष्माला बोलावीन; तो नराधिप माझे म्हणणे ऐकून नक्कीच पाळेल.
न चेत्करिष्यति वचो मयोक्तं जाह्नवीसुतः। धक्ष्याम्यहं रणे भद्रे सामात्यं शस्त्रतेजसा
जर जाह्नवीपुत्र माझ्या सांगण्याप्रमाणे वागला नाही, तर रणात मी त्याला आणि त्याच्या मंत्र्यांना माझ्या शस्त्राच्या तेजाने भस्म करून टाकीन, हे सुभगे.
अथवा ते मतिस्तत्र राजपुत्रि न वर्तते। यावत्साल्वपतिं वीरं योजयाम्यत्र कर्मणि
राजकन्ये, किंवा तुझा मन तिकडे वळत नसेल, तर मी या कामासाठी शूर साळ्वराजाला तयार करीन.
विसर्जिताऽहं भीष्मेण श्रुत्वैव भृगुनन्दन। साल्वराजगतं भावं मम पूर्वं मनीषितम्
भृगुनंदना, भीष्माने ऐकताच मला नाकारले, आणि पूर्वी माझे मन साळ्वराजाकडे होते, ते तसेच राहिले.
सौभराजमुपेत्याहमवोचं दुर्वचं वचः। न च मां प्रत्यगृह्णात्स चारित्र्यपरिशङ्कितः
मी सुभराजाकडे जाऊन कठोर शब्द बोलले, पण त्याने माझा स्वीकार केला नाही, कारण त्याला माझ्या वागणुकीबद्दल शंका वाटली.
एतत्सर्वं विनिश्चित्य स्वबुद्ध्या भृगुनन्दन । यदत्रौपयिकं कार्यं तच्चिन्तयितुमर्हसि
हे सर्व नीट विचार करून, भृगुनंदना, या ठिकाणी काय योग्य आहे ते तूच ठरवावे.
मम तु व्यसनस्यास्य भीष्मो मूलं महाव्रतः। येनाहं वशमानीता समत्क्षिप्य बलात्तदा
माझ्या या दु:खाचे मूळ भीष्मच आहे, ज्याने मला त्या वेळी जबरदस्तीने पकडून आपल्या अधीन केले.
भीष्मं जहि महाबाहो यत्कृते दुःखमीदृशम् । प्राप्ताहं भृगुशार्दूल चराम्यप्रियमुत्तमम्
महाबाहु, ज्याच्यामुळे मला हे दु:ख सहन करावे लागले, त्या भीष्माचा वध कर, भृगुकुळातील वाघा, मी मोठ्या वेदनेत भटकते आहे.
स हि लुब्धश्च नीचश्च जितकाशी च भार्गव । तस्मात्प्रतिक्रिया कर्तुं युक्ता तस्मै त्वयाऽनघ
तो लोभी, नीच आणि काशीवर विजय मिळवणारा आहे, भृगुनंदना; म्हणून त्याच्यावर उपाय करणे तुला योग्य आहे, पापरहित.
एष मे ह्रियमाणाया भारतेन तदा विभो। अभवद्धृदि संकल्पो घातयेदं महाव्रतम्
जेव्हा मी भारताने ओढली जात होते, तेव्हा माझ्या मनात हा निश्चय झाला की या महाव्रतीचा नाश करावा.
तस्मात्कामं ममाद्येमं राम संपादयानघ। जहि भीष्मं महाबाहो यथा वृत्रं पुरन्दरः
राम, म्हणून आज माझी इच्छा पूर्ण कर, पापरहित; महाबाहु, भीष्माचा वध कर, जसा इंद्राने वृत्राचा केला.
एवमुक्तस्तदा रामो जहि भीष्ममिति प्रभो। उवाच रुदतीं कन्यां चोदयन्तीं पुनः पुनः
त्या वेळी, रडणाऱ्या आणि पुन्हा पुन्हा भीष्माचा वध करण्याची विनंती करणाऱ्या कन्येला रामाने असे उत्तर दिले.
काश्ये न कामं गृह्णामि शस्त्रं वै वरवर्णिनि। ऋते ब्रह्मविदां हेतोः किमन्यत्करवाणि ते
सुंदर वर्णाच्या कन्ये, मी काशीमध्ये ब्राह्मणांच्या कारणाशिवाय शस्त्र उचलत नाही; तुला दुसरे काय करून देऊ?
वाचा भीष्मश्च साल्वश्च मम राज्ञि वशानुगौ। भविष्यतोऽनवद्याङ्गि तत्करिष्यामि मा शुचः
निर्दोष अंग असलेल्या कन्ये, भीष्म आणि साळ्व दोघेही माझ्या शब्दाला आणि राजाच्या आज्ञेला मानतील; मी हे करीन, तू दु:खी होऊ नकोस.
न तु शस्त्रं ग्रहीष्यामि कथंचिदपि भामिनि । ऋते नियोगाद्विप्राणामेष मे समयः कृतः
पण सुंदर स्त्री, मी ब्राह्मणांच्या आज्ञेशिवाय कधीही शस्त्र उचलणार नाही; हाच माझा संकल्प आहे.
मम दुःखं भगवता व्यपनेयं यतस्ततः। तच्च भीष्मप्रसूतं मे तं जहीश्वर मा चिरम्
माझे दु:ख भगवंताने दूर करावे, कारण ते भीष्मामुळेच झाले आहे; प्रभो, त्याचा वध त्वरेने कर.
काशिकन्ये पुनर्ब्रूहि भीष्मस्ते चरणावुभौ। शिरसा वन्दनार्होऽपि ग्रहीष्यति गिरा मम
काशीकन्ये, पुन्हा सांग की भीष्माने तुझे दोन्ही पाय धरावेत; जरी तो वंदन करण्यास योग्य असला, तरी तो माझ्या शब्दाला मान देईल.