अर्जुनस्य समादेशं यथोक्तं सर्वमब्रवीत् । वासुदेवस्य भीमस्य धर्मराजस्य पौरुषम्
त्याने अर्जुनाने सांगितलेल्या सर्व सूचना जशाच्या तशा सांगितल्या, तसेच वासुदेव, भीम आणि धर्मराज यांची निश्चयशक्तीही सांगितली.
नकुलस्य विराटस्य द्रुपदस्य च भारत । सहदेवस्य च वचो धृष्टद्युम्नशिखण्डिनोः। केशवार्जुनयोर्वाक्यं यथोक्तं सर्वमब्रवीत्
त्याने नकुल, विराट, द्रुपद, सहदेव, धृष्टद्युम्न, शिखंडी आणि केशव-अर्जुन यांनी जे काही सांगितले ते सर्व जसेच्या तसे सांगितले.
कैतव्यस्य तु तद्वाक्यं निशम्य भरतर्षभः । दुःशासनं च कर्णं च शकुनिं चापि भारत
कुन्तीपुत्राच्या त्या शब्दांचे ऐकल्यावर, भरतवंशातील श्रेष्ठाने दुःशासन, कर्ण आणि शकुनी यांना बोलावले.
आज्ञपयत राज्ञश्च बलं मित्रबलं तथा। यथा प्रागुदयात्सर्वे युक्तास्तिष्ठन्त्यनीकिनः
त्याने राजाच्या सैन्याला आणि मित्रांच्या सैन्यालाही आज्ञा दिली की, सर्वजण पहाटेच्या आधी सज्ज आणि एकत्र असावेत.
ततः कर्णसमादिष्टा दूताः सन्त्वरिता रथैः । उष्ट्रवामीभिरप्यन्ये सदश्वैश्च महाजवैः
मग कर्णाने पाठवलेले दूत घाईने रथांवर, काही उंटांवर, तर काही वेगवान घोड्यांवरून निघाले.
तूर्णं परिययुः सेनां कृत्स्नां कर्णस्य शासनात्। आज्ञापयन्तो राज्ञश्च योगः प्रागुदयादिति
ते दूत कर्णाच्या आज्ञेने सर्व सैन्यातून लवकर फिरले आणि राजांना सांगितले की, पहाटे एकत्र जमावे.
उलूकस्य वृत्तः श्रुत्वा कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः। सेनां नियापयामास धृष्टद्युम्नपुरोगमाम्
उलूकाचा वृत्तांत ऐकून, कुंतीपुत्र युधिष्ठिराने धृष्टद्युम्नाला पुढे करून सैन्याला मार्गस्थ केले.
पदातिनीं नागवतीं रथिनीमश्वबृन्दिनीम् । चतुर्विधबलां भीमामकम्पां पृथिवीमिव
त्याने पायदळ, हत्ती, रथ आणि घोडेस्वार अशा चारही प्रकारच्या बलवान आणि अढळ सैन्याची मांडणी केली, जी पृथ्वीप्रमाणे स्थिर होती.
भीमसेनादिभिर्गुप्तां सार्जुनैश्च महारथैः । धृष्टद्युम्नवशां दुर्गां सागरस्तिमितोपमाम्
भीमसेन आणि इतर वीर, तसेच अर्जुनाच्या साथीचे महाबली रथी यांनी ते सैन्य रक्षण केले होते, आणि धृष्टद्युम्नाच्या अधिपत्याखाली ते दुर्गम आणि शांत समुद्रासारखे होते.
तस्यास्त्वग्रे महेष्वासः पाञ्चाल्यो युद्धदुर्मदः। द्रोणप्रेप्सुरनीकानि धृष्टद्युम्नो व्यकर्षत
त्या सैन्याच्या अगदी पुढे, मोठ्या धनुष्याचा आणि युद्धात पराक्रमी असलेला पाञ्चालपुत्र धृष्टद्युम्न उभा होता, जो द्रोणासमोर सैन्य मांडत होता.
यथाबलं यथोत्साहं रथिनः समुपादिशत् । अर्जुनं सूतपुत्राय भीमं दुर्योधनाय च
त्याने रथींची शक्ती आणि उत्साह पाहून त्यांना नेमले; अर्जुनाला सूतपुत्रावर, भीमाला दुर्योधनावर नेमले.
धृष्टकेतुं च शल्याय गौतमायोत्तमौजसम् । अश्वात्थाम्ने च नकुलं शैब्यं च कृतवर्मणे
धृष्टकेतूला शल्यावर, उत्तमौजसला गौतमावर, नकुलाला अश्वत्थाम्यावर आणि शैब्याला कृतवर्म्यावर नेमले.
सैन्धवाय च वार्ष्णेयं युयुधानं समादिशत्। शिखण्डिनं च भीष्माय प्रमुखे समकल्पयत्
सिंधू राजावर वृष्णिकुलातील सत्यकीला, आणि भीष्मासमोर शिखंडीला पुढे नेमले.
सहदेवं शकुनये चेकितानं शलाय वै। द्रौपदेयांस्तथा पञ्च त्रिगर्तेभ्यः समादिशत्
सहदेवाला शकुनीवर, चेकितानाला शलावर, आणि द्रौपदीचे पाचही पुत्र त्रिगर्तांवर नेमले.
वृषसेनाय सौभद्रं शेषाणां च महीक्षिताम् । स समर्थं हि तं मेने पार्थादभ्यधिकं रणे
वृषसेनावर सुभद्रपुत्र अभिमन्यूला, आणि उरलेल्या राजांवर त्याने जे योग्य आणि युद्धात अर्जुनापेक्षा श्रेष्ठ वाटले त्यांना नेमले.
एवं विभज्य योधांस्तान्पृथक्व सह चैव ह । ज्वालावर्णो महेष्वासो द्रोणमंशमकल्पयत्
अशा प्रकारे, वेगवेगळ्या आणि एकत्रितपणे सर्व योद्ध्यांची विभागणी करून, ज्वाळेसारखा तेजस्वी आणि मोठ्या धनुष्याचा धृष्टद्युम्न द्रोणासमोर सैन्याची मांडणी केली.
धृष्टद्युम्नो महेष्वासः सेनापतिपतिस्ततः । विधिवद्व्यूह्य मेधावी युद्धाय धृतमानसः
मग महाबली आणि सेनापती धृष्टद्युम्नाने, शास्त्रानुसार आणि बुद्धीने सैन्याची रचना केली, आणि त्याचे मन युद्धासाठी दृढ झाले.
यथोद्दिष्टानि सैन्यानि पाण्डवानामयोजयत्। जयाय पाण्डुपुत्राणां यत्तस्तस्थौ रणाजिरे
त्याने पांडव सैन्याची मांडणी जशी सांगितली होती तशीच केली, आणि पांडुपुत्रांच्या विजयासाठी रणांगणात सज्ज उभा राहिला.
प्रतिज्ञाते फाल्गुनेन वधे भीष्मस्य संयुगे। किमकुर्वत मे मन्दाः पुत्रा दुर्योधनादयः
अर्जुनाने युद्धात भीष्माचा वध करण्याची प्रतिज्ञा घेतली, तेव्हा माझे मुर्ख पुत्र, दुर्योधन व इतरांनी काय केले?
हतमेव हि पश्यामि गाङ्गेयं पितरं रणे। वासुदेवसहायेन पार्थेन दृढधन्वना
कारण मला असे वाटते की, वासुदेवाच्या मदतीने, धनुर्धारी पार्थाने युद्धात गंगेपुत्र भीष्माचा वध केलाच आहे.
स चापरिमितप्रज्ञस्तच्छ्रुत्वा पार्थभाषितम् । किमुक्तवान्महेष्वासो भीष्मः प्रहरतां वरः
असीम बुद्धी असलेल्या, सर्वश्रेष्ठ धनुर्धर भीष्माने, पार्थाने सांगितलेले ऐकून काय उत्तर दिले?
सैनापत्यं च संप्राप्य कौरवाणां धुरंधरः । किमचेष्टत गाङ्गेयो महाबुद्धिपराक्रमः
कौरव सैन्याचे सेनापतीपद मिळाल्यावर, गंगेपुत्र भीष्म या मोठ्या बुद्धी आणि पराक्रमाच्या वीराने काय केले?
ततस्तत्सञ्जयस्तस्मै सर्वमेव न्यवेदयत्। यथोक्तं कुरुवृद्धेन भीष्मेणामिततेजसा
मग संजयाने, अमाप तेज असलेल्या कुरुवृद्ध भीष्माने जसे सांगितले, तसे सर्व काही त्याला सांगितले.
सैनापत्यमनुप्राप्य भीष्मः शान्तनवो नृप। दुर्योधनमुवाचेदं वचनं हर्षयन्निव
शांतनुपुत्र भीष्माने सेनापतीपद मिळाल्यावर, दुर्योधनाला आनंद वाटावा असे शब्द सांगितले.
नमस्कृत्य कुमाराय सेनान्ये शक्तिपाणये । अहं सेनापतिस्तेऽद्य भविष्यामि न संशयः
शस्त्र हातात घेऊन सेनापती असलेल्या राजकुमाराला वंदन करून भीष्म म्हणाला, "आज मी तुझा सेनापती होईल, यात शंका नाही."
सेनाकर्मण्यिज्ञोऽस्मि व्यूहेषु विविधेषु च। कर्म कारयितुं चैव भृतानप्यभृतांस्तथा
मला सेनापतीचे काम, विविध युद्धरचना, तसेच पगारावर असलेले व नसलेले सैनिक यांचा उपयोग करण्यात चांगले ज्ञान आहे.
यात्रायाने च युद्धे च तथा प्रशमनेषु च । भृशं वेद महाराज यथा वेद बृहस्पतिः
मोर्चे काढणे, युद्ध करणे, शांतता राखणे या सर्व गोष्टींमध्ये मला उत्तम समज आहे, जशी बृहस्पतीला असते.
व्यूहानां च समारम्भान्दैवगान्धर्वमानुषान्। तैरहं मोहयिष्यामि पाण्डवान्व्येतु ते ज्वरः
दैवी, गंधर्व आणि मानव अशा सर्व प्रकारच्या युद्धरचना मी पांडवांना गोंधळवण्यासाठी वापरीन; तुझी चिंता दूर होऊ दे.
सोऽहं योत्स्यामि तत्त्वेन पालयंस्तव वाहिनीम् । यथावच्छास्त्रतो राजन्व्येतु ते मानसो ज्वरः
म्हणून मी शास्त्रानुसार तुझी सेना जपून, खरी निष्ठा ठेवून युद्ध करीन, राजन; तुझ्या मनातील काळजी दूर होऊ दे.
विद्यते मे न गाङ्गेय भयं देवासुरेष्वपि । समस्तेषु महाबाहो सत्यमेतद्ब्रवीमि ते
गंगेपुत्र मी, मोठ्या भुजांचा, मला देव किंवा दानव यांच्यातही भीती नाही; हे मी तुला सत्य सांगतो.