स दर्पपूर्णो न समीक्षसे त्व- मनर्थमात्मन्यपि वर्तमानम्। तस्मादहं ते प्रथमं समूहे हन्ता समक्ष कुरुवृद्धमेव
अहंकाराने भरलेला तू, आपल्या स्वतःच्या हानीकडेही लक्ष देत नाहीस; म्हणून मी सर्वांसमोर, तुझ्या डोळ्यांसमोर, कुरुवृद्धाचा प्रथम वध करीन.
सूर्योदये युक्तसेनः प्रतीक्ष्य ध्वजी रथी रक्षत सत्यसन्धम्। अहं हि वः पश्यतां द्विपमेनं भीष्मं रथात्पातयिष्यामि बाणैः
सूर्योदयाला, तुझी सेना सज्ज असताना, ध्वज आणि रथांसह, आपल्या सत्यप्रतिज्ञ रक्षकाला नीट जप; कारण मी तुमच्या डोळ्यांसमोर, या पुरुषसिंह भीष्माला रथावरून बाणांनी खाली पाडीन.
श्वोभूते कत्थनावाक्यं विज्ञास्यति सुयोधनः। आचितं शरजालेन मया दृष्ट्वा पितामहम्
उद्या, सुयोधनाला आपल्या गर्विष्ठ वचनांचा अर्थ कळेल, जेव्हा तो माझ्या बाणांच्या वर्षावाने पितामह झाकलेला पाहील.
यदुक्तश्च सभामध्ये पुरुषो ह्रस्वदर्शनः। क्रुद्धेन भीमसेनेन भ्राता दुःशासनस्तव
सभेत, त्या दूरदृष्टी नसलेल्या माणसाने—म्हणजे तुझ्या भावाने दु:शासनाने—भीमसेनाच्या रागात काय बोललं होतं, ते आठव.
अधर्मज्ञो नित्यवैरी पापबुद्धिर्नृशंसकृत्। सत्यां प्रतिज्ञामचिराद्द्रक्ष्यसे तां सुयोधन
धर्माची जाणीव नसलेला, नेहमीच वैर करणारा, वाईट मनाचा आणि निर्दयी असलेला तू, सुयोधन, लवकरच ती प्रतिज्ञा खरी होताना पाहशील.
अभिमानस्य दर्पस्य क्रोधपारुष्ययोस्तथा। नैष्ठुर्यस्यावलेपस्य आत्मसंभावनस्य च
अहंकार, गर्व, रागातून आलेली कठोरता, हट्टीपणा, माज आणि स्वतःला मोठं समजणं—
नृशंसतायास्तैक्ष्ण्यस्य धर्मविद्वेषणस्य च। अधर्मस्यातिवादस्य वृद्धातिक्रमणस्य च
निर्दयपणा, कडवटपणा, धर्माचा द्वेष, अधर्म, अती बोलणं आणि वडीलधाऱ्यांचा अपमान—
दर्शनस्य च चक्रस्य कृत्स्नस्यापनयस्य च। द्रक्ष्यसि त्वं फलं तीव्रमचिरेण सुयोधन
चुकीचं पाहणं आणि आपल्या सगळ्या मंडळींचा नाश— याचं कठोर फळ तू लवकरच अनुभवशील, सुयोधन.
वासुदेवद्वितीये हि मयि क्रुद्धे नराधम। आशा ते जीविते मूढ राज्ये वा केन हेतुना
वसुदेव माझ्या सोबत आहे आणि मी रागावलेलो आहे, हे पाहता, अरे मूर्खा, तुला जीव किंवा राज्य मिळण्याची कोणती आशा आहे?
शान्ते भीष्मे तथा द्रोणे सूतपुत्रे च पातिते। निराशो जीविते राज्ये पुत्रेषु च भविष्यसि
भीष्म, द्रोण आणि सूतपुत्र हे शांत झाले, म्हणजे पडले की, तुला ना जीवाची, ना राज्याची, ना मुलांची काहीच आशा उरणार नाही.
भ्रातॄणां निधनं श्रुत्वा पुत्राणां च सुयोधन । भीमसेनेन निहतो दुष्कृतानि स्मरिष्यसि
भिमसेनाने तुझे भाऊ आणि मुले मारले, हे जेव्हा तुझ्या कानावर येईल, सुयोधन, तेव्हा तुला तुझी वाईट कर्मं आठवतील.
न द्वितीयां प्रतिज्ञां हि प्रतिजानामि कैतव । सत्यं ब्रवीम्यहं ह्येतत्सर्वं सत्यं भविष्यति
मी दुसरी प्रतिज्ञा करत नाही, ना मी फसवणूक करतो; मी जे बोलतो ते खरं आहे— हे सगळं नक्कीच घडेल.
युधिष्ठिरोऽपि कैतव्यमुलूकमिदमब्रवीत्। उलूक मद्वचो ब्रूहि गत्वा तात सुयोधनम्
युधिष्ठिरानेही उलूकाला असं सांगितलं: 'उलूक, माझं वचन घेऊन जाऊन सुयोधनाला सांग.'
स्वेन वृत्तेन मे वृत्तं नाधिगन्तुं त्वमर्हसि । उभयोरन्तरं वेद सूनृतानृतयोरपि
तुझ्या वागण्यावरून माझं वागणं मोजू नकोस; खरं आणि खोटं यातला फरक ओळख.
न चाहं कामये पापमपि कीटपिपीलकयोः। किं पुनर्ज्ञातिषु वधं कामयेयं कथं च न
मला कीटक किंवा मुंग्यांनाही त्रास द्यायची इच्छा नाही; मग नातेवाईकांचा वध मी कसा आणि का करावा?
एतदर्थं मया तात पञ्च ग्रामा वृताः पुरा। कथं तव सुदुर्बुद्धे न प्रेक्ष्ये व्यसनं महत्
म्हणूनच मी पूर्वी फक्त पाच गावे मागितली होती; तरीही, अरे वाईट बुद्धीच्या माणसा, तुझं मोठं दु:ख मी कसं ओळखू नये?
स त्वं कामपरीतात्मा मूढभावाच्च कत्थसे। तथैव वासुदेवस्य न गृह्णासि हितं वचः
पण तू इच्छेने आणि अज्ञानाने भरलेला आहेस, म्हणूनच फुकाचा गर्व करतोस; आणि वसुदेवाचं हिताचं बोलणंही ऐकत नाहीस.
किंचेदानीं बहूक्तेन युध्यस्व सह बान्धवैः। मम विप्रियकर्तारं कैतव्य सह बान्धवैः
आता जास्त बोलण्यात काही अर्थ नाही; माझ्या विरुद्ध आणि माझ्यावर अन्याय करणाऱ्यांसह, आपल्या नातेवाईकांसह युद्ध कर.
मम विप्रियकर्तारं कैतव्य ब्रूहि कौरवम् ।। श्रुतं वाक्यं गृहीतोऽर्थो मतं यत्ते तथास्तु तत्
माझ्यावर अन्याय करणाऱ्या त्या कौरवाला सांग: 'तुझं बोलणं ऐकलं, अर्थ समजला, आणि तुझं मतही कळलं— तेच होऊ दे.'
भीमसेनस्ततो वाक्यं भूय आह नृपात्मजम् ।। उलूक मद्वचो ब्रूहि दुर्मतिं पापपूरुषम्
मग भीमसेनाने पुन्हा राजपुत्राला सांगितलं: 'उलूक, माझं वचन त्या दुष्ट, पापी माणसाला पोहोचव.'
शठं नैकृतिकं पापं दुराचारं सुयोधनम् ।। गृध्रोदरे वा वस्तव्यं पुरे वा नागसाह्वये
'त्या कपटी, फसवणूक करणाऱ्या, वाईट वागणाऱ्या सुयोधनासोबत राहण्यापेक्षा गिधाडाच्या पोटात किंवा नागांच्या नगरीत राहणं केव्हाही चांगलं.'
प्रतिज्ञातं मया यच्च सभामध्ये नराधम ।। कर्ताहं तद्वचः सत्यं सत्येनैव शपामि ते
'सभेमध्ये मी जी प्रतिज्ञा केली, अरे नीच माणसा, ती मी नक्कीच पूर्ण करीन; ते वचन खरं आहे, आणि मी तुला सत्याची शपथ घालतो.'
दुःशासनस्य रुधिरं हत्वा पास्याम्यहं मृधे ।। सक्थिनी तव भंक्त्वैव हत्वा हि तव सोदनान्
मी युद्धात दुःशासनाचा वध करून त्याचे रक्त पिईन; तुझी मांडी मोडून, तुझ्या भावंडांनाही ठार मारीन.
सर्वेषां राजपुत्राणामभिमन्युरसंशयम् । कर्मणा तोषयिष्यामि भूयश्चैव वचः श्रृणु
सर्व राजपुत्रांचा राग मी माझ्या कृत्यांनी शांत करीन; आणि आता पुन्हा माझे शब्द ऐक.
हत्वा सुयोधन त्वां वै सहितं सर्वसोदरैः । आक्रमिष्ये पदा मूर्ध्नि धर्मराजस्य पश्यतः
सuyodhana, तुला आणि तुझ्या सर्व भावंडांना ठार मारून, मी धर्मराजाच्या समोरच तुझ्या डोक्यावर पाय ठेवीन.
नकुलस्तु ततो वाक्यमिदमाह महीपते। उलूक ब्रूहि कौरव्यं धार्तराष्ट्रं सुयोधनम्
नकुलाने मग असे शब्द सांगितले: 'उलूक, तू कौरव धृतराष्ट्रपुत्र सuyodhanाला हे सांग.'
श्रुतं ते गदतो वाक्यं सर्वमेव यथातथम्। तथा कर्तास्मि कौरव्य यथा त्वमनुशासि मां
'तू जे काही सांगितलेस, ते मी जसेच्या तसे ऐकले; कौरवा, तू जसा आदेश दिलास, तसंच मी करीन.'
सहदेवोऽपि नृपते इदमाह वचोऽर्थवत् । सुयोधन मतिर्या ते वृथैषा ते भविष्यति
सहदेवही म्हणाला: 'सuyodhana, तुझ्या मनात जी इच्छा आहे, ती व्यर्थ ठरेल.'
शोचिष्यसे महाराज सपुत्रज्ञातिबान्धवः । इमं च क्लेशमस्माकं हृष्टो यत्त्वं विकत्थसे
'राजा, तू आपल्या मुलांसह, नातेवाईकांसह शोक करशील; आणि आमच्या या दुःखावर तू आनंदाने गर्व करतोस.'
विराटद्रुपदौ वृद्धावुलूकमिदमूचतुः । दासभावं नियच्छेव साधोरिति मतिः सदा। तौ च दासावदासौ वा पौरुषं यस्य यादृशम्
वृद्ध विराट आणि द्रुपद यांनी उलूकाला सांगितले: 'वाईट माणसांवर दास्यत्व लादावे, हीच आमची नेहमीची मती आहे. कोणी दास असो वा स्वामी, माणसाची किंमत त्याच्या पुरुषार्थावरच असते.'