तस्य वैरानुषङ्गस्य गन्तास्म्यन्तं सुदुर्गमम्। अहमादौ निहत्य त्वां शकुनेः संप्रपश्यतः
त्याच्या या वैराच्या साखळीचा शेवट मी करणार, कितीही कठीण असो. आधी मी तुझा वध करीन, शकुनीच्या डोळ्यांसमोर.
ततोऽस्मि शकुनिं हन्ता मिषतां सर्वधन्विनाम्। भीमस्य वचनं श्रुत्वा सहदेवस्य चोभयोः
मग सर्व धनुर्धारी बघत असताना मी शकुनीचाही वध करीन. भीम आणि सहदेव यांच्या दोघांचं बोलणं ऐकून—
उवाच फाल्गुनो वाक्यं भीमसेनं स्मयन्निव। भीमसेन न ते सन्ति येषां वैरं त्वया सह
फाळ्गुनाने हसत भीमसेनाला म्हटलं, 'भीमसेना, तुझा शत्रू म्हणून कोणीच उरलेलं नाही.'
मन्दा गृहेषु सुखिनो मृत्युपाशवशं गताः। उलूकश्च न ते वाच्यः परुषं पुरुषोत्तम
ते कमकुवत आहेत, घरात सुखाने आहेत, मृत्यूच्या फासात अडकले आहेत. आणि उलूकाला, श्रेष्ठ पुरुषा, तुला कठोर बोलू नको.
दूताः किमपराध्यन्ते यथोक्तस्यानुभाषिणः । एवमुक्त्वा महाबाहुर्भीमं भीमपराक्रमम्
दूतांनी काय अपराध केला, ते फक्त सांगितलेलं बोलतात. असं म्हणून बलवान अर्जुनाने भीमला, ज्याचं शौर्य भीमासारखं आहे, त्याला संबोधलं.
धृष्टद्युम्नसुखान्वीरान्सुहृदः समभाषत। श्रुतं वस्तस्य पापस्य धार्तराष्ट्रस्य भाषितम्
धृष्टद्युम्नाने आपल्या मित्रांच्या भल्यासाठी वीर सहकाऱ्यांना सांगितलं, 'धृतराष्ट्रपुत्राने जे वाईट बोललं ते तुम्ही ऐकलं.'
कुत्सनं वासुदेवस्य मम चैव विशेषतः। श्रुत्वा भवन्तः संरब्धा अस्माकं हितकाम्यया
वसुदेव आणि विशेषतः माझ्याविषयी केलेली निंदा तुम्ही ऐकली, आणि आमच्या हितासाठी तुम्ही संतापले.
प्रभावाद्वासुदेवस्य भवतां च प्रयत्नतः। समग्रं पार्थिवं क्षत्रं सर्वं न गणयाम्यहम्
वसुदेवाच्या सामर्थ्यामुळे आणि तुमच्या प्रयत्नामुळे, एकत्र जमलेले सर्व राजे आणि क्षत्रिय मला काहीच वाटत नाहीत.
भवद्भिः समनुज्ञातो वाक्यमस्य यदुत्तरम् । उलूके प्रापयिष्यामि यद्वक्ष्यति सुयोधनम्
तुमच्या परवानगीने, मी हे उत्तर उलूकाकडे पाठवीन, जेणेकरून तो ते सुयोधनापर्यंत पोहोचवू शकेल.
श्वो भूते कत्थितस्यास्य प्रतिवाक्यं चमूमुखे। गाण्डीवेनाभिधास्याकमि क्लीबा हि वचनोत्तराः
उद्या सैन्यासमोर त्याच्या गर्विष्ठ बोलण्याचं उत्तर मी गांडीवाच्या बाणांनी देईन; कारण फक्त शब्दांनी दिलेलं उत्तर कमकुवत असतं.
ततस्ते पार्थिवाः सर्वे प्रशशंसुर्धनञ्जयम् । तेन वाक्योपचारेण विस्मिता राजसत्तमाः
मग सर्व राजांनी धनंजयाचं कौतुक केलं; त्याच्या बोलण्याच्या पद्धतीमुळे राजसत्ताधीश आश्चर्यचकित झाले.
अनुनीय च तान्सर्वान्यथामान्यं यथावयः। धर्मराजं तदा वाक्यं तत्प्राप्यं प्रत्यभाषत
सर्वांना त्यांच्या मान आणि वयाप्रमाणे आदराने संबोधून, त्यानंतर त्याने धर्मराजाला हे शब्द सांगितले.
आत्मानमवमन्वानो न हि स्यात्पार्थिवोत्तमः । तत्रोत्तरं प्रवक्ष्यामि तव शुश्रूषणे रतः
स्वतःला कमी लेखणारा कधीच श्रेष्ठ राजा होऊ शकत नाही; म्हणूनच, मी तुझ्यासाठी योग्य उत्तर देईन, कारण मी तुझी सेवा करायला सदैव तयार आहे.
उलूकं भरतश्रेष्ठ सामपूर्वमथोर्जितम् । दुर्योधनस्य तद्वाक्यं निशम्य भरतर्षभः
उलूकाने, भरतश्रेष्ठा, दुर्योधनाची ती वचने ऐकून, गोड बोलून आणि कडकपणे दोन्ही प्रकारे ती पोहोचवली.
अतिलोहितनेत्राभ्यामाशीविष इव श्वसन् । स्मयमान इव क्रोधात्सृक्किणी परिसंलिहन्
त्याच्या डोळ्यांत प्रचंड रक्त उतरलं होतं, जणू काही फुत्कारणारा सर्प; रागाने हसत, ओठ चाटीत होता.
जनार्दनमभिप्रेक्ष्य भ्रातॄंश्चैवेदमब्रवीत् । अभ्यभाषत कैतव्यं प्रगृह्य विपुलं भुजम्
जनार्दन आणि आपल्या भावांकडे पाहून, त्याने फसवणूक करणारी वचने उच्चारली आणि आपला बलवान हात घट्ट पकडला.
उलूक गच्छ कैतव्य ब्रूहि तात सुयोधनम् । कृतघ्नं वैरपुरुषं दुर्मतिं कुलपांसनम्
उलूका, जा, हे कपटी, आणि सुयोधनाला सांग, 'तू कृतघ्न आहेस, लोकांचा शत्रू, वाईट विचारांचा आणि आपल्या कुळाचा कलंक आहेस.'
पाण्डवेषु सदा पाप नित्यं जिह्मं प्रवर्तते। स्ववीर्याद्यः पराक्रम्य पाप आह्वयते परान्। अभीतः पूरयन्वाक्यमेष वैः क्षत्रियः पुमान्
तो पांडवांशी नेहमीच वाईट वागतो, कायम वाकडेपणाने वागतो; स्वतःच्या बळावर इतरांना लढायला आव्हान देतो आणि निर्भयपणे मोठमोठ्या शब्दांनी गर्जना करतो—असा हा क्षत्रिय आहे.
स पापः क्षत्रियो भूत्वा अस्मानाहूय संयुगे। मान्यामान्यान्पुरस्कृत्य युद्धं मा गाः कुलाधम
हा दुष्ट क्षत्रिय आम्हाला युद्धाला बोलावतो, सन्मान आणि अपमान दोन्ही करतो—म्हणून, अरे कुळाचा कलंक, युद्धात उतरू नकोस.
आत्मवीर्यं समाश्रिकत्य भृत्यवीर्यं च कौरव । आह्वयस्व रणे पार्थान्सर्वथा क्षत्रियो भव
आपल्या आणि आपल्या सेवकांच्या बळावर विश्वास ठेव, अरे कौरवा; युद्धात पांडवांना आव्हान दे आणि खऱ्या अर्थाने क्षत्रिय हो.
परवीर्यं समाश्रित्य यः समाह्वयते परान्। अशक्तः स्वयमादातुमेतदेव नपुंसकम्
जो दुसऱ्यांच्या बळावर अवलंबून राहून शत्रूंना आव्हान देतो, पण स्वतः विजय मिळवू शकत नाही, तो खरोखरच नपुंसक आहे.
स त्वं परेषां वीर्येण आत्मानं बहुमन्यसे । कथमेवमशक्तस्त्वमस्मान्समभिगर्जसि
तू दुसऱ्यांच्या बळामुळे स्वतःला मोठं समजतोस; मग, इतका अशक्त असूनही आमच्यावर गर्जना कशी करतोस?
मद्वचश्चापि भूयस्ते वक्तव्यः स सुयोधनः। श्व इदानीं प्रपद्येथाः पुरुषो भव दुर्मते
माझ्याकडून सुयोधनाला अजून एक सांग—उद्या शरण ये, आणि खरा पुरुष हो, अरे वाईट बुद्धीच्या.
मन्यसे यच्च मूढ त्वं न योत्स्यति जनार्दनः। सारथ्येन वृतः पार्थैरिति त्वं न बिभेषि च
तुला असं वाटतं, अरे मूर्खा, की जनार्दन लढणार नाही, कारण पांडवांनी त्याला सारथ्य दिलं आहे, म्हणून तू घाबरत नाहीस.
जघन्यकालमप्येतन्न भवेत्सर्वपार्थिवान्। निर्दहेयमहं क्रोधात्तृणानीव हुताशनः
सर्व राजांसाठी अगदी वाईट वेळ आली तरी, मी रागाने त्यांना कोरड्या गवतासारखं जाळून टाकू शकतो.
युधिष्ठिरनियोगात्तु फाल्गुनस्य महात्मनः । करिष्ये युध्यमानस्य सारथ्यं विजितात्मनः
युधिष्ठिराच्या आज्ञेने, मी, आत्मसंयमी फाल्गुन, त्या महात्म्याला युद्धात सारथ्य देईन.
यद्युत्पतसि लोकांस्त्रीन्यद्याविशसि भूतलम् । तत्रतत्रार्जुनरथं प्रभाते द्रक्ष्यसे पुनः
तू जरी तिन्ही लोकांत गेला किंवा पृथ्वीच्या गर्भात शिरला, तरी सकाळी तुला पुन्हा पुन्हा अर्जुनाचं रथ तिथेच दिसेल.
यच्चापि भीमसेनस्य मन्यसे मोघभाषितम् । दुःशासनस्य रुधिरं पीतमद्यावधारय
भीमसेनाचं बोलणं व्यर्थ आहे असं वाटत असेल, तर आजच दु:शासनाचं रक्त पिलं गेलं हे लक्षात ठेव.
न त्वां समीक्षते पार्थो नापि राजा युधिष्ठिरः। न भीमसेनो न यमौ प्रतिकूलप्रभाषिणम्
पार्थ तुला पाहत नाही, राजा युधिष्ठिरही नाही, भीमसेन नाही, आणि दोन्ही जुळेही नाहीत—कारण तू शत्रुत्वाने बोलतोस.
दुर्योधनस्य तद्वाक्यं निशम्य भरतर्षभ । नेत्राभ्यामतिताम्राभ्यां कैतव्यं समुदैक्षत
दुर्योधनाची ती वाक्यं ऐकून, भरतवंशातील श्रेष्ठ त्या व्यक्तीने रागाने लाल झालेल्या डोळ्यांनी त्याच्याकडे कपटाने पाहिलं.