महायन्त्राणि नाराचास्तोमराणि परश्वधाः। धनूंषि कवचादीनि ऋष्टयस्तूणसंयुताः
मोठमोठी यंत्रे, लोखंडी बाण, भाले, कुऱ्हाडी, धनुष्य, कवच आणि बाणांनी भरलेली भाले एकत्र जमवली होती.
गजाः कण्टकसन्नाहा लोहवर्मोत्तरच्छदाः। दृश्यन्ते तत्र गिर्याभाः सहस्रशतयोधिनः
काटेरी कवच आणि लोखंडी कवच घातलेले, डोंगरासारखे दिसणारे, शेकडो-हजारो योद्ध्यांना घेऊन असलेले हत्ती तेथे दिसत होते.
निविष्टान्पाण्डवांस्तत्र ज्ञात्वा मित्राणि भारत । अभिसस्रुर्यथादेशं सबलाः सहवाहनाः
पांडव तिथे स्थिरावले आहेत हे कळताच, त्यांचे मित्र आपापल्या सैन्यासह आणि वाहनांसह, सांगितल्याप्रमाणे तेथे आले.
चरितब्रह्मचर्यास्ते सोमपा भूरिदक्षिणाः। जयाय पाण्डुपुत्राणां समाजग्मुर्महीक्षितः
ज्यांनी ब्रह्मचर्य पाळले, सोमपान केले आणि भरपूर दान दिले, असे राजे पांडुपुत्रांच्या विजयासाठी तेथे आले.
युधिष्ठिरं सहानीकमुपायान्तं युयुत्सया। सन्निविष्टं कुरुक्षेत्रे वासुदेवेन पालितम्
युधिष्ठिर आपली सेना घेऊन युद्धाच्या इच्छेने कुरुक्षेत्रात आला आणि वासुदेव त्याचे रक्षण करत होता.
विराटद्रुपदाभ्यां च सपुत्राभ्यां समन्वितम् । केकयैर्वृष्णिभिश्चैव पार्थिवैः शतशो वृतम्
त्याच्यासोबत विराट आणि द्रुपद आपल्या पुत्रांसह, केकय, वृष्णी आणि शेकडो राजे होते.
महेन्द्रमिव चादित्यैरभिगुप्तं महारथैः। श्रुत्वा दुर्योधनो राजा किं कार्यं प्रत्यपद्यत
तो जणू आदित्यांनी वेढलेला महेंद्रच; असे महान रथी त्याचे रक्षण करत होते. हे ऐकून राजा दुर्योधन काय करावे हे विचार करू लागला.
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं विस्तरेण महामते। संभ्रमे तुमुले तस्मिन्यदासीत्कुरुजाङ्गले
हे महाबुद्धी, त्या गोंधळलेल्या आणि भीषण जमावात कुरुजंगलात नेमके काय घडले, ते मला सविस्तर ऐकायचे आहे.
व्यथयेयुरिमे देवान्सेन्द्रानपि समागमे । पाण्डवा वासुदेवश्च विराटद्रुपदौ तथा
हे पांडव, वासुदेव, विराट आणि द्रुपद हे युद्धात इंद्रासह देवतांनाही हादरवू शकतात.
धृष्टद्युम्नश्च पाञ्चाल्यः शिखण्डी च महारथः । युधामन्युश्च विक्रान्तो देवैरपि दुरासदः
धृष्टद्युम्न, पाञ्चाल, शिखंडी हा महान रथी, आणि पराक्रमी युधामन्यु, हे सर्व देवतांनाही कठीण वाटावेत असे होते.
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं विस्तरेण तपोधन । कुरूणां पाण्डवानां च यद्यदासीद्विचेष्टितम्
हे तपोधन, कुरु आणि पांडवांनी जे जे केले ते सर्व मला सविस्तर ऐकायचे आहे.
प्रतियाते तु दाशार्हे राजा दुर्योधनस्तदा। कर्णं दुःशासनं चैव शकुनिं चाब्रवीदिदम्
दाशार्ह निघून गेल्यावर, राजा दुर्योधनाने कर्ण, दुःशासन आणि शकुनी यांना बोलावून सांगितले.
अकृतेनैव कार्येण गतः पार्थानधोक्षजः । स एनान्मन्युनाविष्टो ध्रुवं धक्ष्यत्यसंशयम्
अधोक्षजपुत्र आपले कार्य न करता पांडवांकडे गेला आहे; तो रागाने पेटून त्यांना नक्कीच जाळून टाकेल यात शंका नाही.
इष्टो हि वासुदेवस्य पाण्डवैर्मम विग्रहः । भीमसेनार्जुनौ चैव दाशार्हस्य मते स्थितौ
पांडवांशी संघर्ष करणे वासुदेवाला प्रिय आहे; भीमसेन आणि अर्जुन हे दाशार्हाच्या मतावर ठाम आहेत.
अजातशत्रुरत्यर्थं भीमसेनवशानुगः। निकृतश्च मया पूर्वं सह सर्वैः सहोदरैः
अजातशत्रू हा भीमसेनाच्या प्रभावाखाली फारच आहे, आणि मी आणि माझ्या सर्व भावांनी त्याला पूर्वी फसवले आहे.
विराटद्रुपदौ चैव कृतवैरौ मया सह । तौ च सेनाप्रणेतारौ वासुदेववशानुगौ
विराट आणि द्रुपद हे दोघेही आता माझे शत्रू झाले आहेत; हे दोघे सैन्याचे सेनापती असून वासुदेवाच्या इच्छेनुसार वागत आहेत.
भविता विग्रहः सोयं तुमुलो लोमहर्षणः । तस्मात्साङ्ग्रामिकं सर्वं कारयध्वमतन्द्रिताः
आता एक भयंकर आणि अंगावर काटा आणणारे युद्ध होणार आहे; म्हणून तुम्ही सर्वांनी युद्धाची तयारी नीट आणि काळजीपूर्वक करा.
शिबिराणि कुरुक्षेत्रे क्रियन्तां वसुधाधिपाः । स्वपर्याप्तावकाशानि दुरादेयानि शत्रुभिः
राजांनो, कुरुक्षेत्रावर मोठ्या आणि शत्रूंसाठी जिंकता येणार नाहीत अशी छावणी उभारावी.
आसन्नजलकोष्ठानि शतशोथ सहस्रशः । अच्छेद्याहारमार्गाणि बन्धोच्छ्रयचितानि च
शेकडो-हजारो पाण्याची साठवणूक जवळच असावी; अन्नपुरवठ्याचे मार्ग सुरक्षित आणि बळकट केले जावेत.
विविधायुधपूर्णानि पताकाध्वजवन्ति च। समाश्च तेषां पन्थानः क्रियन्तां नगराद्बहिः
छावण्या विविध शस्त्रांनी भरून, पताका आणि ध्वजांनी सजवाव्यात; शहराबाहेर जाणारे सर्व रस्ते तयार ठेवावेत.
ते तथेति प्रतिज्ञाय श्वोभूते चक्रिरे तथा
त्यांनी 'असेच करू' असे वचन दिले आणि दुसऱ्या दिवशी तशीच तयारी केली.
हृष्टरूपा महात्मानो निवासाय महीक्षिताम् । ततस्ते पार्थिवाः सर्वे तच्छ्रुत्वा राजशासनम्
महात्मा राजे आनंदी दिसत आपापल्या निवासाची व्यवस्था करू लागले; राजाज्ञा ऐकून सर्व राजे सज्ज झाले.
आसनेभ्यो महार्हेभ्य उदतिष्ठन्नमर्षिताः । बाहून्परिघसङ्काशान्संस्पृशन्तः शनैः शनैः
ते सर्वजण आपल्या सुंदर आसनांवरून उठले, अस्वस्थ झालेले, हळूहळू आपल्या लोखंडासारख्या भुजा स्पर्शू लागले.
काञ्चनाङ्गददीप्तांश्च चन्दनागरुभूषितान्। उष्णीषाणि नियच्छन्तः पुण्डरीकनिभै करैः। अन्तरीयोत्तरीयाणि भूषणानि च सर्वशः
कांस्याच्या कड्या आणि चंदन-आगरूच्या दागिन्यांनी सजलेले, कमळासारख्या हातांनी उष्णीष दुरुस्त करत, आतील-बाहेरील वस्त्रे आणि सर्व दागिने नीट लावत होते.
ते रथान्रथिनः श्रेष्ठा हयांश्च हयकोविदाः। सज्जयन्ति स्म नागांश्च नागशिक्षास्वनुष्ठिताः
रथांमध्ये पटाईत रथी सज्ज झाले, घोडेस्वारांनी घोडे तयार केले, आणि हत्तींच्या युद्धकलेत निपुण असलेल्यांनी हत्ती सजवले.
अथ वर्माणि चित्राणि काञ्चनानि बहूनि च । विविधानि च शस्त्राणि चक्रुः सर्वाणि सर्वशः
नंतर त्यांनी अनेक सुंदर सोन्याच्या कवचांची आणि विविध प्रकारच्या शस्त्रांची मोठ्या प्रमाणावर तयारी केली.
पदातयश्च पुरुषाः शस्त्राणि विविधानि च। उपाजह्रुः शरीरेषु हेमचित्राण्यनेकशः
पायदळ सैनिकांनी अनेक सोन्याने मढवलेली विविध शस्त्रे अंगावर घालण्यासाठी आणली.
तदुत्सव इवोदग्रं संप्रहृष्टनरावृतम् । नगरं धार्तराष्ट्रस्य भारतासीत्समाकुलम्
धृतराष्ट्राच्या नगरीत उत्सवासारखा आनंद आणि गर्दी उसळली.
जनौघसलिलावर्तो रथनागाश्वमीनवान् । शङ्खदुन्दुभिनिर्घोषः कोशसञ्चयरत्नवान्
लोकांची गर्दी, रथ, हत्ती, घोडे, मासे, शंख आणि दुंदुभींचा गजर, आणि खजिन्याचा साठा — असे सर्वत्र दिसत होते.
चित्राभरणवर्मोर्मिः शस्त्रनिर्मलफेनवान् । प्रासादमालाद्रिवृतो रथ्यापणमहाह्रदः
चमचमणाऱ्या दागिन्यांच्या आणि कवचांच्या लाटा, शस्त्रांच्या तेजस्वी फेसासारख्या रेषा, पर्वतासारख्या महालांच्या रांगा, आणि मोठ्या रस्त्यांवर व बाजारांत गर्दी होती.