आसीत्किलकिलाशब्दस्तस्मिन्गच्छति पार्थिवे। प्रासादवरशृङ्गस्थाः परया नृपशोभया
राजा जात असताना, उंच राजवाड्यांच्या मनोऱ्यांवर उभ्या असलेल्या तेजस्वी लोकांकडून तिथे किलबिलाटाचा आवाज उठला.
ददृशुस्तं स्त्रियस्तत्र शूरमात्मयशस्करम्। शक्रोपमममित्रघ्नं परवारणवारणम्
तिथल्या स्त्रियांनी त्याला पाहिले—तो शूर, स्वतःच्या कीर्तीने प्रसिद्ध, इंद्रासारखा, शत्रूंचा संहार करणारा आणि परक्या हत्तींचा रोखणारा आहे.
पश्यन्तः स्त्रीगणास्तत्र वज्रपाणिं स्म मेनिरे। अयं स पुरुषव्याघ्रो रणे वसुपराक्रमः
त्या स्त्रियांच्या गटांनी त्याच्याकडे पाहून वाटले, 'हा तर वज्रधारीच आहे; हा पुरुषसिंह रणात वसुंसारखा पराक्रमी आहे.'
यस्य बाहुबलं प्राप्य न भवन्त्यसुहृद्गणाः। इति वाचो ब्रुवन्त्यस्ताः स्त्रियः प्रेम्णा नराधिपं
'ज्याच्या बाहुबलाला भिडले, ते शत्रू राहू शकत नाहीत,' अशा प्रेमळ शब्दांत त्या स्त्रिया त्या राजावर आपुलकीने बोलत होत्या.
तुष्टुवुः पुष्पवृष्टीश्च ससृजुस्तस्य मूर्धनि। तत्रतत्र च विप्रेन्द्रैः स्तूयमानः समन्ततः
त्यांनी त्याचे स्तवन केले आणि त्याच्या डोक्यावर फुलांचा वर्षाव केला; आणि सर्वत्र श्रेष्ठ ब्राह्मण त्याचे गुणगान करत होते.
निर्ययौ परमप्रीत्या वनं मृगजिघांसया। तं देवराजप्रतिमं मत्तवारणधूर्गतम्
तो राजा, देवेंद्रासारखा, मस्त झालेल्या हत्तीवर बसून, अत्यंत आनंदाने शिकार करण्याच्या इच्छेने जंगलात निघाला.
द्विजक्षत्रियविट्शूद्रा निर्यान्तमनुजग्मिरे। ददृशुर्वर्धमानास्ते आशीर्भिश्च जयेन च
ब्राह्मण, क्षत्रिय, वैश्य आणि शूद्र त्याच्या मागे निघाले; त्यांनी त्याला शुभेच्छा दिल्या आणि विजय मिळो असे आशीर्वाद दिले.
सुदूरमनुजग्मुस्तं पौरजानपदास्तथा। न्यवर्तन्त ततः पश्चादनुज्ञाता नृपेण ह
नगरातील आणि गावातील लोकांनी त्याचा बराच काळ पाठलाग केला; मग राजाने परवानगी दिल्यावर ते मागे फिरले.
सुपर्णप्रतिमेनाथ रथेन वसुधाधिपः। महीमापूरयामास घोषेण त्रिदिवं तथा
नंतर, गरुडासारख्या रथावर बसलेल्या त्या पृथ्वीच्या राजाने आपल्या गजराने साऱ्या भूमीला आणि आकाशालाही दुमदुमवले.
स गच्छन्ददृशे धीमान्नन्दनप्रतिमं वनम्। बिल्वार्कखदिराकीर्णं कपित्थधवसंकुलम्
तो बुद्धिमान राजा जात असताना त्याला नंदनवनासारखे, बेल, आक, खैर, कपित्थ आणि धावाच्या झाडांनी भरलेले जंगल दिसले.
विषमं पर्वतस्रस्तै रश्मभिश्च समावृतम्। निर्जलं निर्मनुष्यं च बहुयोजनमायतम्
ते जंगल डोंगर उतारांनी आणि सूर्यकिरणांनी व्यापलेले, पाण्याविना, निर्जन आणि अनेक योजन लांब पसरलेले होते.
मृगसिंहैर्वृतं घोरैरन्यैश्चापि वनेचरैः। तद्वनं मनुजव्याघ्रः सभृत्यबलवाहनः
त्या जंगलात भयंकर हरिण, सिंह आणि इतर वन्य प्राणी भरलेले होते; तिथे तो पुरुषसिंह आपल्या सेवक, सैन्य आणि वाहने घेऊन गेला.
लोडयामास दुष्यन्तः सूदयन्विविधान्मृगान्। बाणगोचरसंप्राप्तांस्तत्र व्याघ्रगणान्बहून्
दुष्यंत तिथे हिंडू लागला आणि विविध प्राण्यांचा वेध घेतला; आणि त्याच्या बाणांच्या टप्प्यात आलेले अनेक वाघ त्याने मारले.
पातयामास दुष्यन्तो निर्बिभेद च सायकैः। दूरस्थान्सायकैः कांश्चिदभिनत्स नराधिपः
दुष्यंताने त्यांना खाली पाडले आणि आपल्या बाणांनी भेदले; आणि जे दूर होते त्यांनाही त्या राजाने आपल्या बाणांनी घायाळ केले.
अभ्याशमागतांश्चान्यान्खड्गेन निरकृन्तत। कांश्चिदेणान्समाजघ्ने शक्त्या शक्तिमतां वरः
त्याने जवळ येणाऱ्यांना तलवारीने ठार केले, आणि भाले चालवण्यात सर्वांत पुढे असलेल्या त्या वीराने काही हरिणांना आपल्या शस्त्राने पाडले.
गदामण्डलतत्त्वज्ञश्चचारामितविक्रमः। तोमरैरसिभिश्चापि गदामुसलकम्पनैः
गदाचा खरा उपयोग जाणणारा तो, थकवा न जाणता हिंडत होता, हातात भाले, तलवारी, गदा आणि मुसळ हलवत.
चचार स विनिघ्नन्वै वन्यांस्तत्र मृगद्विजान्। राज्ञा चाद्भुतवीर्येण योधैश्च समरप्रियैः
तो तिथे हिंडत, वनातील पशू आणि पक्षी मारत होता, युद्धात आनंद मानणाऱ्या वीरांसोबत आणि अद्भुत सामर्थ्य असलेल्या राजासोबत.
लोड्यमानं महारण्यं तत्यजुः स्म मृगाधिपाः। तत्र विद्रुतयूथानि हतयूथपतीनि च
त्या मोठ्या जंगलात गोंधळ माजल्यावर, प्राण्यांचे नायक तिथून निघून गेले; तिथे कळप पळून गेले, त्यांच्या पुढाऱ्यांचा वध झाल्यामुळे.
मृगयूथान्यथौत्सुक्याच्छब्दं चक्रुस्ततस्ततः। शुष्काश्चापि नदीर्गत्वा जलनैराश्यकर्शिताः
भीतीने हरिणांचे कळप इकडे तिकडे आवाज करत होते; सुकलेल्या नद्यांकडे गेलेले ते, पाण्याअभावी कृश झाले होते.
व्यायामक्लान्तहृदयाः पतन्ति स्म विचेतसः। क्षुत्पिपासापरीताश्च श्रान्ताश्च पतिता भुवि
व्यायामाने थकलेले त्यांच्या हृदयांनी, शुद्ध हरपून ते खाली पडले; भूक आणि तहान यामुळे त्रस्त होऊन, दमून, ते जमिनीवर कोसळले.
केचित्तत्र नरव्याघ्रैरभक्ष्यन्त बुभुक्षितैः। केचिदग्निमथोत्पाद्य संसाध्य च वनेचराः
काहींना तिथे भुकेलेल्या नरसिंहांनी खाल्ले; काहींनी अग्नी पेटवून, त्या जंगलात कसाबसा जीव वाचवला.
भक्षयन्ति स्म मांसानि प्रकुट्य विधिवत्तदा। तत्र केचिद्गजा मत्ता बलिनः शस्त्रविक्षताः
त्यांनी त्या वेळी नीट भाजून आणि शिजवून मांस खाल्ले; तिथे काही मद्यधुंद आणि बलवान हत्ती, शस्त्रांच्या जखमा घेऊन—
संकोच्याग्रकरान्भीताः प्राद्रवन्ति स्म वेगिताः। शकृन्मूत्रं सृजन्तश्च क्षरन्तः शोणितं बहु
भयाने सोंड आत ओढून, वेगाने पळाले; विष्ठा आणि लघवी सोडत, भरपूर रक्त सांडत.
वन्या गजवरास्तत्र ममृदुर्मनुजान्बहून्। तद्वनं बलमेघेन शरधारेण संवृतम्। व्यरोचत मृगाकीर्णं राज्ञा हतमृगाधिपम्
तिथे त्या वन्य, श्रेष्ठ हत्तींनी अनेक माणसांना ठार केले; त्या वनात बाणांच्या पावसाने ढगांनी झाकल्यासारखे झाले होते, प्राण्यांनी भरलेले ते जंगल, राजाने प्राण्यांचा नायक मारल्यामुळे उजळून गेले होते.
ततो मृगसहस्राणि हत्वा सबलवाहनः। तत्र मेघघनप्रख्यं सिद्धचारणसेवितम्
मग हजारो प्राणी मारून, सैन्य आणि रथांसह, त्याने तिथे मेघांच्या गडदतेसारखे, सिद्ध आणि चारणांनी वावरलेले जंगल पाहिले.
वनमालोकयामास नगराद्योजनद्वये। मृगाननुचरन्वन्याञ्श्रमेण परिपीडितः
नगरा पासून दोन योजनांवर असलेले ते जंगल त्याने पाहिले, वन्य प्राण्यांचा पाठलाग करत, स्वतः थकून गेला होता.
मृगाननुचरन्राजा वेगेनाश्वानचोदयत्। राजा मृगप्रसङ्गेन वनमन्यद्विवेश ह
प्राण्यांचा पाठलाग करत राजा घोड्यांना वेगाने हाकू लागला; शिकार करत करत तो राजा दुसऱ्या जंगलात गेला.
एक एवोत्तमबलः क्षुत्पिपासाश्रमान्वितः। स वनस्यान्तमासाद्य महच्छून्यं समासदत्
एकटाच, उत्तम बळ असलेला, भूक, तहान आणि थकवा याने त्रस्त, तो त्या जंगलाच्या टोकाला पोहोचला आणि एक मोठे, ओसाड ठिकाण गाठले.
तच्चाप्यतीत्य नृपतिरुत्तमाश्रमसंयुतम्। मनःप्रह्लादजननं दृष्टिकान्तमतीव च
तेही ओलांडून, राजा उत्तम आश्रमांनी सजलेले, मनाला आनंद देणारे आणि डोळ्यांना अतिशय सुखावणारे ठिकाण गाठले.
सीतमारुतसंयुक्तं जगामान्यन्महद्वनम्। पुष्पितैः पादपैः कीर्णमतीव सुखशाद्वलम्
थंड वाऱ्याने भरलेले, तो दुसऱ्या मोठ्या जंगलात गेला, फुललेल्या झाडांनी व्यापलेले आणि अतिशय सुखद गवताळ कुरणांनी भरलेले.