शरीरं तु न पश्यामि तव चैवात्मनश्च ह। पदेपदे तु पश्यामि शरीरादग्निमुत्थितम्
माझं आणि तुझं शरीर मला दिसत नाही; पण प्रत्येक पावलावर मला शरीरातून जणू अग्नीच उठताना दिसतो.
स मे निर्वाप्य सहसा चक्षुषी शाम्यते पुनः। तन्नियच्छ महावेगं गमने विनतात्मज
तो अग्नी अचानक माझ्या डोळ्यांवर पडून मला काहीच दिसेनासं होतं; म्हणून, विनताच्या पुत्रा, तुझा वेग थोडा कमी कर.
न मे प्रयोजनं किंचिद्गमने पन्नगाशन । संनिवर्त महाभाग न वेगं विषहामि ते
मला या प्रवासात काहीच उपयोग नाही, सर्पभक्षक, तू परत वळ, कारण तुझा वेग मी सहन करू शकत नाही.
गुरवे संश्रुतानीह शतान्यष्टौ हि वाजिनाम् । एकतःश्यामकर्णानां शुभ्राणां चन्द्रवर्चसाम्
इथे मी माझ्या गुरूसाठी शंभर आणि आठ काळ्या कानांचे, शुभ्र आणि चंद्रासारख्या तेजाचे घोडे वचन दिले आहेत.
तेषां चैवापवर्गाय मार्गं पश्यामि नाण्डज। ततोऽयं जीवितत्यागे दृष्टो मार्गोमयाऽऽत्मनः
पण, अंडजात, त्यांची सुटका कशी करावी हे मला काहीच मार्ग दिसत नाही; म्हणूनच मला स्वतःचं बलिदान करण्याचा मार्ग समोर दिसतो.
नैव मेऽस्ति धनं किंचिन्न धनेनान्वितः सुहृत् । न चार्थेनापि महता शक्यमेतद्व्यपोहितुम्
माझ्याकडे काहीच धन नाही, ना धन असलेला मित्र आहे; आणि मोठ्या संपत्तीनेही हे सुटू शकत नाही.
एवं बहु च दीनं च ब्रुवाणं गालवं तदा। प्रत्युवाच व्रजन्नेव प्रहसन्विनतात्मजः
गालव अशा प्रकारे खूप बोलत आणि दुःखी होत असताना, विनतापुत्र हसत-हसत पुढे जात त्याला उत्तर देऊ लागला.
नातिप्रज्ञोऽसि विप्रर्षे योत्मानं त्युक्तुमिच्छसि । न चापि कृत्रिमः कालः कालो हि परमेश्वरः
तू स्वतःला सोडायचं ठरवलं आहेस, म्हणून तू फार शहाणा नाहीस, श्रेष्ठ ऋषी; आणि काळ हा बनावट नाही—काळच खरा परमेश्वर आहे.
किमहं पूर्वमेवेह भवता नाभिचोदितः। उपायोऽत्र महानस्ति येनैतदुपपद्यते
मग आधीच तू मला का सांगितलं नाहीस? यासाठी एक मोठा उपाय आहे, ज्याने हे साध्य होऊ शकतं.
तदेष ऋषभो नाम पर्वतः सागरान्तिके। अत्र विश्रम्य भुक्त्वा च निवर्तिष्याव गालव
हा पर्वत ऋषभ नावाचा आहे, समुद्राच्या जवळ; इथे आपण थोडा विसावा घेऊ, जेवू आणि मग परत जाऊ, गालवा.
ऋषभस्य ततः शृङ्गं निपत्य द्विजपक्षिणौ। शाण्डिलीं ब्राह्मणीं तत्र ददृशो तपोन्विताम्
मग ऋषभाच्या शिखरावर उतरून, त्या द्विजपक्षी आणि गालव यांनी तिथे तपस्विनी ब्राह्मणी शांडिलीला पाहिलं.
अभिवाद्य सुपर्णस्तु गालवश्चाभिपूज्य ताम्। तया च स्वागतेनोक्तौ विष्टरे सन्निषीदतुः
सुपर्णाने तिला नमस्कार केला आणि गालवाने तिचा सन्मान केला; तिने त्यांचं स्वागत केलं आणि दोघं आसनावर बसले.
सिद्धमन्नं तया दत्तं बलिमन्त्रोपबृंहितम् । भुक्त्वा तृप्तावुभौ भूमौ सुप्तौ तावनुमोहितौ
तिने मंत्रांनी शुद्ध केलेलं आणि नैवेद्य दिलेलं अन्न त्यांना दिलं; दोघं जेवून तृप्त झाले आणि मग जमिनीवर झोपले.
मुहूर्तात्प्रतिबुद्धस्तु सुपर्णो गमनेप्सया । ` तां दृष्ट्वा चारुसर्वाङ्गी तापसीं ब्रह्मचारिणीम्
थोड्या वेळाने सुपर्ण जागा झाला, निघायची इच्छा होती; त्याने त्या सुंदर, सर्वांगाने तेजस्वी, ब्रह्मचर्य पाळणाऱ्या तपस्विनीला पाहिलं.
ग्रहीतुं हि मनश्चक्रे रूपात्साक्षादिव श्रियम् ।' अथ भ्रष्टतनूजाङ्गमात्मानं ददृशे खगः
ती जणू लक्ष्मीच आहे असं वाटून त्याला तिचं मनात आकर्षण वाटलं; आणि तेव्हा त्या पक्ष्याने पाहिलं की त्याचं सर्पाचं शरीर नाहीसं झालं आहे.
मांसपिण्डोपमोऽभूत्स मुखपादान्वितः खगः। गालवस्तं तथा दृष्ट्वा विमनाः पर्यपृच्छत
तो पक्षी आता फक्त तोंड आणि पाय असलेला मांसाचा गोळा झाला; हे पाहून गालव घाबरला आणि त्याला विचारू लागला.
किमिदं भवता प्राप्तमिहागमनजं फलम्। वासोऽयमिह कालं तु कियन्तं नौ भविष्यति
इथे येऊन तुला हे काय फळ मिळालं? आपण इथे किती काळ राहणार आहोत?
किं नु ते मनसा ध्यातमशुभं धर्मदूषणम् । न ह्ययं भवतः स्वल्पो व्यभिचारो भविष्यति
तू मनात काही अशुभ किंवा धर्मबाह्य विचार केला का? कारण हे तुझ्याकडून साधं चुकलं असं नाही.
सुपर्णोऽथाब्रवीद्विप्रं प्रध्यातं वै मया द्विज । इमां सिद्धामितो नेतुं तत्र यत्र प्रजापतिः
मग सुपर्णाने त्या ब्राह्मणाला सांगितले, "द्विजा, मी हे मनात ठरवले आहे. ही सिद्ध स्त्री मी इथून प्रजापती जिथे आहेत तिथे घेऊन जाईन."
यत्र देवो महादेवो यत्र विष्णुः सनातनः । यत्र धर्मश्च यज्ञश्च तत्रेयं निवसेदिति
जिथे महादेव देव आहेत, जिथे सनातन विष्णू आहेत, जिथे धर्म आणि यज्ञ आहेत, तिथेच ती राहू दे."
सोऽहं भगवतीं याचे प्रणतः प्रियकाम्यया। मयैतन्नाम प्रध्यातं मनसा शोचसा किल
म्हणून मी हात जोडून, तिला प्रसन्न करण्याच्या इच्छेने, भगवतीला विनंती करतो. हे नाव मी मनात दुःखाने आठवले आहे."
तदेवं बहुमानात्ते मयेहानीप्सितं कृतम् । सुकृतं दुष्कृतं वा त्वं माहात्म्यात्क्षन्तुमर्हसि
माझ्या तुझ्यावरील आदरामुळे, मी तुझी इच्छा इथे पूर्ण केली. ते चांगले असो वा वाईट, तू आपल्या मोठेपणाने ते माफ करावे."
सा तौ तदाऽब्रवीत्तुष्टा पतगेन्द्रद्विजर्षभौ। न भेतव्यं सुपर्णोऽसि सुपर्ण त्यज संभ्रमम्
तेव्हा ती प्रसन्न होऊन, पक्षीराज आणि श्रेष्ठ ब्राह्मणाला म्हणाली, "घाबरू नकोस सुपर्णा, चिंता सोड."
निन्दितास्मि त्वया वत्स न च निन्दां क्षमाम्यहम् । लोकेभ्यः सपदि भ्रश्येद्यो मां निन्देत पापकृत्
बाळा, तू मला निंदा केलीस आणि मी निंदा सहन करत नाही. जो पापी मला निंदा करतो, तो लगेच लोकांतून खाली पडतो."
हीनयाऽलक्षणैः सर्वैस्तथाऽनिन्दितया मया। आचारं प्रतिगृह्णन्त्या सिद्धिः प्राप्तेयमुत्तमा
माझ्या सर्व हीन गुणांनी आणि अशा निंदेने, योग्य वर्तन स्वीकारल्यामुळे मला ही श्रेष्ठ सिद्धी मिळाली आहे."
आचारः फलते धर्ममाचारः फलते धनम् । आचाराच्छ्रियमाप्नोति आचारो हन्त्यलक्षणम्
वर्तनामुळे धर्म मिळतो, वर्तनामुळे संपत्ती मिळते. वर्तनामुळे श्री मिळते आणि वर्तनामुळे वाईट गुण नष्ट होतात."
तदायुष्मन्खगपते यथेष्टं गम्यतामितः । न च ते गर्हणीयाऽहं गर्हितव्याः स्त्रियः क्वचित्
म्हणून, दीर्घायुषी पक्षीराजा, आता हवे तसे इथून जा. मी तुझ्या निंदा करण्यासारखी नाही आणि स्त्रियांना कधीही निंदा करू नये."
यदि त्वमात्मनो ह्यर्थे मां चैवादातुमिच्छसि। तदेव नष्टदेहस्तु स्या वै त्वं पन्नगाशन
जर तू स्वतःच्या फायद्यासाठी मला द्यायचे ठरवलेस, तर, साप खाणाऱ्या, तुझे शरीर नष्ट होईल."
तस्यैव हि प्रसादेन देवदेवस्य चिन्तनात् । त्वं तु साङ्गस्तु सञ्जातः पुनरेव भविष्यसि
फक्त त्याच्या कृपेने आणि देवाधिदेवाचे चिंतन केल्याने, तू पुन्हा पूर्ण झाला आहेस आणि पुन्हा तसाच होशील."
बभूवतुस्ततस्तस्य पक्षौ द्रविणवत्तरौ
मग त्याचे दोन्ही पंख धनाने भरपूर झाले.