अत्र सत्यं च धर्मश्च त्वया सम्यक्प्रकीर्तितः। इच्छेयं तु समागन्तुं समस्तैर्दैवतैरहम्। भूयश्च तान्सुरान्द्रष्टुमिच्छेयमरुणानुज
इथे सत्य आणि धर्म तू योग्य रीतीने सांगितलेस; पण मला सगळ्या देवतांना एकत्र भेटायचं आहे, आणि पुन्हा, अरुणाचा भाऊ, मला त्या देवांना पाहायचं आहे.
तमाह विनतासूनुरारोहस्वेति वै द्विजम्। आरुरोहाथ स मुनिर्गरुडं गालवस्तदा
तेव्हा विनतेचा पुत्र त्या ब्राह्मणाला म्हणाला, 'चढ!' आणि त्या वेळी गालव ऋषी गरुडावर चढले.
क्रममाणस्य ते रूपं दृश्यते पन्नगाशन। भास्करस्येव पूर्वाह्णे सहस्रांशोर्विवस्वतः
तू चालताना, सर्पभक्षक, तुझं रूप अगदी सकाळच्या सूर्यासारखं, हजार किरणांनी उजळलेलं दिसतं.
पक्षवातप्रणुन्नानां वृक्षाणामनुगामिनाम् । प्रस्थितानामिव समं पश्यामीह गतिं खग
तुझ्या पंखाच्या वाऱ्याने हलणारी झाडं, जणू सगळे एकत्र प्रवास करत आहेत असं मला इथे दिसतं, पक्षी.
ससागरवनामुर्वी सशैलवनकाननाम् । आकर्षन्निव चाभासि पक्षवातेन खेचर
समुद्र, जंगलं, डोंगर, आणि वनांसह ही पृथ्वी, तुझ्या पंखाच्या वाऱ्याने जणू ओढली जाते आहे असं आकाशात उडणाऱ्या तुला पाहून वाटतं.
समीननागनक्रं च खमिवारोप्यते जलम्। वायुना चैव महता पक्षवातेन चानिशम्
माशांसह, सर्प, आणि मगरी असलेलं पाणी, मोठ्या वाऱ्याने आणि तुझ्या पंखाच्या सततच्या झोताने जणू आकाशात उचललं जातंय असं वाटतं.
तुल्यरूपाननान्मत्स्यांस्तथा तिमितिमिङ्गिलान् । नागाश्वनरवक्रांश्च पश्याम्युन्मथितानिव
समान दिसणारे मासे, मोठे मासे, आणि अजस्त्र जलचर, तसेच सर्प, घोडे आणि वाकडी प्राणी, हे सगळे जणू हलवले जात आहेत असं मी पाहतो.
महार्णवस्य च रवैः श्रोत्रे मे बधिरे कृते। न श्रृणोमि न पश्यामि नात्मनो वेद्मि कारणम्
महासागराच्या गडगडाटामुळे माझ्या कानात बहिरेपणा आलाय; मी ऐकूही येत नाही, पाहूही शकत नाही, आणि स्वतःचं कारणही समजत नाही.
शनैः स तु भवात्यातु ब्रह्मवध्यामनुस्मरन् । न दृश्यते रविस्तात न दिशो न च खं खग
हळूहळू जात असताना, ब्रह्महत्येची आठवण ठेवून, सूर्य, दिशा आणि आकाश काहीच दिसत नाही, पक्ष्या.
तम एव तु पश्यामि शरीरं ते न लक्षये । मणी व जात्यौ पश्यामि चक्षुषी तेऽहमण्डज
मला फक्त काळोखच दिसतो; तुझं शरीर मला दिसत नाही. फक्त तुझे दोन रत्नासारखे डोळेच मला दिसतात, अंडज.
शरीरं तु न पश्यामि तव चैवात्मनश्च ह। पदेपदे तु पश्यामि शरीरादग्निमुत्थितम्
माझं आणि तुझं शरीर मला दिसत नाही; पण प्रत्येक पावलावर मला शरीरातून जणू अग्नीच उठताना दिसतो.
स मे निर्वाप्य सहसा चक्षुषी शाम्यते पुनः। तन्नियच्छ महावेगं गमने विनतात्मज
तो अग्नी अचानक माझ्या डोळ्यांवर पडून मला काहीच दिसेनासं होतं; म्हणून, विनताच्या पुत्रा, तुझा वेग थोडा कमी कर.
न मे प्रयोजनं किंचिद्गमने पन्नगाशन । संनिवर्त महाभाग न वेगं विषहामि ते
मला या प्रवासात काहीच उपयोग नाही, सर्पभक्षक, तू परत वळ, कारण तुझा वेग मी सहन करू शकत नाही.
गुरवे संश्रुतानीह शतान्यष्टौ हि वाजिनाम् । एकतःश्यामकर्णानां शुभ्राणां चन्द्रवर्चसाम्
इथे मी माझ्या गुरूसाठी शंभर आणि आठ काळ्या कानांचे, शुभ्र आणि चंद्रासारख्या तेजाचे घोडे वचन दिले आहेत.
तेषां चैवापवर्गाय मार्गं पश्यामि नाण्डज। ततोऽयं जीवितत्यागे दृष्टो मार्गोमयाऽऽत्मनः
पण, अंडजात, त्यांची सुटका कशी करावी हे मला काहीच मार्ग दिसत नाही; म्हणूनच मला स्वतःचं बलिदान करण्याचा मार्ग समोर दिसतो.
नैव मेऽस्ति धनं किंचिन्न धनेनान्वितः सुहृत् । न चार्थेनापि महता शक्यमेतद्व्यपोहितुम्
माझ्याकडे काहीच धन नाही, ना धन असलेला मित्र आहे; आणि मोठ्या संपत्तीनेही हे सुटू शकत नाही.
एवं बहु च दीनं च ब्रुवाणं गालवं तदा। प्रत्युवाच व्रजन्नेव प्रहसन्विनतात्मजः
गालव अशा प्रकारे खूप बोलत आणि दुःखी होत असताना, विनतापुत्र हसत-हसत पुढे जात त्याला उत्तर देऊ लागला.
नातिप्रज्ञोऽसि विप्रर्षे योत्मानं त्युक्तुमिच्छसि । न चापि कृत्रिमः कालः कालो हि परमेश्वरः
तू स्वतःला सोडायचं ठरवलं आहेस, म्हणून तू फार शहाणा नाहीस, श्रेष्ठ ऋषी; आणि काळ हा बनावट नाही—काळच खरा परमेश्वर आहे.
किमहं पूर्वमेवेह भवता नाभिचोदितः। उपायोऽत्र महानस्ति येनैतदुपपद्यते
मग आधीच तू मला का सांगितलं नाहीस? यासाठी एक मोठा उपाय आहे, ज्याने हे साध्य होऊ शकतं.
तदेष ऋषभो नाम पर्वतः सागरान्तिके। अत्र विश्रम्य भुक्त्वा च निवर्तिष्याव गालव
हा पर्वत ऋषभ नावाचा आहे, समुद्राच्या जवळ; इथे आपण थोडा विसावा घेऊ, जेवू आणि मग परत जाऊ, गालवा.
ऋषभस्य ततः शृङ्गं निपत्य द्विजपक्षिणौ। शाण्डिलीं ब्राह्मणीं तत्र ददृशो तपोन्विताम्
मग ऋषभाच्या शिखरावर उतरून, त्या द्विजपक्षी आणि गालव यांनी तिथे तपस्विनी ब्राह्मणी शांडिलीला पाहिलं.
अभिवाद्य सुपर्णस्तु गालवश्चाभिपूज्य ताम्। तया च स्वागतेनोक्तौ विष्टरे सन्निषीदतुः
सुपर्णाने तिला नमस्कार केला आणि गालवाने तिचा सन्मान केला; तिने त्यांचं स्वागत केलं आणि दोघं आसनावर बसले.
सिद्धमन्नं तया दत्तं बलिमन्त्रोपबृंहितम् । भुक्त्वा तृप्तावुभौ भूमौ सुप्तौ तावनुमोहितौ
तिने मंत्रांनी शुद्ध केलेलं आणि नैवेद्य दिलेलं अन्न त्यांना दिलं; दोघं जेवून तृप्त झाले आणि मग जमिनीवर झोपले.
मुहूर्तात्प्रतिबुद्धस्तु सुपर्णो गमनेप्सया । ` तां दृष्ट्वा चारुसर्वाङ्गी तापसीं ब्रह्मचारिणीम्
थोड्या वेळाने सुपर्ण जागा झाला, निघायची इच्छा होती; त्याने त्या सुंदर, सर्वांगाने तेजस्वी, ब्रह्मचर्य पाळणाऱ्या तपस्विनीला पाहिलं.
ग्रहीतुं हि मनश्चक्रे रूपात्साक्षादिव श्रियम् ।' अथ भ्रष्टतनूजाङ्गमात्मानं ददृशे खगः
ती जणू लक्ष्मीच आहे असं वाटून त्याला तिचं मनात आकर्षण वाटलं; आणि तेव्हा त्या पक्ष्याने पाहिलं की त्याचं सर्पाचं शरीर नाहीसं झालं आहे.
मांसपिण्डोपमोऽभूत्स मुखपादान्वितः खगः। गालवस्तं तथा दृष्ट्वा विमनाः पर्यपृच्छत
तो पक्षी आता फक्त तोंड आणि पाय असलेला मांसाचा गोळा झाला; हे पाहून गालव घाबरला आणि त्याला विचारू लागला.
किमिदं भवता प्राप्तमिहागमनजं फलम्। वासोऽयमिह कालं तु कियन्तं नौ भविष्यति
इथे येऊन तुला हे काय फळ मिळालं? आपण इथे किती काळ राहणार आहोत?
किं नु ते मनसा ध्यातमशुभं धर्मदूषणम् । न ह्ययं भवतः स्वल्पो व्यभिचारो भविष्यति
तू मनात काही अशुभ किंवा धर्मबाह्य विचार केला का? कारण हे तुझ्याकडून साधं चुकलं असं नाही.
सुपर्णोऽथाब्रवीद्विप्रं प्रध्यातं वै मया द्विज । इमां सिद्धामितो नेतुं तत्र यत्र प्रजापतिः
मग सुपर्णाने त्या ब्राह्मणाला सांगितले, "द्विजा, मी हे मनात ठरवले आहे. ही सिद्ध स्त्री मी इथून प्रजापती जिथे आहेत तिथे घेऊन जाईन."
यत्र देवो महादेवो यत्र विष्णुः सनातनः । यत्र धर्मश्च यज्ञश्च तत्रेयं निवसेदिति
जिथे महादेव देव आहेत, जिथे सनातन विष्णू आहेत, जिथे धर्म आणि यज्ञ आहेत, तिथेच ती राहू दे."