असुराः कालखञ्जाश्च तथा वुष्णुपदोद्भवाः । नैर्ऋता यातुधानाश्च ब्रह्मपादोद्भवाश्च ये
इथे असुर, काळकंज, विष्णूच्या पायातून जन्मलेले, नैरृत, यातुधान आणि ब्रह्माच्या पायातून जन्मलेले असे अनेक राहतात.
दंष्ट्रिणो भीमवेगाश्च वातवेगपराक्रमाः । मायावीर्योपसंपन्ना निवसन्त्यत्र मातले
इथे, हे मातले, भयंकर वेगाचे, दात असलेले, वाऱ्यासारखी ताकद असलेले, मायाशक्तीने युक्त असे जीव राहतात.
निवातकवचा नाम दानवा युद्धदुर्मदाः । जानासि च यथा शक्रो नैताञ्शक्रोति बाधितुं
निवातकवच नावाचे दानव युद्धात फारच भयंकर आहेत; आणि हे तुला माहीतच आहे की, इंद्रालाही त्यांना हरवता येत नाही.
बहुशो मातले त्वं च तव पुत्रश्च गोमुखः । निर्भग्नो देवराजश्च सहपुत्रः शचीपतिः
मातले, अनेक वेळा तू आणि तुझा मुलगा गोमुख, तसेच देवांचा राजा आणि त्याचा मुलगा, हे सर्वजण पराभूत झाले आहेत.
पश्य वेश्मानि रौक्माणि मातले राजतानि च । कर्मणा विधियुक्तेन युक्तान्युपगतानि च
हे मातले, पाहा, हे सोन्याची आणि चांदीची सुंदर महाल आहेत, जे योग्य विधीने केलेल्या कर्मामुळे मिळाले आहेत.
वैदूर्यमणिचित्राणि प्रवालरुचिराणि च । अर्कस्फटिकशुभ्राणि वज्रसारोञ्ज्वलानि च
हे महाल वैडूर्य, प्रवाळ, सूर्यकांत आणि वज्र यांच्या तेजस्वी रत्नांनी सजलेले आहेत.
पार्थिवानीव चाभास्ति पद्मरागमयानि च। शैलानीव च दृश्यन्ते दारवाणीव चाप्युत
काही महाल पृथ्वीवरील राजवाड्यांसारखे चमकत आहेत, काहींना पद्मरागातून घडवले आहे, काही डोंगरांसारखे दिसतात, तर काही लाकडापासून बनवलेले वाटतात.
सूर्यरूपाणि चाभान्ति दीप्ताग्निसदृशानि च । मणिजालविचित्राणि प्रांशूनि निबिडानि च
काही सूर्यासारखे तेजस्वी आहेत, काही प्रज्वलित अग्नीसारखे दिसतात; हे सर्व उंच, घनदाट आणि रत्नांच्या जाळ्यांनी सुशोभित आहेत.
नैतानि शक्यं निर्देष्टु रूपतो द्रव्यतस्तथा । गुणतश्चैव सिद्धानि प्रमाणगुणवन्ति च
हे महाल त्यांच्या रूपाने किंवा वस्तूने सांगता येणार नाहीत; ते गुणांनी परिपूर्ण, योग्य मापाचे आणि उत्तम आहेत.
आक्रीडान्पश्य दैत्यानां तथैव शयनान्युत । रत्नवन्ति महार्हाणि भाजनान्यासनानि च
दानवांच्या खेळाच्या जागा, त्यांच्या शय्या, रत्नजडित आणि मौल्यवान भांडी व आसने, हे सर्व पाहा.
जलदाभांस्तथा शैलांस्तोयप्रस्रवणानि च । कामपुष्पफलांश्चापि पादपान्कापचारिणः
डोंगरासारखे मेघ, पाण्याचे प्रवाह, आणि इच्छेनुसार फुले-फळे देणारी झाडे, जी हवी तशी फिरतात, हे सर्व पाहा.
मातले कश्चिदत्रापि रुचिरस्ते वरो भवेत् । अथवाऽन्यां दिशं भूमेर्गच्छाव यदि मन्यसे
मातले, यातील काही तुला आवडत असेल तर निवड, नाहीतर तुझ्या इच्छेनुसार आपण पृथ्वीवरील दुसऱ्या प्रदेशात जाऊ.
मातलिस्त्वब्रवीदेनं भाषमाणं तथाविधम् । देवर्षे नैव मे कार्यं विप्रियं त्रिदिवौकसाम्
मातले त्या प्रकारे बोलणाऱ्याला म्हणाला, 'देवर्षे, मला स्वर्गवासींच्या मनाविरुद्ध काहीच करायचे नाही.'
नित्यानुषक्तवैरा हि भ्रातरो देवदानवाः । परपक्षेण संबन्धं रोचयिष्याम्यहं कथम्
देव आणि दानव हे कायमचे वैरी असलेले भाऊ आहेत; मी दुसऱ्या पक्षाशी मैत्री कशी करू?
अन्यत्र साधु गच्छाव द्रष्टुं नार्हामि दानवान् । जानामि तव चात्मानं हिंसात्मकमनं तथा
आपण दुसरीकडे जाऊ या; मला दानवांना पाहायचे नाही. तुझे मन हिंसक आहे, हे मला माहीत आहे.
अयं लोकः सुपर्णानां पक्षिणां पन्नगाशिनाम् । विक्रमे गमने भारे नैषामस्ति परिश्रमः
हा लोक सुपर्ण, म्हणजे साप खाणाऱ्या पक्ष्यांचा आहे; त्यांच्या बळात, उडण्यात आणि ओझ्यात त्यांना कधीच थकवा येत नाही.
वैनतेयसुतैः सूत पङ्भिस्ततमिदं कुलम् । सुमुखेन सुनाम्ना च सुनेत्रेण सुवर्चसा
सारथ्या, हे कूळ विनतेच्या मुलांनी भरलेले आहे, जसे सुमुख, सुनाम्ना, सुनेत्र आणि सुवर्चस.
सुरुचा पक्षिराजेन सुबलेन च मातले। वर्धितानि प्रसृत्या वै विनाताकुलकर्तृभिः
सुरुचा हा पक्षीराजा आणि सुभल यांनी, हे विनता कूळ वाढवणाऱ्यांनी, या वंशाची संख्या वाढवली आहे.
पक्षिराजाभिजात्यानां सहस्राणि शतानि च। कश्यपस्य ततो वंशे जातैर्भूतिविवर्धनैः
पक्षीराजाच्या वंशातील, कश्यपाच्या वंशात जन्मलेली शेकडो-हजारो संतती समृद्ध झाली आहे.
सर्वे ह्येते श्रिया युक्ताः सर्वे श्रीवत्सलक्षणाः । सर्वे श्रियमभीप्सन्तो धारयन्ति बलान्युत
हे सर्व तेजस्वी आहेत, सर्वांच्या अंगावर श्रीवत्सचिन्ह आहे, सर्वांना समृद्धी हवी आहे आणि सर्वजण बलवान आहेत.
कर्मणा क्षत्रियाश्चैते निर्घृणा भोगिभोजिनः । ज्ञातिसङ्क्षयकर्तृत्वाद्ब्राह्मण्यं न लभन्ति वैः
हे क्षत्रिय लोक क्रूर आणि भोगात रमणारे आहेत. आपलेच नातेवाईक संपवतात म्हणून त्यांना ब्राह्मणपद मिळत नाही.
नामानि चैषां वक्ष्यामि यथाप्राधान्यतः श्रृणु । मातले श्लाघ्यमेतद्धि कुलं विष्णुपरिग्रहम्
मी त्यांची नावे महत्त्वानुसार सांगतो, ऐक मातली. हे वंश विष्णूशी जोडलेले असल्याने खरोखरच गौरवास्पद आहे.
दैवतं विष्णुरेतेषां विष्णुरेव परायणम् । हृदि चैषां सदा विष्णुर्विष्णुरेव सदा गतिः
विष्णू हाच त्यांचा देव आहे, आणि विष्णूच त्यांचा अंतिम आश्रय आहे. त्यांच्या हृदयात नेहमी विष्णू वसतो आणि विष्णूच त्यांचा कायमचा ध्यास आहे.
सुवर्णचूडो नागाशी दारुणश्चण्डतुण्डकः । अनिलश्चानलश्चैव विशालाक्षोऽथ कुण्डली
सुवर्णचूड, नागाशी, दारुण, चंडतुंडक, अनिल, अनल, विशालाक्ष आणि कुंडली,
पङ्कजिद्वज्रविष्कम्भो वैनतेयोऽथ वामनः । वातवेगो दिशाचक्षुर्निमेषोऽनिमिषस्तथा
पंकजी, वज्रविष्कंभ, वैनतेय, वामन, वातवेग, दिशाचक्षु, निमेष आणि अनिमिष,
त्रिरावः सप्तरावश्च वाल्मीकिर्दीपकस्तथा । दैत्यद्वीपः सरिद्द्वीपः सारसः पद्मकेतनः
त्रिराव, सप्तराव, वाल्मीकि, दीपक, दैत्यद्वीप, सरिद्द्वीप, सारस आणि पद्मकेतन,
सुमुखश्चित्रकेतुश्च चित्रबर्हस्तथाऽनघः। मेषहृत्कुमुदो दक्षः सर्पान्तः सोमभोजनः
सुमुख, चित्रकेतु, चित्रबर्ह, अनघ, मेषहृत, कुमुद, दक्ष, सर्पांत आणि सोमभोजन,
गुरुभारः कपोतश्च सूर्यनेत्रश्चिरान्तकः । विष्णुधर्मा कुमारश्च परिबर्हो हरिस्तथा
गुरुभार, कपोत, सूर्यनेत्र, चिरांतक, विष्णुधर्मा, कुमार, परिभार आणि हरि,
सुस्वरो मधुपर्कश्च हेमवर्णस्तथैव च। मालयो मातरिश्वा च निशाकरदिवाकरौ
सुस्वर, मधुपर्क, हेमवर्ण, मालय, मातरिश्वा, निशाकर आणि दिवाकर,
एते प्रदेशमात्रेण मयोक्ता गरुडात्मजाः । प्राधान्यतस्ते यशसा कीर्तिताः प्राणिनश्चये
हे सर्व गरुडाचे पुत्र मी त्यांच्या प्रदेशानुसार सांगितले आहेत. त्यांची नावे त्यांच्या कीर्तीप्रमाणे येथे घेतली आहेत.