अविलोपेन धर्मस्य अनिकृत्या परन्तप। प्रभावज्ञाऽस्मि ते कृष्ण सत्यस्याभिजनस्य च
परंतप, धर्माचे उल्लंघन न करता आणि कोणाचेही नुकसान न करता, कृष्णा, तुझी शक्ती आणि तुझ्या सत्यवान वंशाची मला पूर्ण जाणीव आहे.
व्यवस्थायां च मित्रेषु बुद्धिविक्रमयोस्तथा। त्वमेव नः कुले धर्मस्त्वं सत्यं त्वं तपो महत्
मित्रांच्या बाबतीत, बुद्धी आणि शौर्य यामध्येही, आमच्या घराण्यात तूच धर्म आहेस, तूच सत्य आहेस आणि तूच मोठ्या तपस्येचा मूळ आहेस.
त्वं त्राता त्वं महद्ब्रह्म त्वयि सर्वं प्रतिष्ठितम्। यथैवात्थ तथैवैतत्त्वयि सत्यं भविष्यति
तू रक्षण करणारा आहेस, तूच महान ब्रह्म आहेस, सर्व काही तुझ्यातच स्थिर आहे. तू जसे सांगितलेस तसेच होईल; तुझ्यातच सत्य पूर्णत्वास जाईल.
कुरूणां पाण्डवानां च लोकानां चापराजित । सर्वस्यैतस्य वार्ष्णेय गतिस्त्वमसि माधव। प्रभावो बुद्धिवीर्यं च तादृशं तव केशव
कुरू, पांडव आणि सर्व लोकांमध्ये, अजेय असलेल्या माधव, तूच सर्वांचा आधार आहेस. केशव, तुझी शक्ती, बुद्धी आणि शौर्य अगदी अद्वितीय आहे.
तामामन्त्र्य च गोविन्दः कृत्वा चाभिप्रदक्षिणम्। प्रातिष्ठत महाबाहुर्दुर्योधनगृहान्प्रति
गोविंदाने तिचा निरोप घेतला आणि तिला प्रदक्षिणा घालून, महाबाहू कृष्ण दुर्योधनाच्या घराकडे निघाला.
पृथामामन्त्र्य गोविन्दः कृत्वा चाभिप्रदक्षिणम् । दुर्योधनगृहं शौरिरभ्यगच्छदरिन्दमः
गोविंदाने पृथेला निरोप दिला आणि तिला प्रदक्षिणा घालून, शौर्यवान आणि शत्रूंना जिंकणारा कृष्ण दुर्योधनाच्या घराकडे गेला.
लक्ष्म्या परमया युक्तं पुरन्दरगृहोपमम् । विचित्रैरासनैर्युक्तं प्रविवेश जनार्दनः
जनार्दनाने त्या घरात प्रवेश केला, जे अत्यंत संपन्नतेने युक्त होते, इंद्राच्या महालासारखे भासत होते आणि विविध आसनांनी सजलेले होते.
तस्य कक्ष्या व्यतिक्रम्य तिस्रो द्वाःस्थैरवारितः । ततोऽभ्रघनसङ्काशं गिरिकूटमिवोच्छ्रितम्
त्याने त्या घराच्या काही दालनांतून जाताना, तीन दरवाजांवर द्वारपालांनी त्याला थांबवले. त्यानंतर त्याला ढगांच्या राशीसारखा, डोंगराच्या शिखरासारखा उंच एकजण दिसला.
श्रिया ज्वलन्तं प्रासादमारुरोह महायशाः । तत्र राजसहस्रैश्च कुरुभिश्चाभिसंवृतम्
महान कीर्ती असलेल्या त्या पुरुषाने तेजाने झळकणाऱ्या राजवाड्यात प्रवेश केला, जिथे हजारो राजा आणि कौरव त्याच्या सभोवती होते.
धार्तराष्ट्रं महाबाहुं ददर्शासीनमासने । दुःशासनं च कर्णं च शकुनिं चापि सौबलम्
तेथे त्याने धृतराष्ट्राचा बलवान पुत्र सिंहासनावर बसलेला पाहिला, आणि त्याच्यासोबत दुःशासन, कर्ण आणि सुभलाचा पुत्र शकुनी हेही होते.
दुर्योधनसमीपे तानासनस्थान्ददर्श सः। अभ्यागच्छति दाशार्हे धार्तराष्ट्रो महायशाः
त्याने पाहिले की ते सर्वजण दुर्योधनाजवळ बसलेले आहेत. दाशार्ह वंशज जवळ येत असताना, धृतराष्ट्राचा प्रसिद्ध पुत्र पुढे आला.
उदतिष्ठत्सहामात्यः पूजयन्मधुसूदनम् । समेत्य धार्तराष्ट्रेण महामात्येन केशवः
मंत्र्यांसह दुर्योधन उठला आणि मधुसूदनाचे स्वागत केले. धृतराष्ट्रपुत्र व त्याचा प्रधान मंत्री यांच्याशी केशव भेटला.
राजभिस्तत्र वार्ष्णेयः समागच्छद्यथावयः । तत्र जाम्बूनदमयं पर्यङ्कं सुपरिष्कृतम्
तेथे वृष्णिवंशीयाचे राजांनी त्यांच्या दर्जानुसार स्वागत केले. तेथे सुंदर सोन्याचा, उत्तम सजवलेला पलंग तयार केला होता.
विविधास्तरणास्तीर्णमभ्युपाविशदच्युतः । तस्मिन्गां मधुपर्कं चाप्युदकं च जनार्दने
त्या पलंगावर विविध वस्त्रांनी मांडणी केलेली होती, त्यावर अच्युत बसला. जनार्दनासाठी मध मिसळलेले पेय आणि पाणी आणले गेले.
निवेदयामास तदा गृहान्राज्यं च कौरवः । ` आसनं सर्वतोभद्रं सर्वरत्नविभूषितम्
तेव्हा कौरवाने त्याला घरातील आणि राज्यातील भेटवस्तू अर्पण केल्या—सर्व बाजूंनी शुभ आणि सर्व प्रकारच्या रत्नांनी सजवलेले आसन दिले.
कृष्णार्थमेवं संसिद्धं धार्तराष्ट्रस्य शासनात्।' तत्र गोविन्दमासीनं प्रसन्नादित्यवर्चसम्
हे सर्व कृष्णासाठी धृतराष्ट्रपुत्राच्या आज्ञेने तयार करण्यात आले होते. तिथे गोविंद प्रसन्न सूर्यासारखा तेजस्वी बसला.
उपासाञ्चक्रिरे सर्वे कुरवो राजभिः सह। ततो दुर्योधनो राजा वार्ष्णेयं जयतां वरम्
तेथे सर्व कौरव आणि राजे मिळून त्याची सेवा करू लागले.
न्यमन्त्रयद्भोजनेन नाभ्यनन्दच्च केशवः । ततो दुर्योधनः कृष्णमब्रवीत्कुरुसंसदि
मग दुर्योधनाने वृष्णिवंशातील श्रेष्ठ कृष्णाला भोजनासाठी आमंत्रित केले, पण केशवाने ते स्वीकारले नाही. त्यानंतर दुर्योधनाने कुरु सभेत कृष्णाशी बोलले.
मृदुपूर्वं शठोदर्कं कर्णमाभाष्य कौरवः । कस्मादन्नानि पापानि वासांसि शयनानि च
कौरवाने सौम्य पण लपलेला हेतू ठेवून कर्णाला उद्देशून विचारले—'जनार्दना, तुझ्यासाठी आणलेले अन्न, वस्त्रे आणि शय्याही तू का स्वीकारत नाहीस?'
त्वदर्थमुपनीतानि नाग्रहीस्त्वं जनार्दन । उभयोश्च ददत्साह्यमुभयोश्च हिते रतः
'तुझ्यासाठी आणलेल्या गोष्टी तू घेत नाहीस, जनार्दना, जरी तू दोन्ही बाजूंना मदत करतोस आणि दोघांच्या हितात रमतोस.'
संबन्धी दयितश्चासि धृतराष्ट्रस्य माधव । त्वं हि गोविन्द धर्मार्थौ वेत्थ तत्त्वेन सर्वशः । तत्र कारणमिच्छामि श्रोतुं चक्रगदाधर
'माधवा, तू धृतराष्ट्राचा नातेवाईक आणि प्रिय आहेस. गोविंदा, तू धर्म आणि अर्थ पूर्णपणे जाणतोस. म्हणून, चक्रगदाधर, मला याचे कारण ऐकायचे आहे.'
स एवमुक्तो गोविन्दः प्रत्युवाच महामनाः । उद्यन्मेघस्वनःक काले प्रगृह्य विपुलं भुजम्
असे विचारल्यावर, गोविंदाने मोठ्या मनाने उत्तर दिले. त्याचा आवाज मेघगर्जनेसारखा घुमला, आणि त्याने आपली बलवान भुजा घट्ट धरली.
अलघूकृतमग्रस्तमनिरस्तमसंकुलम् । राजीवनेत्रो राजानं हेतुमद्वाक्यमुत्तमम्
कमळासारख्या डोळ्यांनी, त्याने राजाला अर्थपूर्ण, स्पष्ट, आणि गोंधळ न आणणारे, वजनदार आणि कारणयुक्त उत्तम शब्द सांगितले.
कृतार्था भुञ्जते दूताः पूजां गृह्णन्ति चैव ह। कृतर्थं मां सहामात्यं समर्चिष्यसि भारत
'दूत आपले कार्य पूर्ण केल्यावरच पाहुणचार आणि भेटवस्तू स्वीकारतात. भारत, मी आणि माझे सहकारी आमचे कार्य पूर्ण झाल्यावर तू आमचे योग्य स्वागत करशील.'
एवमुक्तः प्रत्युवाच धार्तराष्ट्रो जनार्दनम् । न युक्तं भवताऽस्मासु प्रतिपत्तुमसांप्तम्
असे ऐकून, धृतराष्ट्रपुत्राने जनार्दनाला उत्तर दिले—'तू आमच्याशी असे वागणे योग्य नाही, जणू तुझे कार्य अपूर्ण आहे.'
कृतार्थं वाऽकृतार्थं वा त्वां वयं मधुसूदन। यतामहे पूजयितुं दाशार्ह न च शक्नुमः
'मधुसूदना, तुझे कार्य पूर्ण झाले असो वा नसो, दाशार्ह, आम्ही तुझे स्वागत करण्याचा प्रयत्न करतो, पण आम्हाला ते जमत नाही.'
न च तत्कारणं विद्मो यस्मान्नो मधुसूदन । पूजां कृतां प्रीयमाणो नामंस्थाः पुरुषोत्तम
मधुसूदन, आम्हाला हेही कळत नाही की, तुझी पूजा करूनही तू प्रसन्न झाला असताना, हे पुरुषोत्तम, तू का थांबलास नाहीस.
वैरं नो नास्ति भवता गोविन्द न च विग्रहः । स भवान्प्रसमीक्ष्यैतन्नेदृशं वक्तुमर्हति
गोविंदा, आमचं तुझ्याशी काही वैर नाही, ना काही वाद आहे. म्हणूनच, तू हे सर्व नीट विचार करावं आणि त्यानुसार बोलावं.
एवमुक्तः प्रत्युवाच धार्तराष्ट्रं जनार्दनः। अभिवीक्ष्य सहामात्यं दाशार्हः प्रहसन्निव
असं म्हटल्यावर जनार्दनाने धृतराष्ट्रपुत्राकडे आणि त्याच्या मंत्र्यांकडे पाहिलं, आणि दशार्हाने हसत हसत उत्तर दिलं.
नाहं कामान्न संरम्भान्न द्वेषान्नार्थकारणात् । न हेतुवादाल्लोभाद्वा धर्मं जह्यां कथंचन
मी कधीच इच्छा, राग, द्वेष, लोभ, वाद किंवा फायद्यासाठी धर्म सोडणार नाही.