यः स नागायुतप्राणो वातरंहा महाबलः । सामर्षः पाण्डवो नित्यं प्रियो भ्रातुः प्रियंकरः
जो पांडव, ज्याची शक्ती दहा हजार हत्तींच्या बळाइतकी आहे, वाऱ्यासारखा वेगवान आहे, मोठ्या ताकदीचा आणि नेहमी उत्साही आहे, जो नेहमी आपल्या भावाला प्रिय आहे आणि त्याला आनंद देतो—
कीचकस्य तु सज्ञातेर्यो हन्ता मधुसूदन । शूरः क्रोधवशानां च हिडिम्बस्य बकस्य च
मधुसूदना, जो किचकासारख्या बलाढ्य नातलगाचा वध करणारा आहे, आणि जो शूरवीर हिडिंबा व बकासारख्या क्रोधी राक्षसांना हरवणारा आहे—
पराक्रमे शक्रसमो मातरिश्वसमो बले। महेश्वरसमः क्रोधे भीमः प्रहरतां वरः
पराक्रमात इंद्रासारखा, बळात वायुदेवासारखा, रागात महेश्वरासारखा, भीम हा युद्धात प्रहार करणाऱ्यांमध्ये सर्वांत श्रेष्ठ आहे.
क्रोधं बलममर्षं च यो निधाय परंतपः । जितात्मा पाण्डवोऽमर्षी भ्रातुस्तिष्ठति शासने
जो शत्रूंना जाळणारा पांडव, राग, बळ आणि असहिष्णुता बाजूला ठेवतो, स्वतःवर विजय मिळवलेला आहे, पण तरीही हट्टी आहे, तो आपल्या भावाच्या आज्ञेत उभा आहे.
तेजोराशिं महात्मानं वरिष्ठमभितौजसम् । भीमं प्रदर्शनेनापि भीमसेनं जनार्दन
तो भीम, मोठ्या आत्म्याचा, तेजाचा सागर, पराक्रमात सर्वोच्च—जनार्दना, त्याचा केवळ देखावा देखील लोकांना भीती वाटायला लावतो.
तं ममाचक्ष्व वार्ष्णेय कथमद्य वृकोदरः । आस्ते परिघबाहुः स मध्यमः पाण्डवो बली
वृष्णिकुळातील कृष्णा, तो मध्यम पांडव, परिघासारख्या भुजांचा आणि बलवान वृकोदर आज कसा आहे, मला सांग.
अर्जुनेनार्जुनो यः स कृष्ण बाहुसहस्रिणा । द्विबाहुः स्पर्धते नित्यमतीतेनापि केशव
कृष्णा, जो दोन हातांनी असूनही, हजार हात असलेल्या अर्जुनाशी नेहमी स्पर्धा करतो, आणि स्वतःच्या मर्यादेपलीकडेही प्रयत्न करतो—
क्षिपत्येकेन वेगेन पञ्चबाणशतानि यः । इष्वस्त्रे सदृशो राज्ञः कार्तवीर्यस्य पाण्डवः
जो एका वेगाने शेकडो बाण सोडतो, आणि शस्त्रविद्येत राजा कार्तवीर्याच्या तोडीचा आहे—तो पांडव.
तेजसाऽऽदित्यसदृशो महर्षिसदृशो दमे। क्षमया पृथिवीतुल्यो महेन्द्रसमविक्रमः
तेजाने सूर्यासारखा, संयमात महर्षीसारखा, सहनशीलतेत पृथ्वीइतका, आणि पराक्रमात महेंद्रासारखा—
आधिराज्यं महद्दीप्तं प्रथितं मधुसूदन । आहृतं येन वीर्येण कुरूणां सर्वराजसु
मधुसूदना, ज्याच्या शौर्यामुळे कुरूंच्या सर्व राजांमध्ये प्रसिद्ध असं मोठं आणि तेजस्वी राज्य मिळवलं गेलं.
यस्य बाहुबलं सर्वे पाण्डवाः पर्युपासते। स सर्वरथिनां श्रेष्ठः पाण्डवः सत्यविक्रमः
सर्व पांडव ज्याच्या भुजाबळाचा सन्मान करतात, तो सर्व रथींपैकी श्रेष्ठ, खऱ्या पराक्रमाचा पांडव.
यं गत्वाऽभिमुखः सङ्ख्ये न जीवन्तश्चिदाव्रजेत् । यो जेता सर्वभूतानामजेयो जिष्णुरच्युत
जो युद्धात समोर गेल्यावर कुणालाही परत जिवंत येऊ देत नाही, जो सर्व जीवांना जिंकतो, आणि ज्याला कुणीही जिंकू शकत नाही, अजय्य जिष्णु—अच्युत.
योऽपाश्रयः पाण्डवानां देवानामिव वासवः । स ते भ्राता सखा चैव कथमद्य धनञ्जयः
जो पांडवांचा आधार आहे, जसा देवांसाठी वासव आहे—तो तुझा भाऊ आणि मित्र आहे; धनंजय आज कसा आहे, मला सांग.
दयावान्सर्वभूतेषु ह्रीनिषेवो महास्रवित् । मृदुश्च सुकुमारश्च धार्मिकश्च प्रियश्च मे
सर्व प्राण्यांवर दयाळू, लाज आणि शुद्धतेला मानणारा, कोमल आणि नाजूक, धर्मनिष्ठ आणि मला प्रिय—
सहदेवो महेष्वासः शूरः समितिशोभनः । भ्रातृणां कृष्ण शुश्रूषुर्धर्मार्थकुशलो युवा
सहदेव, मोठा धनुर्धर, शूर आणि युद्धात उजळणारा, भावांची सेवा करणारा, धर्म आणि अर्थ यामध्ये निपुण, तरुण—
सदैव सहदेवस्य भ्रातरो मधुसूदन । वृत्तं कल्याणवृत्तस्य पूजयन्ति महात्मनः
मधुसूदना, सहदेवाच्या सर्व भावंडांना त्याच्या उत्तम वर्तनाचा नेहमीच अभिमान वाटतो आणि ते त्या महात्म्याचा सन्मान करतात.
ज्येष्ठोपचायिनं वीरं सहदेवं युधां पतिम्। शुश्रूषुं मम वार्ष्णेय माद्रीपुत्रं प्रचक्ष्व मे
माझ्या प्रिय माद्रीपुत्र सहदेवाबद्दल, जो धाडसी आहे, मोठ्या भावाचा मान राखणारा आहे, युद्धात पराक्रमी आहे आणि माझ्या सेवेत नेहमी तत्पर असतो, हे वृष्णिकुळातील कृष्णा, मला सांग.
सुकुमारो युवा शूरो दर्शनीयश्च पाण्डवः। भ्रातॄणां चैव सर्वेषां प्रियः प्राणो बहिश्चरः
हा पांडुपुत्र सहदेव खूपच कोमल, तरुण, शूर आणि देखणा आहे. तो सर्व भावांना अत्यंत प्रिय आहे आणि त्याचे मन सर्वांसाठी खुले आहे.
चित्रयोधी च नकुलो महेष्वासो महाबलः । कच्चित्स कुशली कृष्ण वत्सो मम सुखैधितः
नकुल हा अनेक प्रकारच्या युद्धकलेत निपुण, मोठा धनुर्धर आणि बलवान आहे. कृष्णा, माझा हा लाडका मुलगा सुखात आणि आनंदात आहे ना, ते मला सांग.
सुखोचितमदुःखार्हं सुकुमारं महारथम् । अपि जातु महाबाहो पश्येयं नकुलं पुनः
नकुल हा सुखासाठीच जन्मलेला आहे, दुःख त्याला सहन करायला नको. तो कोमल आणि मोठा रथी आहे. हे महाबाहू, मी नकुलाला पुन्हा कधी पाहीन का?
पक्ष्मसंपातजे काले नकुलेन विनाकृता । न लभामि धृतिं वीर साऽद्य जीवामि पश्य माम्
पक्ष्यांच्या स्थलांतराच्या काळात नकुल माझ्यापासून दूर गेला, तेव्हापासून मला मनःशांती मिळालेली नाही. तरीही, हे वीर, आज मी जिवंत आहे, हे पाहा.
सर्वैः पुत्रैः प्रियतरा द्रौपदी मे जनार्दन । कुलीना रूपसंपन्ना सर्वैः समुदिता गुणैः
द्रौपदी मला माझ्या सर्व पुत्रांपेक्षा अधिक प्रिय आहे, हे जनार्दना. ती उच्च कुलातील, सुंदर आणि सर्व सद्गुणांनी युक्त आहे.
पुत्रलोकात्पतिलोकं वृण्वाना सत्यवादिनी। प्रियान्पुत्रान्परित्यज्य पाण्डवाननुरुध्यते
ती नेहमी सत्य बोलणारी आहे. तिने मुलांच्या संसाराऐवजी पतींचा संसार निवडला, आपल्या प्रिय मुलांना सोडून पांडवांचा पाठपुरावा केला.
महाभिजनसंपन्ना सर्वकामैः सुपूजिता। ईश्वरी सर्वकल्याणी द्रौपदी कथमच्युत
द्रौपदी ही मोठ्या घराण्यातील, सर्व इच्छांनी सन्मानित, सर्व प्रकारे कल्याणकारी आणि स्वामिनी आहे. तरीही, हे अच्युत, ती अशा अवस्थेला कशी आली?
पतिभिः पञ्चभिः शूरैरग्निकल्पैः प्रहारिभिः । उपपन्ना महेष्वासैर्द्रौपदी दुःखभागिनी
द्रौपदीला पाच वीर, अग्निसमान आणि युद्धात निपुण, मोठे धनुर्धर असे पती लाभले, तरीही तिला दुःखाचा वाटा मिळाला.
चतुर्दशमिदं वर्षं यन्नापश्यमरिन्दम । पुत्रादिभिः परिद्यूनां द्रौपदीं सत्यवादिनीम्
हे शत्रूंचा संहार करणारा, द्रौपदीला, जी सत्य बोलणारी आणि पुत्रादींनी वंचित आहे, पाहून आता चौदावे वर्ष झाले.
न नूनं कर्मभिः पुण्यैरश्रुते पुरुषः सुखम् । द्रौपदी चेत्तथावृत्ता नाश्रुते सुखमव्ययम्
फक्त पुण्यकर्मांनी माणसाला सुख मिळतेच असे नाही. कारण द्रौपदीने असे वागूनही तिला अखंड सुख मिळाले नाही.
न प्रियो मम कृष्णाया बीभत्सुर्न युधिष्ठिरः । भीमसेनो यमौ वापि यदपश्यं सभागताम्
कृष्णाला अर्जुन किंवा युधिष्ठिर माझ्यापेक्षा प्रिय नाहीत; भीमसेन किंवा जुमलेही नाहीत, कारण मी तिला त्या सभेत पाहिले.
न मे दुःखतरं किंचिद्भूतपूर्वं ततोऽधिकम् । स्त्रीधर्मिणीं द्रौपदीं यच्छ्वशुराणां समीपगाम्
माझ्या आयुष्यात याहून मोठे दुःख कधीच आले नाही: द्रौपदी, जी पतीधर्म पाळणारी आहे, तिला सासऱ्यांच्या समोर नेण्यात आले.
आनायितामनार्येण क्रोधलोभानुवर्तिना । सर्वे प्रैक्षन्त कुरव एकवस्त्रां सभागताम्
अन्याय करणाऱ्याने, राग आणि लोभामुळे, तिला सभेत आणले आणि सर्व कुरू लोकांनी तिला एकच वस्त्र घातलेली पाहिली.