ताः सभाः केशवः सर्वा रत्नानि विविधानि च। असमीक्ष्यैव दाशार्ह उपायात्कुरुसद्म तत्
केशवाने त्या सर्व सभागृहांकडे आणि विविध रत्नांकडे नजरही न टाकता, सहजपणे कुरूंच्या राजवाड्यात प्रवेश केला.
उपप्लाव्यादिह क्षत्तरुपायातो जनार्दनः। वृकस्थले निवसति स च प्रातरिहैष्यति
क्षत्त, जनार्दन उपप्लव्याहून येथे आला आहे; तो सध्या वृकस्थळ येथे थांबला आहे आणि सकाळी येथे येईल.
आहुकानामधिपतिः पुरोगः सर्वसात्वताम्। महामना महावीर्यो महासत्वो जनार्दनः
आहुकांचा स्वामी, सर्व सात्वतांचा प्रमुख, महान मनाचा, महान पराक्रमी आणि महान आत्मा असलेला जनार्दन त्यांना पुढे नेत आहे.
स्फीतस्य वृष्णिराष्ट्रस्य भर्ता गोप्ता च माधवः । त्रयाणामपि लोकानां भगवान्प्रपितामहः
समृद्ध वृष्णिराज्याचा स्वामी आणि रक्षक माधव आहे; तोच भगवंत, तीनही लोकांचा प्रपितामह आहे.
वृष्ण्यन्धकाः सुमनसो यस्य प्रज्ञामुपासते। आदित्या वसवो रुद्रा यथा बुद्धिं बृहस्पतेः
वृष्णी आणि अंधक हे उत्तम मनाचे लोक त्याच्या बुद्धीचे पूजन करतात, जसे आदित्य, वसु आणि रुद्र बृहस्पतीच्या बुद्धीचे मान देतात.
तस्मै पूजां प्रयोक्ष्यामि दाशार्हाय महात्मने । प्रत्यक्षं तव धर्मज्ञ तां मे कथयतः श्रुणु
त्या महान आत्म्याला, दाशार्हाला मी पूजा अर्पण करणार आहे; धर्मज्ञा, मी तुला प्रत्यक्ष सांगतोय, ते नीट ऐक.
एकवर्णैः सुक्लृप्ताङ्गैर्बाह्लिजातैर्हयोत्तमैः। चतुर्यक्तान्रथांस्तस्मै रौक्मान्दास्यामि षोडश
त्याला मी सोनेरी अलंकारांनी सजवलेले, चार उत्तम आणि एकसारख्या रंगाचे बाह्लीक जातीचे घोडे असलेले सोळा रथ देईन.
नित्यप्रभिन्नान्मातङ्गानीषादन्तान्प्रहारिणः। अष्टानुचरमेकैकमष्टौ दास्यामि कौरव
कौरवा, त्याला मी आठ मदोन्मत्त, लढाईत कुशल, सुंदर सुळे असलेले हत्ती देईन, आणि प्रत्येक हत्तीला आठ सेवक असतील.
दासीनामप्रजातानां शुभानां रुक्मवर्चसाम् । शतमस्मै प्रदास्यामि दासानामपि तावताम्
त्याला मी शंभर सुंदर, सुवर्णाभूषणांनी सजलेल्या, तरुण दासी देईन आणि तितकेच पुरुष दासही देईन.
आविकं च सुखस्पर्शं पार्वतीयैरुपाहृतम् । तदप्यस्मै प्रदास्यामि सहस्त्राणि दाशाष्ट च
त्याला मी पर्वतातून आणलेली, मऊ आणि स्पर्शास सुखद अशी आठ हजार लोकरीची चादरीही देईन.
अजिनानां सहस्राणि चीनदेशोद्भवानि च। तान्यप्यस्मै प्रदास्यामि यावदर्हति केशवः
चीन देशातून आलेली जितकीही जनावरांची कातडी केशवाला हवी असतील, तितकी हजारो मी त्याला देईन.
दिवा रात्रौ च भात्येष सुतेजा विमलो मणिः । तमप्यस्मै प्रदास्यामि तमर्हति हि केशवः
दिवस-रात्र तेजस्वी आणि निर्मळ असा जो रत्नमणी आहे, तोही मी त्याला देईन, कारण केशव त्याचा योग्य अधिकारी आहे.
एकेनाभिपतत्यह्ना योजनानि चतुर्दश । यानमश्वतरीयुक्तं दास्ये तस्मै तदप्यहम्
एकाच दिवशी चौदा योजन अंतर पार करणारे, खच्चरांनी ओढलेले वाहनही मी त्याला देईन.
यावन्ति वाहनान्यस्य यावन्तः पुरुषाश्च ते । ततोष्टगुणमप्यस्मै भोज्यं दास्याम्यहं सदा
त्याच्याकडे जितकी वाहने आणि माणसे आहेत, त्याच्या आठपट प्रमाणात मी त्याला नेहमीच अन्न देईन.
मम पुत्राश्च पौत्रश्च सर्वे दुर्योधनादृते। प्रत्युद्यास्यन्ति दाशार्हं रथैर्मृष्टैः स्वलङ्कृताः
दुर्योधन वगळता, माझे सर्व पुत्र आणि नातवंडे सुंदर सजवलेल्या रथांवर बसून दाशार्हाच्या स्वागतासाठी जातील.
स्वलङ्कृताश्च कल्याण्यः पादैरेव सहस्रशः। वारमुख्या महाभागं प्रत्युद्यास्यन्ति केशवम्
सुंदर अलंकार घातलेल्या, प्रमुख स्त्रियांच्या नेतृत्वाखालील हजारो सुशोभित स्त्रिया पायी चालत केशवाच्या स्वागतासाठी जातील.
नगरादपि याः काश्चिद्गमिष्यन्ति जनार्दनम् । द्रष्टुं कन्याश्च कल्याण्यस्ताश्च यास्यन्त्यनावृताः
शहरातील काही सुंदर कन्या जनार्दनाला पाहण्यासाठी, उघड्या चेहऱ्याने, तिथे जातील.
सस्त्रीपुरुषबालं च नगरं मधुसूदनम् । उदीक्षतां महात्मानं भानुमन्तमिव प्रजाः
संपूर्ण शहरातील स्त्री, पुरुष आणि मुले, त्या महान आत्मा, तेजस्वी मधुसूदनाकडे सूर्याकडे पाहावे तसे पाहतील.
महाध्वजपताकाश्च क्रियन्तां सर्वतो दिशः। जलावसिक्तो विरजाः पन्थास्तस्येति चान्वशात्
सर्व दिशांना मोठ्या ध्वजांनी आणि पताकांनी सजवा, रस्ते पाण्याने शिंपडून धूळमुक्त करा—अशी त्याने आज्ञा दिली.
दुःशासनस्य च गृहं दुर्योधनगृहाद्वरम् । तदद्य क्रियतां क्षिप्रं सुसंमृष्टमलङ्कृतम्
दुःशासनाचं घर दुर्योधनाच्या घरापेक्षा उत्तम आहे; ते आजच लवकर स्वच्छ करून सुंदरपणे सजवा.
एतद्धि रुचिराकारैः प्रासादैरुपशोभितम् । शिवं च रमणीयं च सर्वर्तु सुमहाधनम्
हे घर सुंदर राजवाड्यांनी सजलेलं, सर्व ऋतूंना योग्य, मंगल आणि रमणीय आहे, आणि मोठ्या संपत्तीचं आहे.
सर्वमस्मिन्गृहे रत्नं मम दुर्योधनस्य च। यद्यदर्हति वार्ष्णेयस्तत्तद्देयमसंशयम्
या घरातली माझी आणि दुर्योधनाची सर्व दागदागिने, रत्ने—वृष्णीकुलातील कृष्णाला जे जे योग्य आहे, ते नक्की द्या.
राजन्बहुमतश्चासि त्रैलोक्यस्यापि सत्तमः। संभावितश्च लोकस्य संमतश्चासि भारत
राजा, तू तिन्ही लोकांतही अत्यंत मान्य आणि श्रेष्ठ आहेस; लोक तुझा सन्मान करतात आणि भारतवंशात तुझा आदर आहे.
यत्त्वमेवंगते ब्रूयाः पश्चिमे वयसि स्थितः। शास्त्राद्वा सुप्रतर्काद्वा सुस्थिरः स्थविरो ह्यसि
तू आयुष्याच्या शेवटी उभा राहून असे बोलतोस, हे शास्त्र किंवा योग्य विचारावरून असो—हे तुझ्या स्थैर्याचं आणि प्रज्ञेचं लक्षण आहे.
लेखा शशिनिभाः सूर्ये महोर्मिरिव सागरे। धर्मस्त्वयि तथा राजन्निति व्यवसिताः प्रजाः
जसं सूर्याच्या पृष्ठभागावर चंद्रासारख्या रेषा किंवा समुद्रावर मोठ्या लाटा दिसतात, तसं लोकांना वाटतं की, राजा, तुझ्यातच धर्म स्थिर आहे.
सदैव भावितो लोको गुणौघैस्तव पार्थिव । गुणानां रक्षणे नित्यं प्रयतस्व सबान्धवः
राजा, लोक नेहमीच तुझ्यात गुणांची संपत्ती आहे असं मानतात; म्हणून नेहमी आपल्या नातलगांसह हे गुण जपण्यासाठी प्रयत्न कर.
आर्जवं प्रतिपद्यस्व मा बाल्याद्ब्रहु नीनशः। राजन्पुत्रांश्च पौत्रांश्च सुहृदश्चैव सुप्रियान्
सरळपणा अंगीकार, बालिशपणामुळे नीचपणा करू नकोस; राजा, आपल्या मुलांना, नातवंडांना आणि प्रिय मित्रांना जप.
यत्त्वं दित्ससि कृष्णाय राजन्नतिथये बहु । एतदन्यच्च दाशार्हः पृथिवीमपि चार्हति
राजा, तू कृष्णाला मोठ्या पाहुण्यासारखं जे काही द्यायचं ठरवलं आहेस, ते आणि त्याहूनही अधिक, दाशार्हाला म्हणजे कृष्णाला योग्य आहे—even पृथ्वीही.
न तु त्वं धर्ममुद्दिश्य तस्य वा प्रियकारणात्। एतद्दित्ससि कृष्णाय सत्येनात्मानमालभे
पण तू हे कृष्णाला धर्मासाठी किंवा त्याच्यावर प्रेमापोटी देत नाहीस; मी सत्य बोलतो, हे तुझ्या मनात नाही.
मायैषा सत्यमेवैतच्छद्मैतद्भूरिदक्षिणा । जानामि त्वन्मतं राजन्गूढं बाह्येन कर्मणा
ही काही फसवणूक नाही, हे खरंच आहे; तुझं बाह्य दान हे केवळ दिखावा आहे. राजा, तुझ्या मनात काय आहे ते मला माहीत आहे.