ते पूजयित्वा दाशार्हं सर्वलोकेषु पूजितम्। न्यवेदयन्त वेश्मानि गुणवन्ति महात्मने
सर्व लोकांत पूज्य असलेल्या दाशार्हाचा सन्मान करून, त्यांनी आपल्या उत्तम घरांची माहिती त्या महात्म्याला दिली.
तान्प्रभुः कृतमित्युक्ता सत्कृत्य च यथार्हतः । अभ्येत्य चैषां वेश्मानि पुनरायात्सहैव तैः
प्रभूने 'हे झाले' असे सांगून, त्यांना योग्य प्रकारे सन्मान दिला, त्यांच्या घरांना भेट दिली आणि पुन्हा त्यांच्या सोबत परतला.
सुमृष्टं भोजयित्वा च ब्राह्मणांस्तत्र केशवः । भुक्ता च सह तैः सर्वैरवसत्तां क्षपां सुखम्
केशवाने तिथल्या ब्राह्मणांना छान स्वयंपाक करून वाढला आणि स्वतःही त्यांच्यासोबत जेवला. त्यानंतर सर्वांनी मिळून आनंदात ती रात्र घालवली.
तदा दूतैः समाज्ञाय आयान्तं मधुसूदनम्। धृतराष्ट्रोऽब्रवीद्भीष्ममर्चयित्वा महाभुजम्
त्या वेळी दूतांकडून मधुसूदन येत असल्याचं कळल्यावर, धृतराष्ट्राने बलाढ्य भीष्माचं आदराने स्वागत केलं आणि त्याला म्हणाला.
द्रोणं च सञ्जयं चैव विदुरं च महामतिम् । दुर्योदनं सहामात्यं हृष्टरोमाऽब्रवीदिदम्
त्याने द्रोण, संजय, विदुर आणि दुर्योधनासह त्याचे मंत्री यांना, आनंदाने रोमांचित होऊन, पुढील शब्द सांगितले.
अद्भुतं महादाश्चर्यं श्रूयते कुरुनन्दन । स्त्रियो बालाश्च वृद्धाश्च कथयन्ति गृहेगृहे
कुरुवंशाच्या आनंदा, एक अद्भुत आणि आश्चर्यकारक गोष्ट सगळीकडे ऐकू येते; बायका, लहान मुले आणि वृद्ध लोक प्रत्येक घरात ती गोष्ट सांगत आहेत.
सत्कृत्याचक्षते चान्ये तथैवान्ये समागताः । पृथग्वादाश्च वर्तन्ते चत्वरेषु सभासु च
काही लोक ती गोष्ट आदराने सांगतात, तर काही जण एकत्र येऊन तशीच चर्चा करतात; चौकात आणि सभागृहात वेगवेगळ्या मतांची चर्चा होत आहे.
उपायास्यति दाशार्हः पाण्डवार्थे पराक्रमी । स नो मान्यश्च पूज्यश्च सर्वथा मधुसूदनः
पराक्रमी दाशार्ह पांडवांच्या हितासाठी येत आहे; म्हणून मधुसूदन आपल्याला सर्व प्रकारे मान आणि सन्मान द्यावा.
तस्मिन्हि यात्रा लोकस्य भूतानामीश्वरोऽहि सः। तस्मिन्धृतिश्च वीर्यं च प्रज्ञा चौजश्च माधवे
कारण त्याच्यामध्ये साऱ्या जगाचा प्रवास आहे, तो सर्व प्राण्यांचा स्वामी आहे; माधवामध्ये स्थैर्य, बळ, बुद्धी आणि तेज आहे.
स मान्यतां नरश्रेष्ठः स हि धर्मः सनातनः । पूजितो हि सुखाय स्यादसुखः स्यादपूजितः
तो श्रेष्ठ पुरुष आदराने वागवावा, कारण तोच सनातन धर्म आहे; त्याचा सन्मान केला तर सुख मिळेल, आणि सन्मान न केल्यास दुःख होईल.
स चेत्तुप्यति दाशार्ह उपचरैररिन्दमः । कृष्णात्सर्वानभिप्रायान्प्राप्स्यामः सर्वराजसु
जर दाशार्ह, शत्रूंचा संहार करणारा, आपल्या आदराने प्रसन्न झाला तर आपल्याला कृष्णाकडून सर्व राजांमध्ये हवे ते साध्य करता येईल.
तस्य पूजार्थमद्यैव संविधस्त्व परन्तप । सभाः पथि विधीयन्तां सर्वकामसमन्विताः
म्हणून त्याच्या सन्मानासाठी आजच तयारी कर, शत्रूंना जाळणारा; मार्गावर सर्व सुखसोयींनी युक्त अशा सभागृहांची व्यवस्था कर.
यथा प्रीतिर्महाबाहो त्वयि जायेत तस्य वै । तथा कुरुष्व गान्धारे कथं वा भीष्म मन्यसे
महाबाहू, त्याला तुझ्याबद्दल प्रेम वाटावं म्हणून असं कर, गांधारीपुत्रा; किंवा भीष्मा, तुझं काय मत आहे?
ततो भीष्मादयः सर्वे धृतराष्ट्रं जनाधिपम्। ऊचुःक परममित्येवं पूजयन्तोऽस्य तद्वचः
मग भीष्म आणि इतर सर्वांनी त्याच्या शब्दांचा मान ठेवून, 'तसंच होऊ द्या' असं म्हणत धृतराष्ट्र राजाला आदर दाखवला.
तेषामनुमतं ज्ञात्वा राजा दुर्योधनस्तदा। सभावास्तूनि रम्याणि प्रदेष्टुमुपचक्रमे
सर्वांची संमती मिळाल्याचं समजून, त्या वेळी राजा दुर्योधनाने सुंदर सभागृहांची तयारी करायला सुरुवात केली.
ततो देशेषु देशेषु रमणीयेषु भागशः । सर्वरत्नसमाकीर्णाः सभाश्चक्रुरनेकशः
नंतर, विविध रम्य ठिकाणी, वेगवेगळ्या भागांत, सर्व प्रकारच्या रत्नांनी भरलेली अनेक सभागृहं तयार केली.
आसनानि विचित्राणि युतानि विविधैर्गुणैः । स्त्रियो गन्धानलङ्कानारान्सूक्ष्माणि वसनानि च
तिथे विविध गुणांनी सजवलेली सुंदर आसने, स्त्रिया, सुवासिक द्रव्ये, दागिने आणि नाजूक वस्त्रे होती.
गुणवन्त्यन्नपानानि भोज्यानि विविधानि च। माल्यानि च सुगन्धीनि तानि राजा ददौ ततः
तिथे उत्तम अन्नपदार्थ, पेये, वेगवेगळ्या प्रकारचे खाण्याचे पदार्थ आणि सुगंधी हार होते; हे सर्व राजा देत होता.
विशेवतश्च वासार्थं सभां ग्रामे वृकस्थले। विदधे कौरवो राजा बहुरत्नां मनोरमाम्
राहण्यासाठी, कौरव राजाने व्रुकस्थळ या गावात रत्नांनी भरलेली आणि मनोहारी अशी एक सभागृहाची व्यवस्था केली.
एतद्विधाय वै सर्वं देवार्हमतिमानुषम् । आचख्यौ धृतराष्ट्राय राजा दुर्योधनस्तदा
देवतांना शोभेल अशी आणि माणसांच्या कल्पनेपलीकडची ही सारी तयारी करून, त्या वेळी राजा दुर्योधनाने धृतराष्ट्राला कळवलं.
ताः सभाः केशवः सर्वा रत्नानि विविधानि च। असमीक्ष्यैव दाशार्ह उपायात्कुरुसद्म तत्
केशवाने त्या सर्व सभागृहांकडे आणि विविध रत्नांकडे नजरही न टाकता, सहजपणे कुरूंच्या राजवाड्यात प्रवेश केला.
उपप्लाव्यादिह क्षत्तरुपायातो जनार्दनः। वृकस्थले निवसति स च प्रातरिहैष्यति
क्षत्त, जनार्दन उपप्लव्याहून येथे आला आहे; तो सध्या वृकस्थळ येथे थांबला आहे आणि सकाळी येथे येईल.
आहुकानामधिपतिः पुरोगः सर्वसात्वताम्। महामना महावीर्यो महासत्वो जनार्दनः
आहुकांचा स्वामी, सर्व सात्वतांचा प्रमुख, महान मनाचा, महान पराक्रमी आणि महान आत्मा असलेला जनार्दन त्यांना पुढे नेत आहे.
स्फीतस्य वृष्णिराष्ट्रस्य भर्ता गोप्ता च माधवः । त्रयाणामपि लोकानां भगवान्प्रपितामहः
समृद्ध वृष्णिराज्याचा स्वामी आणि रक्षक माधव आहे; तोच भगवंत, तीनही लोकांचा प्रपितामह आहे.
वृष्ण्यन्धकाः सुमनसो यस्य प्रज्ञामुपासते। आदित्या वसवो रुद्रा यथा बुद्धिं बृहस्पतेः
वृष्णी आणि अंधक हे उत्तम मनाचे लोक त्याच्या बुद्धीचे पूजन करतात, जसे आदित्य, वसु आणि रुद्र बृहस्पतीच्या बुद्धीचे मान देतात.
तस्मै पूजां प्रयोक्ष्यामि दाशार्हाय महात्मने । प्रत्यक्षं तव धर्मज्ञ तां मे कथयतः श्रुणु
त्या महान आत्म्याला, दाशार्हाला मी पूजा अर्पण करणार आहे; धर्मज्ञा, मी तुला प्रत्यक्ष सांगतोय, ते नीट ऐक.
एकवर्णैः सुक्लृप्ताङ्गैर्बाह्लिजातैर्हयोत्तमैः। चतुर्यक्तान्रथांस्तस्मै रौक्मान्दास्यामि षोडश
त्याला मी सोनेरी अलंकारांनी सजवलेले, चार उत्तम आणि एकसारख्या रंगाचे बाह्लीक जातीचे घोडे असलेले सोळा रथ देईन.
नित्यप्रभिन्नान्मातङ्गानीषादन्तान्प्रहारिणः। अष्टानुचरमेकैकमष्टौ दास्यामि कौरव
कौरवा, त्याला मी आठ मदोन्मत्त, लढाईत कुशल, सुंदर सुळे असलेले हत्ती देईन, आणि प्रत्येक हत्तीला आठ सेवक असतील.
दासीनामप्रजातानां शुभानां रुक्मवर्चसाम् । शतमस्मै प्रदास्यामि दासानामपि तावताम्
त्याला मी शंभर सुंदर, सुवर्णाभूषणांनी सजलेल्या, तरुण दासी देईन आणि तितकेच पुरुष दासही देईन.
आविकं च सुखस्पर्शं पार्वतीयैरुपाहृतम् । तदप्यस्मै प्रदास्यामि सहस्त्राणि दाशाष्ट च
त्याला मी पर्वतातून आणलेली, मऊ आणि स्पर्शास सुखद अशी आठ हजार लोकरीची चादरीही देईन.