एवमुक्ताः केशवेन मुनयः शंसितव्रताः । नारदप्रमुखाः सर्वे प्रत्यनन्दन्त केशवम्
केशवाने असे विचारल्यावर, नारदांसह सर्व व्रतस्थ ऋषींनी केशवाचे स्वागत केले.
अधश्शिराः सर्पमाली महर्षिः स हि देवलः । अर्वावसुः सुजानुश्च मैत्रेयः शुनको बली
सर्पमाळ घातलेले, डोके खाली झुकवलेले महर्षी देवल, अर्वावसु, सुजानू, मैत्रेय आणि बलवान शुनक,
बको दाल्भ्यः स्थूलशिराः कृष्णद्वैपायनस्तथा। आपोदधौम्यो धौम्यश्च आणिमाण्डव्यकौशिकौ
बाक, दाल्भ्य, स्थूलशिरा, कृष्णद्वैपायन, आपोदधौम्य, धौम्य, अणिमांडव्य आणि कौशिक,
दामोष्णीषस्त्रिषवणः पर्णादो घटजानुकः। मौञ्जायनो वायुभक्षः पाराशर्योऽथ शालिकः
दाम, उष्णीष, त्रिशवण, पर्णाद, घटजानुक, मौंजायन, वायुभक्ष, पाराशर आणि शालिक,
शीलवानशनिर्धाता शून्यपालोऽकृतव्रणः। श्वेतकेतुः कहोलश्च रामश्चैव महातपाः
शीलवान, अशनिर्धाता, शून्यपाल, अकृतव्रण, श्वेतकेतु, कहोल आणि महातपस्वी राम,
तमब्रवीज्जामदग्न्य उपेत्य मधुसूदनम्। परिष्वज्य च गोविन्दं सुरासुरपतेः सखा
जामदग्न्याने मधुसूदनाजवळ जाऊन, देव-दानवांच्या स्वामीचा मित्र असलेल्या गोविंदाला मिठी मारली आणि त्याच्याशी बोलला.
देवर्षयः पुण्यकृतो ब्राह्मणाश्च बहुश्रुताः । राजर्षयश्च दाशार्ह मानयन्ति तपस्विनः
दाशार्हा, जे दिव्य ऋषी पुण्य कर्म करणारे आहेत, जे विद्वान ब्राह्मण आहेत, आणि जे राजर्षी आहेत, हे सर्व तप करणाऱ्यांचा सन्मान करतात.
दैवासुरस्य द्रुष्टारः पुराणस्य महामते। समेत पार्थिवं क्षत्रं दिदृक्षन्तश्च सर्वतः। सभासदश्च राजानस्त्वां च सत्यं जनार्दनम्
महामती, देव आणि दानवांच्या प्राचीन संघर्षाचे साक्षीदार, सर्व दिशांनी आलेले राजे आणि वीर, सभासद आणि राजे, हे सर्व, सत्यस्वरूप जनार्दन, तुला पाहण्याची इच्छा धरतात.
एतन्महत्प्रेक्षणीयं द्रुष्टुमिच्छाम केशव
केशवा, हे महान आणि अद्भुत दृश्य आम्हाला पाहायचे आहे.
धर्मार्थसहिता वाचः श्रोतुमिच्छाम माधव। त्वयोच्यमानाः कुरुषु राजमध्ये परन्तप
माधवा, आम्हाला तुझ्या तोंडून धर्म आणि अर्थ युक्त असे बोल ऐकायचे आहेत, जे तू कुरूंच्या आणि राजांच्या समोर सांगशील.
सभायां मधुरा वाचः शुश्रूषन्तस्त्वयेरिताः । कुरूणां प्रतिवाचश्च श्रोतुमिच्छाम माधव
माधवा, आम्ही सभेत तुझ्या मधुर वाणीचे ऐकण्याची इच्छा धरतो, तसेच कुरूंचे उत्तरही ऐकायचे आहे.
भीष्मद्रोणादयश्चैव विदुरश्च महामतिः । त्वं च यादवशार्दूल सभायां वै समेष्यथ
भीष्म, द्रोण आणि इतर, तसेच विद्वान विदुर, आणि यादवांमध्ये श्रेष्ठ असलेला तू, हे सर्व सभेत उपस्थित राहणार आहात.
तव वाक्यानि दिव्यानि तथा तेषां च माधव। श्रोतुमिच्छाम गोविन्द सत्यानि च हितानि च। आपृष्टोऽसि महाबाहो पुनर्द्रक्ष्यामहे वयम्
गोविंदा, आम्हाला तुझी दिव्य वाणी आणि त्यांचीही सत्य व हितकारक वचने ऐकायची आहेत. महाबाहू, तू परत येशील तेव्हा आम्ही तुला पुन्हा पाहू.
याह्यविघ्नेन वै वीर द्रक्ष्यामस्त्वां सभागतम्। आसीनमासने दिव्ये बलतेजःसमाहितम्
वीरा, तू कोणत्याही अडथळ्याशिवाय जा; आम्ही तुला सभेत सुंदर आसनावर बसलेला, तेजस्वी आणि सामर्थ्याने उजळलेला पाहू.
प्रयान्तं देवकीपुत्रं परवीररुजो दश। महारथा महाबाहुमन्वयुः शस्त्रपाणयः
देवकीपुत्र, शत्रूंचा संहार करणारा, निघाला तेव्हा दहा महान रथी, शस्त्रधारी, त्याच्या मागे गेले.
पदातीनां सहस्रं च सादिनां च परन्तप। भोज्यं च विपुलं राजन्प्रेष्याश्च शतशोपरे
परंतपा, हजार पायदळ सैनिक, अनेक घोडेस्वार, भरपूर खाण्याचे सामान आणि शेकडो सेवक, हे सर्व राजन, त्याच्या सोबत गेले.
कथं प्रयातो दाशार्हो महात्मा मधुसूदनः। कानि वा व्रजतस्तस्य निमित्तानि महौजसः
महात्मा, मधुसूदन दाशार्ह कसा निघाला आणि त्या बलवान पुरुषाच्या प्रस्थानावेळी कोणती चिन्हे दिसली?
तस्य प्रयाणे यान्यसन्निमित्तानि महात्मनः। तानि मे श्रृणु सर्वाणि दैवान्यौत्पातिकानि च
त्या महात्म्याच्या प्रस्थानावेळी जी सर्व शुभ आणि अशुभ चिन्हे दिसली, ती मी तुला सांगतो, नीट ऐक.
अनभ्रेऽशनिनिर्घोषः सविद्युत्समजायत । अन्वगेव च पर्जन्यः प्रावर्षद्विघने भृशम्
आकाशात ढग नसताना वीज चमकत मोठा गडगडाट झाला आणि लगेच दाट ढगातून जोरदार पाऊस पडला.
प्रत्यगूहुर्महानद्यः प्राङ्मुखाः सिन्धुसप्तमाः । विपरिता दिशः सर्वा न प्राज्ञायत किंचन
महान नद्या, सात सिंधू, उलट दिशेने पश्चिमेकडे वाहू लागल्या; सर्व दिशा बदलल्या आणि काहीच ओळखू येईना.
प्राज्वलन्नग्नयो राजन्पृथिवी समकम्पत । उदपानाश्च कुम्भाश्च प्रासिञ्चञ्शतशो जलम्
राजा, अग्नी जागोजागी पेटले, पृथ्वी थरथरली, आणि विहिरी व मडकी शेकड्यांनी पाणी ओतू लागली.
तमःसंवृतमप्यासीत्सर्वं जगदिदं तथा। न दिशो नादिशो राजन्प्रज्ञायन्तेस्म रेणुना
संपूर्ण जग अंधाराने झाकले गेले; राजन, धुळीमुळे दिशा आणि उपदिशा काहीच ओळखता येईना.
प्रादुरासीन्महाञ्छब्दः खेशरीरमदृश्यत । सर्वेषु राजन्देशेषु तदद्भुतमिवाभवत्
एक मोठा आवाज झाला आणि आकाशात काहीतरी अदृश्य हालचाल दिसली; राजन, सर्व प्रदेशात हे एक अद्भुतच घडले.
प्रामथ्नाद्धास्तिनपुरं वातो दक्षिणपश्चिमः । आरुजन्गणशो वृक्षान्परुषोऽशनिनिःस्वनः
दक्षिण-पश्चिम वाऱ्याने हस्तिनापूराला जबरदस्त धक्का दिला, वाऱ्याच्या प्रचंड गडगडाटासारखा आवाज करत झाडांचे गटच्या गट मोडले.
यत्रयत्र च वार्ष्णेयो वर्तते पथि भारत । तत्रतत्र सुखो वायुः सर्वं चासीत्प्रदक्षिणम्
भारतात, जेथे जेथे वृष्णिकुमार रस्त्यावरून गेला, तेथे तेथे वारा सुखद वाहू लागला आणि सर्व काही शुभ दिशेने फिरू लागले.
ववर्ष पुष्पवर्षं च कमलानि च भूरिशः । समश्च पन्था निर्दुःखो व्यपेतकुशकण्टकः
फुलांचा आणि कमळांचा वर्षाव झाला; रस्ता सपाट, दु:खरहित, गवत आणि काट्यांपासून मोकळा होता.
संस्तुतो ब्राह्मणैर्गीर्भिस्तत्रतत्र सहस्रशः । अर्च्यते मधुपर्कैश्च वसुभिश्च वसुप्रदः
तेथे ब्राह्मणांनी हजारो स्तुतींनी त्याचे गुणगान केले; मधुपर्क आणि संपत्तीच्या भेटींनी त्याचा सन्मान केला, कारण तो सर्वांना दान देणारा होता.
तं किरन्ति महात्मानं वन्यैः पुष्पैः सुगन्धिभिः । स्त्रियः पथि समागम्य सर्वभूतहिते रतम्
रस्त्यावर एकत्र आलेल्या स्त्रियांनी, सर्व जीवांच्या हितासाठी झटणाऱ्या त्या महात्म्यांवर सुगंधी वनफुलांचा वर्षाव केला.
स शालिभवनं रम्यं सर्वसस्यसमाचितम्। सुख परमधर्मिष्ठमभ्यगाद्भरतर्षभ
तो भरपूर पिकांनी नटलेला, सुखद आणि धर्मनिष्ठ असा सुंदर शेतगावात गेला.
पश्यन्बहुपशून्ग्रामान्रम्यान्हृदयतोपणान्। पुराणि च व्यतिकामन्राष्ट्राणि विविधानि च
त्याने अनेक गुरांचे कळप, मनाला आनंद देणारी गावे, प्राचीन नगरे आणि विविध प्रदेश पाहिले.