सर्वे ह्यतिरथाः शूराः कीर्तिमन्तः प्रतापिनः । सूर्यपावकयोस्तुल्यास्तेजसा समितिंजयाः
सर्वजण अतिशय पराक्रमी, शूर, कीर्तीमान आणि तेजस्वी आहेत; ते सूर्य आणि अग्नीइतके तेजस्वी, आणि रणात नेहमी विजयी होणारे आहेत.
येषां युधिष्ठिरो नेता गोप्ता च मधुसूदनः । योधौ च पाण्डवौ वीरौ सव्यसाचिवृकोदरौ
युधिष्ठिर त्यांचा सेनापती आहे, आणि मधुसूदन त्यांचा रक्षक आहे; आणि दोन्ही पराक्रमी पांडव, सव्यसाची आणि वृकोदर, हे त्यांचे लढवय्ये आहेत.
नकुलः सहदेवश्च धृष्टद्युम्नश्च पार्षतः। सात्यकिर्द्रुपदश्चैव धृष्टकेतुश्च सानुजः
नकुल, सहदेव, पार्षतांचा धृष्टद्युम्न, सात्यकि, द्रुपद, आणि धृष्टकेतू आपल्या भावासह.
उत्तमौजाश्च पाञ्चाल्यो युधामन्युश्च दुर्जयः। शिखण्डी क्षत्रदेवश्च तथा वैराटिरुत्तरः
पांचालांचा उत्तमौजा, अजिंक्य युधामन्यु, शिखंडी, क्षत्रदेव आणि विराटाचा मुलगा उत्तर.
काशयश्चेदयश्चैव मत्स्याः सर्वे च सृञ्जयाः । विराटपुत्रो बभ्रुश्च पाञ्चालाश्च प्रभद्रकाः
काशीचे आणि एडकांचे राजे, सर्व मत्स्य आणि सृंजय, विराटपुत्र बभ्रू आणि प्रतापी पांचाल.
येषांमिन्द्रोऽप्यकामानां न हरेत्पृथिवीमिमाम्। वीराणां रणधीराणां ये भिन्द्युः पर्वतानपि
ज्यांच्याकडून अगदी इंद्रालाही, त्यांना नको असतानाही, ही पृथ्वी घेता येणार नाही—हे रणधीर वीर, जे पर्वतही फोडू शकतात.
तान्सर्वगुणसंपन्नानमनुष्यप्रतापिनः । क्रोशतो मम दुष्पुत्रो योद्धुमिच्छति सञ्जय
सर्व गुणांनी संपन्न आणि मानवी पराक्रम असलेल्या या सर्वांविरुद्ध, माझा दुष्ट मुलगा मोठ्याने ओरडून युद्ध करायची इच्छा धरतो, संजय.
उभौ स्व एकजातीयौ तथोभौ भूमिगोचरौ । अथ कस्मात्पाण्डवानामेकतो मन्यसे जयम्
दोन्ही बाजू एकाच कुळातील आहेत, दोघेही पृथ्वीवर चालतात; मग तुला का वाटते की विजय फक्त पांडवांचाच होईल?
पितामहं च द्रोणं च कृपं कर्णं च दुर्जयम्। जयद्रथं सोमदत्तमश्वत्थामानमेव च
पितामह, द्रोण, कृप, अजिंक्य कर्ण, जयद्रथ, सोमदत्त आणि अश्वत्थामा हेही आहेत.
सुतेजसो महेष्वासानिन्द्रोऽपि सहितोऽमरैः । अशक्तः समरे जेतुं किं पुनस्तात पाण्डवाः
हे सर्व तेजस्वी आणि महान धनुर्धारी आहेत—इंद्रही देवांसह त्यांना रणात जिंकू शकत नाही; मग पांडव कसे जिंकतील, बाबा?
सर्वे च पृथिवीपाला मदर्थे तात पाण्डवान्। आर्याः शस्त्रभृतः शूराः समर्थाः प्रतिबाधितुं
बाबा, पृथ्वीवरील सर्व राजे, शूर, शस्त्रधारी आणि थोर आहेत, ते माझ्यासाठी पांडवांशी लढायला तयार आहेत.
न मामकान्पाण्डवास्ते समर्थाः प्रतिवीक्षितुम् । पराक्रान्तो ह्यहं पाण्डून्सपुत्रान्योद्धुमाहवे
पांडवांना माझ्या सैन्याचा सामना करता येणार नाही; कारण मी माझ्या मुलांसह युद्धासाठी त्यांच्यावर चालून गेलो आहे.
मत्प्रियं पार्थिवाः सर्वे ये चिकीर्षन्ति भारत । ते तानावारयिष्यन्ति ऐणेयानिव तन्तुना
भारतातील सर्व राजे, जे मला प्रसन्न करायला इच्छितात, ते पांडवांना अगदी धाग्याने सुई बांधावी तशा सहज रोखतील.
महता रथवंशेन शरजालैश्च मामकैः । अभिद्रुता भविष्यन्ति पाञ्चालाः पाण्डवैः सह
माझ्या वीरांच्या रथांच्या मोठ्या सैन्याने आणि बाणांच्या वर्षावाने पांडवांसह पंचाळ लोक पूर्णपणे वेढले जातील.
उन्मत्त इव मे पुत्रो विलपत्येष सञ्जय। न हि शक्तो रमे जेतुं धर्मराजं युधिष्ठिरम्
संजया, माझा मुलगा जणू काही वेडा झाल्यासारखा बोलतो; त्याला धर्मराज युधिष्ठिराला युद्धात हरवता येणार नाही.
जानाति हि यथा भीष्मः पाण्डवानां यशस्विनाम्। बलवत्तां सपुत्राणां धर्मज्ञानां महात्मनाम्
भीष्माला माहीत आहे की, पांडव आणि त्यांची मुले हे बलवान, धर्मपरायण आणि थोर आत्म्यांचे आहेत.
यतो नारोचयदयं विग्रहं तैर्महात्मभिः। किं तु सञ्जय मे ब्रूहि पुनस्तेषां विचेष्टितम्
म्हणूनच त्याने त्या थोर पुरुषांशी संघर्ष मान्य केला नाही; पण संजया, पुन्हा त्यांच्या कृती सांग.
कस्तांस्तरस्विनो भूयः सन्दीपयति पाण्डवान्। अर्चिष्मतो महेष्वासान्हविषा पावकानिव
ते तेजस्वी, महान धनुर्धारी आणि वेगवान पांडव, जणू अग्नीला आहुती दिल्यासारखे, त्यांना पुन्हा कोण प्रेरणा देतो?
धृष्टद्युम्नः सदैवैतान्सन्दीपयति भारत। युद्ध्यध्वमिति माभैष्ट युद्धाद्भरतसत्तमाः
भारता, धृष्टद्युम्न नेहमीच त्यांना प्रेरणा देतो, 'लढा, घाबरू नका, हे भारतश्रेष्ठांनो, युद्धापासून भीती बाळगू नका' असे म्हणतो.
ये केचित्पार्थिवास्तत्र धार्तराष्ट्रेण संवृताः। युद्धे समागमिष्यन्ति तुमुले शस्त्रसङ्कुले
धृतराष्ट्राच्या मुलासोबत जे जे राजे आहेत, ते सर्व त्या घनघोर, शस्त्रांनी भरलेल्या युद्धात एकत्र येतील.
तान्सर्वानाहवे क्रुद्धान्सानुबन्धान्समागतान्। अहमेकः समादास्ये तिमिर्यत्स्यानिवोदकात्
त्या सर्व संतप्त, त्यांच्या सोबत्यांसह एकत्र आलेल्यांना मी एकटाच, जसा पाणी अंधार दूर करते तसा, जिंकून दाखवीन.
भीष्मं द्रोणं कृपं कर्णं द्रौणिं शल्यं सुयोधनम् । एतांश्चापि निरोत्स्यामि वेलेव मकरालयम्
भीष्म, द्रोण, कृप, कर्ण, द्रौणि, शल्य, सुयोधन—हे सगळेही मी तट जसा समुद्राला थांबवतो तसा रोखीन.
तथा ब्रुवन्तं धर्मात्मा प्राह राजा युधिष्ठिरः। तव धैर्यं च वीर्यं च पाञ्चालः पाण्डवैः सह
असं म्हणणाऱ्याला धर्मात्मा राजा युधिष्ठिर म्हणाला, 'तुझं धैर्य आणि बळ, पंचाळ व पांडवांसह—'
सर्वे समधिरूढाः स्म सङ्ग्रामान्नः समुद्धर । जानामि त्वां महाबाहो क्षत्रधर्मे व्यवस्थितम्
'आम्ही सर्वजण पूर्णपणे सज्ज आहोत; या युद्धातून आम्हाला वाचव. महाबाहू, तू क्षत्रिय धर्मात नेहमीच ठाम आहेस, हे मला माहीत आहे.'
समर्थमेकं पर्याप्तं कौरवाणां विनिग्रहे । पुरस्तादुपयातानां कौरवाणां युयुत्सताम्
'तू एकटाच त्या युद्धासाठी आलेल्या, युद्धाला उत्सुक असलेल्या कौरवांना जिंकायला समर्थ आणि पुरेसा आहेस.'
भवत्ता यद्विधातव्यं तन्नः श्रेयः परंतप। सङ्ग्रामादपयातानां भग्नानां शरणैषिणाम्
'हे परंतप, तू जे काही ठरवशील तेच आमच्यासाठी सर्वश्रेष्ठ कल्याण आहे, कारण आम्ही युद्धातून पळणारे, हरलेले आणि आश्रय मागणारे आहोत.'
पौरुषं दर्शयञ्शूरो यस्तिष्ठेदग्रतः पुमान्। क्रीणीयात्तं सहस्रेण इति नीतिमतां मतम्
'जो शूर पुरुष पुढे उभा राहून आपलं शौर्य दाखवतो, त्याला हजाराने सन्मानित करावं, असं सुज्ञांचं मत आहे.'
स त्वं शूरश्च वीरश्च विक्रान्तश्च नरर्षभ । भयार्तानां परित्राता संयुगेषु न संशयः
'तू शूर, पराक्रमी आणि वीर आहेस, नरांमध्ये श्रेष्ठ आहेस; युद्धात भीतीने ग्रासलेल्या लोकांचा तू नक्कीच रक्षण करतोस, यात शंका नाही.'
एवं ब्रुवति कौन्तेये धर्मात्मनि युधिष्ठिरे। धृष्टद्युम्न उवाचेदं मां वचो गतसाध्वसम् । सर्वाञ्जनपदान्सूत योधा दुर्योधनस्य ये
कुन्तीपुत्र धर्मनिष्ठ युधिष्ठिर असे बोलत असताना, धृष्टद्युम्न निर्भय होऊन मला म्हणाला, 'सूत, दुर्योधनाच्या सर्व देशातील योद्ध्यांना—'
सबाह्लिकान्कुरून्ब्रूयाः प्रातिपेयाञ्शरद्वतः । सूतपुत्रं तथा द्रोणं सहपुत्रं जयद्रथम्
'—बाह्लिक, कुरु, प्रतिपाच्या संतती, शरद्वत, सूतपुत्र, द्रोण आणि त्याचा मुलगा, तसेच जयद्रथ—'