माद्रीपुत्रं नकुलं त्वाजमीढं महेन्द्रदत्ता हरयो वाजिमुख्याः । समा वायोर्बलवन्तस्तरस्विनो वहन्ति वीरं वृत्रशत्रुं यथेन्द्रम्
माद्रीपुत्र नकुलासाठी, महेंद्राने दिलेले, वायूप्रमाणे बलवान आणि वेगवान असे उत्तम घोडे रथाला जोडले होते; ते वीराला, वृतत्रूच्या शत्रूस, इंद्राप्रमाणे वाहून नेत होते.
तुल्याश्चैभिर्वयसा विक्रमेण महाजवाश्रित्ररूपाः सदश्वाः । सौभद्रादीन्द्रौपदेयान्कुमारान् वहन्त्यश्वा देवदत्ता बृहन्तः
वय आणि पराक्रमात समान, मोठे आणि सुंदर असे देवांनी दिलेले घोडे सुभद्रा आणि द्रौपदीच्या पुत्रांना, त्या राजकुमारांना, नेहमीच वाहत असतात.
कांस्तत्र सञ्जयापश्यः प्रीत्यर्थेन समागतान्। ये योत्स्यन्ते पाण्डवार्थे पुत्रस्य मम वाहिनीम्
तेथे कोण कोण, संजय, प्रेमापोटी एकत्र आले होते आणि जे पांडवांच्या बाजूने माझ्या मुलाच्या सैन्याशी लढणार आहेत, ते तू पाहिलेस?
मुख्यमन्धकवृष्णीनामपश्यं कृष्णमागतम्। चेकितानं च तत्रैव युयुधानं च सात्यकिम्
अंधक आणि वृष्णींच्या प्रमुखांमध्ये मी कृष्णाला आलेले पाहिले; तिथेच चेकितान, युयुधान आणि सात्यकीही होते.
पृथगक्षौहिणीभ्यां तु पाण्डवानभिसंश्रितौ । महारथौ समाख्यातावुभौ पुरुषमानिनौ
पृथक पृथक अक्षौहिणी सैन्यांसह दोन महान रथी, आपापल्या शौर्यावर गर्व करणारे, पांडवांच्या बाजूने सामील झाले.
अक्षौहिण्याऽथ पाञ्चाल्यो दशभिस्तनयैर्वृतः। सत्यजित्प्रमुखैर्वीरैर्धृष्टद्युम्नपुरोगमैः
नंतर पांचाळराज आपल्या दहा शूर पुत्रांसह, सत्यजित व धृष्टद्युम्न यांच्या नेतृत्वाखाली, एका अक्षौहिणी सैन्यासह उभा राहिला.
द्रुपदो वर्धयन्मानं शिखण्डिपरिपालितः। उपायात्सर्वसैन्यानां प्रतिच्छाद्य तदा वपुः
शिखंडीच्या संरक्षणाखाली द्रुपदाचं मान वाढलं आणि तो सर्व सैन्यांमध्ये आपली ओळख लपवत पुढे गेला.
विराटः सह पुत्राभ्यां शङ्खेनैवोत्तरेण च। सूर्यदत्तादिभिर्वीरैर्मदिराक्षपुरोगमैः
विराट राजा आपल्या दोन पुत्र शंख आणि उत्तरा यांच्यासह, सूर्यदत्त, मदिराक्ष यांसारख्या वीरांना घेऊन, सैन्यात पुढे आला.
सहितः पृथिवीपालो भ्रातृभिस्तनयैस्तथा । अक्षौहिण्यैव सैन्यानां वृतः पार्थं समाश्रितः
तो राजा आपल्या भावंडांसह आणि मुलांसह, एका अक्षौहिणी सैन्याने वेढलेला, पार्थाच्या बाजूने सामील झाला.
जारासन्धिर्मागधश्च धृष्टकेतुश्च चेदिराट्। पृथक्पृथगनुप्राप्तौ पृथगक्षौहिणीवृतौ
जरासंध, मागधराज आणि चेदिराज धृष्टकेतू, हे दोघेही स्वतंत्रपणे, आपापल्या अक्षौहिणी सैन्यासह आले.
केकया भ्रातरः पञ्च सर्वे लोहितकध्वजाः । अक्षौहिणीपरिवृताः पाण्डवानभिसंश्रिताः
पाचही केकयराजे, सर्वजण लाल ध्वज घेऊन, अक्षौहिणी सैन्यांसह पांडवांच्या बाजूने सामील झाले.
एतानेतावतस्तत्र तानपश्यं समागतान्। ये पाण्डवार्थे योत्स्यन्ति धार्तराष्ट्रस्य वाहिनीम्
हे सर्व जे पांडवांच्या हितासाठी किंवा धृतराष्ट्राच्या सैन्याविरुद्ध लढणार होते, ते मी तिथे एकत्र जमलेले पाहिले.
यो वेद `मानुषं व्यूहं दैवं गान्धर्वमासुरम्। स तत्र सेनाप्रमुखे धृषटद्युम्नो महारथः
जो मानव, दैवी, गंधर्व आणि असुर अशा सर्व प्रकारच्या व्यूहांची माहिती असलेला आहे, तो महान रथी धृष्टद्युम्न सैन्याच्या पुढे होता.
भीष्मः शान्तनवो राजन्भागः क्लृप्तः शिखण्डिनः तं विराटोऽनुसंयाता सार्धं मत्स्यैः प्रहारिभिः
राजा, शांतनूचा पुत्र भीष्म शिखंडीच्या विभागात नेमला होता; विराट आणि त्याचे मच्छ्य योद्धे त्याच्या मागे गेले.
ज्येष्ठस्य पाण्डुपुत्रस्य भागो मद्राधिपो बली। तौ तु तत्राब्रुवन्केचिद्विषमौ नो मताविति
पांडुपुत्रातला ज्येष्ठ, त्याच्या विभागात बलाढ्य मद्रराज नेमला गेला; पण काहींनी तिथे 'आपली मते वेगळी आहेत' असं म्हटलं.
दुर्योधनः सहसुतः सार्धं भ्रातृशतेन च। प्राच्याश्च दाक्षिणात्याश्च भीमसेनस्य भागतः
दुर्योधन, आपल्या मुलांसह आणि शंभर भावांसह, तसेच पूर्व व दक्षिणेकडील योद्धे, हे सर्व भीमसेनाच्या विभागात नेमले गेले.
अर्जुनस्य तु भागेन कर्णे वैकर्तनो मतः। अश्वत्थामा विकर्णश्च सैन्धवश्च जयद्रथः
अर्जुनाच्या विभागात कर्ण, विकर्णपुत्र, तसेच अश्वत्थामा, विकर्ण, सिंधुराज आणि जयद्रथ हे होते.
अशक्याश्चैव ये केचित्पृथिव्यां शूरमानिनः । सर्वांस्तानर्जुनः पार्थः कल्पयामास भागतः
जगात जे कोणी स्वतःला अजेय समजतात, त्या सर्वांना पृथेचा पुत्र अर्जुनाने आपल्या विभागात नेमले.
महेष्वांसा राजपुत्रा भ्रातरः पञ्च केकयाः । केकयानेव भागेन कृत्वा योत्स्यन्ति संयुगे
महान धनुर्धारी, राजपुत्र असलेले केकयाचे पाचही भाऊ, केकयांच्या विभागात नेमले गेले आणि ते युद्धात लढणार होते.
तेषामेव कृतो भागो मालवाः साल्वकास्तथा। त्रिगर्तानां च वै मुख्यौ यौ तौ संशप्तकाविति
त्याच विभागात मालव आणि साल्व यांना, तसेच त्रिगर्तांचे दोन प्रमुख, जे संकल्पपूर्वक लढणारे म्हणून ओळखले जातात, त्यांनाही नेमले.
दुर्योधनसुताः सर्वे तथा दुःशासनस्य च। सौभद्रेण कृतो भागो राजा चैव बृहद्बलः
दुर्योधनाची सर्व मुले आणि दुःशासनाचीही मुले, तसेच राजा बृहद्बल, हे सर्व सुभद्रापुत्राच्या विभागात नेमले गेले.
द्रौपदेया महेष्वासाः सुवर्णविकृतध्वजाः । धृष्टद्युम्नमुखा द्रोणमभियास्यन्ति भारत
द्रौपदीचे पुत्र, जे महान धनुर्धारी आणि सुवर्णध्वजधारी आहेत, धृष्टद्युम्नाच्या नेतृत्वाखाली द्रोणाच्या विरोधात युद्ध करायला जाणार होते.
चेकितानः सोमदत्तं द्वैरथे योद्धुमिच्छति। भोजं तु कृतवर्माणं युयुधानो युयुत्सति
चेकितान सोमदत्ताशी एकलढाई करायची इच्छा धरतो; आणि युयुधानाला भोजांचा कृतवर्माशी सामना करायचा आहे.
सहदेवस्तु माद्रेयः शूरः संक्रन्दनो युधि। स्वमंशं कल्पयामास श्यालं ते सुबलात्मजम्
माद्रीचा शूर आणि रणात तडफदार मुलगा सहदेव, तुझ्या मेहुण्या सुभलाच्या मुलाला स्वतःच्या भागात निवडतो.
उलूकं चैव कैतव्यं ये च सारस्वता गणाः। नकुलः कल्पयामास भागं माद्रवतीसुतः
माद्रीपुत्र नकुलानं आपला भाग कैतव्याचा मुलगा उलूक आणि सर्व सारस्वत गटांसाठी ठरवला.
ये चान्ये पार्थिवा राजन्प्रत्युद्यास्यन्ति सङ्गरे। समाह्वानेन तांश्चापि पाण्डुपुत्रा अकल्पयन्
राजा, जे इतर सर्व राजे युद्धात सामोरे येतील, त्यांनाही पांडवांनी आव्हान देऊन आपापल्या भागात ठेवले.
एवमेषामनीकानि प्रविभक्तानि भागशः। यत्ते कार्यं सपुत्रस्य क्रियतां तदकालिकम्
अशा प्रकारे या सैन्यांचे विभाग पाडले गेले आहेत; आता तुझ्या मुलासाठी जे काही करायचे आहे, ते उशीर न करता कर.
न सन्ति सर्वे पुत्रा मे मूढा दुर्द्यूतदेविनः। येषां युद्धं बलवता भीमेन रणमूर्धनि
माझे सर्व पुत्र मूढ नाहीत, वाईट जुगारामुळे बुडालेले नाहीत; ज्यांना रणाच्या अग्रभागी बलाढ्य भीमाशी लढायचे आहे.
राजानः पार्थिवाः सर्वे प्रोक्षिताः कालधर्मणा । गाण्डीवाग्निं प्रवेक्ष्यन्ति पतङ्गा इव पावकम्
सर्व राजे आणि पृथ्वीचे अधिपती, काळाच्या नियमाने व्यापले गेले आहेत, ते गाण्डीवाच्या ज्वाळेत पतंगासारखे झेपावतील.
विद्रुतां वाहिनीं मन्ये कृतवैरैर्महात्मभिः । तां रणे केऽनुयास्यन्ति प्रभग्नां पाण्डवैर्युधि
हे महान आत्मे, ज्यांनी वैर केले आहे, ते सैन्य पांगवतील असं मला वाटतं; पांडवांविरुद्ध युद्धात हे तुटलेलं सैन्य कोण मागे जाईल?