अप्यग्निं प्रविशेयुस्ते समुद्रं वा परन्तप। मदर्थं पार्थिवाः सर्वे तद्विद्धि कुरुसत्तम
हे शत्रूंचा संहार करणारा, माझ्यासाठी हे सगळे राजे अग्नीमध्ये किंवा समुद्रातही उतरतील; हे कुरुकुळातील श्रेष्ठ, हे तू जाणून ठेव.
उन्मत्तमिव चापि त्वां प्रहसन्तीह दुःखितम्। विलपन्तं बहुविधं भीतं परविकत्थने
इथे, जेव्हा तू दु:खी आणि घाबरलेला असतोस, वेगवेगळ्या प्रकारे विलाप करतोस, आणि शत्रूंच्या बढाया मारतोस, तेव्हा हे लोक तुला वेड्यासारखं हसतात.
एषां ह्येकैकशो राज्ञां समर्थं पाण्डवान्प्रति । आत्मानं मन्यते सर्वो व्येतु ते भयमागतम्
या प्रत्येक राजाला असं वाटतं की तो एकट्यानेच पांडवांना हरवू शकतो; म्हणून, तुझ्या मनात जी भीती आली आहे ती दूर होऊ दे.
जेतुं समग्रां सेनां मे वासवोऽपि न शक्नुयात्। हन्तुमक्षय्यरूपेयं ब्रह्मणोऽपि स्वयंभुवः
माझ्या संपूर्ण सैन्याला अगदी वासवानेही जिंकता येणार नाही; ही सेना इतकी अपार आहे की, स्वयंभू ब्रह्मदेवालाही ती नष्ट करता येणार नाही.
युधिष्ठिरः पुरं हित्वा पञ्चग्रामान्स याचते। भीतो हि मामकात्सैन्यात्प्रभावाच्चैव मे विभो
युधिष्ठिराने आपलं नगर सोडून, आता फक्त पाच गावे मागितली आहेत; माझ्या सैन्याची आणि सामर्थ्याची भीती त्याला वाटते, हे महाबळशाली.
समर्थं मन्यसे यच्च कुन्तीपुत्रं वृकोदरम्। तन्मिथ्या न हि मे कृत्स्नं प्रभावं वेत्सि भारत
तुला वाटतं की कुंतीपुत्र भीम सामर्थ्यवान आहे, पण ते खोटं आहे; माझं संपूर्ण सामर्थ्य तुला माहीत नाही, हे भारत.
मत्समो हि गदायुद्धे पृथिव्यां नास्ति कश्चन। नासीत्कश्चिदतिक्रान्तो भविता न च कश्चन
गदायुद्धात माझ्यासारखा पृथ्वीवर कोणीच नाही; पूर्वी कधीच नव्हता आणि पुढेही कोणीच माझ्यापेक्षा श्रेष्ठ होणार नाही.
युक्तो दुःखोषितश्चाहं विद्यापारगतस्तथा। तस्मान्न भीमान्नान्येभ्यो भयं मे विद्यते क्वचित्
मी कुशल आहे, संकटांनी घडलेला आहे आणि विद्येत पारंगत आहे; म्हणून, मला भीम किंवा इतर कोणाचीही कधीच भीती नाही.
दुर्योधनसमो नास्ति गदायामिति निश्चयः। सङ्कर्षणस्य भवने यत्तदैनमुपावसम्
गदायुद्धात दुर्योधनासारखा कोणीच नाही, हे निश्चित; जे मी संकर्षणाच्या घरी शिकलो, ते मी पूर्णपणे आत्मसात केलं आहे.
युद्धे सङ्कर्षणसमो बलेनाभ्यधिको भुवि। गदाप्रहारं भीमो मे न जातु विषहेद्युधि
युद्धात मी संकर्षणासमान आहे आणि बलाने पृथ्वीवर त्याहूनही श्रेष्ठ आहे; भीम माझ्या गदाप्रहाराला कधीच तोंड देऊ शकणार नाही.
एकं प्रहारं यं दद्यां भीमाय रुषितो नृप। स एवैनं नयोद्धोरः क्षिप्रं वैवस्वतक्षयम्
राजा, जर मी रागावून भीमाला एकदाच जरी जबरदस्त मार दिला, तर त्याच घावाने त्याचा तावदार छातीसकट तो लगेच यमाच्या घरी जाईल.
इच्छेयं च गदाहस्तं राजन्द्रष्टुं वृकोदरम्। सुचिरं प्रार्थितो ह्येष मम नित्यं मनोरथः
राजाधिराज, मला वृषोदराला गदा हातात घेऊन पाहायचं आहे; कारण हे माझं फार दिवसांचं, नेहमीचं मनापासूनचं स्वप्न आहे.
गदया निहतो ह्याजौ मया पार्थो वृकोदरः । विशीर्णगावः पृथिवीं परासुः प्रपतिष्यति
युद्धात मी गदेनं पृथा-पुत्र वृषोदराला मारलं, तर त्याचे हातपाय तुटून तो प्राण सोडून जमिनीवर कोसळेल.
गदाप्रहाराभिहतो हिमवानपि पर्वतः। सकृन्मया विदीर्येत गिरिः शतसहस्रधा
माझ्या गदेचा एकच घाव जरी हिमालय पर्वतावर बसला, तरी तो डोंगर शंभर हजार तुकड्यांत तुटून जाईल.
स चाप्येतद्विजानाति वासुदेवार्जुनौ तथा। दुर्योधनसमो नास्ति गदायामिति निश्चयः
हे त्यालाही माहीत आहे, वासुदेव आणि अर्जुनालाही माहीत आहे की, गदेमध्ये दुर्योधनासारखा दुसरा कोणी नाही—हे नक्की आहे.
तत्ते वृकोदरमयं भयं व्येतु महाहवे। व्यपनेष्याम्यहं ह्येनं मा राजन्विमना भव
म्हणून या मोठ्या युद्धात वृषोदरामुळे तुला जी भीती वाटते ती दूर होऊ दे; मी त्याला संपवीन, राजा, तू काळजी करू नकोस.
तस्मिन्मया हते क्षिप्रमर्जुनं बहवो रथाः । तुल्यरूपा विशिष्टाश्च क्षेप्स्यन्ति भरतर्षभ
मी त्याला मारल्यानंतर लगेचच अनेक रथी, जे समान किंवा अधिक सामर्थ्याचे आहेत, ते अर्जुनावर तुटून पडतील, हे भरतश्रेष्ठ.
भीष्मो द्रोणः कृपो द्रौणिः कर्णो भूरिश्रवास्तथा । प्राग्ज्योतिषाधिपः शल्यः सिन्धुराजो जयद्रथः
भीष्म, द्रोण, कृपाचार्य, द्रोणपुत्र, कर्ण, भूरिश्रवा, प्राग्ज्योतिषाचा राजा, शल्य, सिंधूचा राजा आणि जयद्रथ—
एकैक एषां शक्तस्तु हन्तुं भारत पाण्डवान्। समेतास्तु क्षणेनैतान्नेष्यन्ति यमसादनम्
हे प्रत्येकजण पांडवांना मारण्यास समर्थ आहेत, हे भरतवंशीय; आणि सगळे मिळून ते क्षणात त्यांना यमाच्या घरी पाठवतील.
समग्रा पार्थिवी सेना पार्थमेकं धनञ्जयम्। कस्मादशक्ता निर्जेतुमिति हेतुर्न विद्यते
संपूर्ण पृथ्वीची सेना मिळूनही पार्थ, म्हणजे धनंजय, याला हरवू शकत नाही, असं काही कारण नाही.
शरव्रातैस्तु भीष्मेण शतशो निचितोऽवशः। द्रोणद्रौणिकृपैश्चैव गन्ता पार्थो यमक्षयम्
भीष्माच्या असंख्य बाणांच्या वर्षावाखाली, आणि द्रोण, द्रोणपुत्र, कृप यांच्या हल्ल्याने पार्थ यमाच्या घरी जाईल.
पितामहोऽपि गाङ्गेयः शान्तनोरधि भारत। ब्रह्मर्पिसदृशो जज्ञे देवैरपि सुदुःसहः
गंगेचा पुत्र, शांतनूचा नातू, तो भीष्म—तो ब्रह्मास्त्रासारखा तेजस्वी जन्मला आणि देवांनाही युद्धात जिंकता न येणारा आहे.
न हन्ता विद्यते चापि राजन्भीष्मस्य कश्चन। पित्रा ह्युक्तः प्रसन्नेन नाकामस्त्वं मरिष्यसि
राजा, भीष्माला मारणारा कोणीच नाही; कारण त्याच्या वडिलांनी प्रसन्न होऊन सांगितलं होतं—'तू स्वतःच्या इच्छेविना मरणार नाहीस.'
ब्रह्मर्षेश्च भरद्वाजाद्द्रोणो द्रोण्यामजायत। द्रोणाज्जज्ञे महाराज द्रौणिश्च परमाश्त्रवित्
महामुनी भरद्वाज यांच्या पोटी द्रोण जन्मला, आणि द्रोणापासून परम अस्त्रविद्या असलेला द्रोणपुत्र, हे महाराज, जन्मला.
कृपश्चाचार्यमुख्योयं महर्षेर्गौतमादपि । शरस्तम्बोद्भवः श्रीमानवध्य इति मे मतिः
कृपाचार्य, हे श्रेष्ठ गुरु, हेही महर्षी गौतम यांच्या वंशातले; बाणांच्या ढिगाऱ्यातून जन्मलेले, तेजस्वी आणि माझ्या मते अजिंक्य आहेत.
अयोनिजास्त्रयो ह्येते पिता माता च मातुलः । अश्वत्थाम्नो महारात स च शूरः स्थितो मम
हे तिघे—वडील, आई आणि मामा—स्त्रीच्या गर्भातून जन्मलेले नाहीत; आणि अश्वत्थामा, हे महाराज, तो शूर माझ्या बाजूने उभा आहे.
सर्व एते महाराज देवकल्पा महारथाः। शक्रस्यापि व्यथां कुर्युः संयुगे भरतर्षभ
हे सगळे, हे महाराज, देवांसारखे सामर्थ्यवान आणि मोठे रथी आहेत; युद्धात इंद्रालाही हे त्रास देतील, हे भरतश्रेष्ठ.
नैतेषामर्जुनः शक्त एकैकं प्रतिवीक्षितुम्। सहितास्तु नरव्याघ्रा हनिष्यन्ति धनञ्जयम्
अर्जुनाला यांपैकी एकालाही एकट्यानं तोंड देता येणार नाही; आणि हे सर्व मिळून, हे नरसिंह, धनंजयाला नक्कीच मारतील.
भीष्माद्रोणकृपाणां च तुल्यः कर्णो मतो मम। अनुज्ञातश्च रामेण मत्समोऽसीति भारत
माझ्या मते कर्ण भीष्म, द्रोण आणि कृप यांच्याइतका सामर्थ्यवान आहे; आणि रामाने परवानगी दिल्यामुळे तो स्वतःला माझ्याइतका समजतो, हे भारत.
कुण्डले रुचिरे चास्तां कर्णस्य सहजे शुभे । ते शच्यर्थं महेन्द्रेण याचितः स परन्तपः
कर्णाची जन्मतःच लाभलेली सुंदर आणि शुभ कुंडले तसेच राहू देत. त्या कुंडलांची मागणी महेंद्राने शचीसाठी त्या शत्रूंना घाबरवणाऱ्या कर्णाकडे केली होती.