योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम्
योगी त्या सनातन, पवित्र भगवंताचे दर्शन करतात.
द्वादशपूगां सरितं पिबन्तो देवरक्षिताम्। मध्वीक्षन्तश्च ते तस्याः संचरन्तीह घोराम् । योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम्
देवतांनी राखलेल्या बारा प्रवाहांच्या नदीचे पाणी पितात, तिच्या मधासारख्या गोडव्याकडे पाहतात आणि त्या भयंकर प्रवाहात भटकतात; योगी त्या सनातन, पवित्र भगवंताचे दर्शन करतात.
तदर्धमासं पिबति संचितं भ्रमरो मधु। ईशानः सर्वभूतेषु हविर्भूतमकल्पयत्। योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम्
मधमाशी अर्धा महिना साठवलेले मध पिते; सर्व जीवांमध्ये असलेला प्रभू स्वतःला हवनरूपात स्थापन करतो; योगी त्या सनातन, पवित्र भगवंताचे दर्शन करतात.
हिरण्यपर्णमश्वत्थमभिपद्य ह्यपक्षकाः। ते तत्र पक्षिणो भूत्वा प्रपतन्ति यथादिशम्। योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम्
सोनेरी पानांच्या अश्वत्थ वृक्षाजवळ जाऊन, पंख नसलेले पक्षी तिथे पक्षी होतात आणि ठरवलेल्या दिशेने झेप घेतात; योगी त्या सनातन, पवित्र भगवंताचे दर्शन करतात.
पूर्णात्पूर्णान्युद्धरन्ति पूर्णात्पूर्णानि चक्रिरे। हरन्ति पूर्णात्पूर्णानि पूर्णमेवावशिष्यते। योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम्
पूर्णातून पूर्ण काढतात, पूर्णातून पूर्ण निर्माण करतात; पूर्णातून पूर्ण घेतले तरी पूर्णच उरते; योगी त्या सनातन, पवित्र भगवंताचे दर्शन करतात.
तस्माद्वै वायुरायातस्तस्मिंश्च प्रयतः सदा। तस्मादग्निश्च सोमश्च तस्मिंश्च प्राण आततः
त्याच्यापासून वारा निर्माण होतो आणि तो त्याच्यातच नेहमी स्थिर असतो; त्याच्यापासून अग्नी आणि सोमही उत्पन्न होतात, आणि प्राण त्याच्यात विस्तारतो.
सर्वमेव ततो विद्यात्तत्तद्वक्तुं न शक्नुमः। योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम्
सर्व काही त्याच्यापासून जाणावे, पण ते सांगता येत नाही; योगी त्या सनातन, पवित्र भगवंताचे दर्शन करतात.
अपानं गिरपि प्राणः प्राणं गिरति चन्द्रमाः। आदित्यो गिरते चन्द्रमादित्यं गिरते परः । योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम्
अपान प्राणाचा उच्चार करतो, प्राण चंद्राचा उच्चार करतो; सूर्य चंद्राचा उच्चार करतो आणि परमात्मा सूर्याचा उच्चार करतो; योगी त्या सनातन, पवित्र भगवंताचे दर्शन करतात.
एकं पादं नोत्क्षिपति सलिलाद्धंस उच्चरन्। तं चेत्सन्ततमूर्ध्वाय न मृत्युर्नामृतं भवेत्। योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम्
हंस पाण्यातून वर उडताना एक पाय उचलत नाही; तो जर नेहमीच वर राहिला, तर मृत्यूही नसेल आणि अमरत्वही नसेल; योगी त्या सनातन, पवित्र भगवंताचे दर्शन करतात.
योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम्
योगी त्या सनातन, पवित्र भगवंताचे दर्शन करतात.
योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम्
योगी त्या सनातन, पवित्र भगवंताचे दर्शन करतात.
योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम्
योगी त्या सनातन, पवित्र भगवंताचे दर्शन करतात.
एवंरूपो महात्मा स पावकं पुरुषो गिरन्। यो वै तं पुरुषं वेद तस्येहार्थो न रिष्यते। योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम्
असा महान आत्मा, अग्नीचे उच्चारण करणारा पुरुष आहे; जो त्या पुरुषाला ओळखतो, त्याचा या जगातील हेतू कधीही व्यर्थ जात नाही; योगी त्या सनातन, पवित्र भगवंताचे दर्शन करतात.
यः सहस्रं सहस्राणां पक्षान्संतत्य संपतेत्। मध्यमे मध्य आगच्छेदपिचेत्स्यान्मनोजवः। योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम्
जो हजारो पंख पसरून, हजारो लोकांमध्ये उडतो आणि वायुवेगाने जरी गेला, तरीही मधल्या ठिकाणी पोहोचतो; योगी त्या सनातन, पवित्र भगवंताचे दर्शन करतात.
योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम्
योगी त्या सनातन, पवित्र भगवंताचे दर्शन करतात.
योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम्
योगी त्या सनातन, पवित्र भगवंताचे दर्शन करतात.
योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम्
योगी त्या सनातन, पावन भगवंताचे दर्शन करतात.
योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम्
योगी त्या सनातन, पावन भगवंताचे दर्शन करतात.
योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम्
योगी त्या सनातन, पावन भगवंताचे दर्शन करतात.
एवं यः सर्वभूतेषु आत्मानमनुपश्यति। अन्यत्रान्यत्र युक्तेषु किं स शोचेत्ततः परम्
जो सर्व प्राण्यांमध्ये आत्म्याला पाहतो, त्याला कुठेही, केव्हाही शोक कशाचा?
यथोदपाने महति सर्वतः संप्लुतोदके। एवं सर्वेषु वेदेषु आत्मानमनुजानतः
जसा सर्व बाजूंनी पाण्याने भरलेल्या मोठ्या विहिरीत सर्व काही मिळते, तसा जो वेदांत आत्म्याला ओळखतो त्याला सर्व काही मिळते.
अङ्गुष्ठमात्रः पुरुषो महात्मा न दृश्यतेऽसौ हृदि संनिविष्टः । अजश्चरो दिवारात्रमतन्द्रितश्च स तं मत्वा कविरास्ते प्रसन्नः
अंगठ्याएवढा पण महान आत्मा हृदयात असतो, पण दिसत नाही. तो अजन्मा, रात्रंदिवस चालणारा, न थकणारा आहे. त्याला ओळखल्यावर ज्ञानी शांत राहतो.
अहमेव स्मृतो माता पिता पुत्रोऽस्म्यहं पुनः। आत्माहमपि सर्वस्य यच्च नास्ति यदस्ति च
मीच आई, वडील, पुन्हा मुलगा म्हणून ओळखला जातो. मीच सर्वांचा आत्मा आहे, आणि जे आहे व जे नाही तेही मीच आहे.
पितामहोऽस्मि स्थविरः पिता पुत्रश्च भारत। ममैव यूयमात्मस्था न मे यूयं न वो ह्यहम्
मीच आजोबा, वृद्ध, वडील आणि मुलगा आहे, हे भारत. तुम्ही सर्व माझ्यातच आहात; तुम्ही माझे नाही, मीही तुमचा नाही.
आत्मैव स्थानं मम जन्म चात्मा ओतप्रोतोऽहमजरप्रतिष्ठः। अजश्चरो दिवारात्रमतन्द्रितोऽहं मां विज्ञाय कविरास्ते प्रसन्नः
आत्माच माझे ठिकाण आहे, माझा जन्मही आत्म्यातच आहे. मी सर्वत्र विणलेला, अजन्मा आणि अढळ आहे. मी रात्रंदिवस चालणारा, न थकणारा आहे. मला ओळखून ज्ञानी शांत राहतो.
अणोरणीयान्सुमनाः सर्वभूतेषु जाग्रति। पितरं सर्वभूतेषु पुष्करे निहितं विदुः
सर्वात सूक्ष्मापेक्षा सूक्ष्म, निर्मळ मनाचा तो सर्व प्राण्यांत जागृत असतो. सर्व प्राण्यांच्या कमळात ठेवलेला पिता म्हणून त्याला ओळखतात.
एवं सनत्सुजातेन विदुरेण च धीमता। सार्धं कथयतो राज्ञः सा व्यतीयय सर्वरी
अशा रीतीने सनत्सुजात आणि विदूर राजासोबत बोलत असताना ती रात्र संपली.
तस्यां रजन्यां व्युष्टायां राजानः सर्व एव ते। सभामाविविशुर्हृष्टाःक सूतस्योपदिदृक्षया
ती रात्र संपल्यावर सर्व राजे, सारथ्याच्या बोलण्याची उत्सुकता घेऊन, सभेत आले.
शुश्रूषमाणाः पार्थानां वाचो धर्मार्थसंहिताः । धृतराष्ट्रमुखाः सर्वे ययू राजन्सभां शुभाम्
पांडवांच्या धर्मयुक्त आणि अर्थयुक्त वचनांचे ऐकायला, धृतराष्ट्र यांच्या नेतृत्वाखाली सर्वजण सुंदर सभेत गेले.
सुधावदातां विस्तीर्णां कनकाजिरभूषिताम् । चन्द्रप्रभां सुरुचिरां सिक्तां चिन्दनवारिणा
ती सभा अमृतासारखी शुभ्र, विशाल, सोन्याच्या जमिनीने सजलेली, चंद्रप्रकाशासारखी तेजस्वी, सुंदर आणि थंड पाण्याने शिंपलेली होती.