एवं स तुर्वसुं शप्त्वा ययातिः सुतमात्मनः। शर्मिष्ठायाः सुतं द्रुह्युमिदं वचनमब्रवीत्
अशा प्रकारे तुरवसुला शाप देऊन, ययातिने आपल्या शमीष्ठेच्या पुत्राला, म्हणजे दुसऱ्या मुलगा द्रुह्युला हे शब्द सांगितले.
द्रुह्यो त्वं प्रतिपद्यस्व वर्णरूपविनाशिनीम्। जरां वर्षसहस्रं मे यौवनं स्वं ददस्व च
द्रुह्यु, तू रंगरूप नष्ट करणारे वृद्धत्व एक हजार वर्षे स्वीकार, आणि आपले तारुण्य मला दे.
पूर्णे वर्षसहस्रे तु पुनर्दास्यामि यौवनम्। स्वं चादास्यामि भूयोऽहं पाप्मानं जरया सह
एक हजार वर्षे पूर्ण झाली की, मी तुला पुन्हा तुझे तारुण्य परत देईन आणि वृद्धत्वाची वेदना पुन्हा स्वतः घेईन.
न गजं न रथं नाश्वं जीर्णो भुङ्क्ते न च स्त्रियम्। वाग्भङ्गश्चास्य भवति तां जरां नाभिकामये
वृद्ध माणूस ना हत्ती, ना रथ, ना घोडा, ना स्त्री यांचा उपभोग घेऊ शकतो; त्याची वाणी अडखळते—अशी वृद्धावस्था मला नको.
यत्त्वं मे हृदयाज्जातो वयः स्वं न प्रयच्छसि। तस्माद्द्रुह्यो प्रियः कामो न ते संपत्स्यते क्वचित्
तू माझ्या हृदयातून जन्मलास तरी आपले तारुण्य मला देत नाहीस, म्हणून, द्रुह्यु, तुझे आवडते इच्छित कधीच पूर्ण होणार नाही.
यत्राश्वरथमुख्यानामश्वानां स्याद्गतं न च। हस्तिनां पीठकानां च गर्दभानां तथैव च
जिथे घोड्यांच्या रथांत घोडे नाहीत, हत्तींच्या आसनांवर हत्ती नाहीत, आणि गाढवेही नाहीत—
बस्तानां च गवां चैव शिबिकायास्तथैव च। उडुपप्लवसंतारो यत्र नित्यं भविष्यति
जिथे शेळ्या, गायी, पालख्या नाहीत, आणि नेहमीच होड्या व तराफ्यांवरून ओलांडावे लागते—
अनो त्वं प्रतिपद्यस्व पाप्मानं जरया सह। एकं वर्षसहस्रं तु चरेयं यौवनेन ते
अनु, तू वृद्धत्वाची वेदना स्वीकार; मी तुझे तारुण्य घेऊन एक हजार वर्षे जगीन.
जीर्णः शिशुवदादत्ते कालेऽन्नमशुचिर्यथा। न जुहोति च कालेऽग्निं तां जरां नाभिकामये
जसा एक म्हातारा माणूस, लहान मुलासारखा, वेळेवर न खाता, अपवित्र अन्न खातो आणि योग्य वेळी अग्नीला आहुती देत नाही, तशी म्हातारपणाची अवस्था मला नको आहे.
यत्त्वं मे हृदयाज्जातो वयः स्वं न प्रयच्छसि। जरादोषस्त्वया प्रोक्तस्तस्मात्त्वं प्रतिलप्स्यसे
तू माझ्या हृदयातून जन्मलास, पण आपले तारुण्य मला दिले नाहीस, उलट म्हातारपणाचा दोष सांगितलास, म्हणून हे म्हातारपण तुलाच मिळेल.
प्रजाश्च यौवनप्राप्ता विनशिष्यन्त्यनो तव। अग्निप्रस्कन्दनपरस्त्वं चाप्येवं भविष्यसि
तुझी संतती, जेव्हा तारुण्यात पोहोचेल, तेव्हा तुझ्यापूर्वीच नष्ट होईल; आणि तू देखील, अग्नीची सेवा न केल्यामुळे, त्याच प्रकारे संपुष्टात येशील.
प्रत्याख्यातश्चतुर्भिश्च शप्त्वा तान्यदुपूर्वकान्। पूरोः सकाशमगमन्मत्त्वा पूरुमलङ्घनम्
त्या चार मुलांनी नाकारल्यावर, त्यांना शाप देऊन, तो पुरूच्या कडे गेला, पुरूची पात्रता पाहण्यासाठी.
पूरो त्वं मे प्रियः पुत्रस्त्वं वरीयान्भविष्यसि। जरा वली च मांतात पलितानि च पर्यगुः
पुरू, तू माझा प्रिय मुलगा आहेस; तू सर्वांत मोठा होशील. माझ्या अंगावर म्हातारपण, सुरकुत्या आणि पांढरी केसांनी वेढले आहे, बाळा.
काव्यस्योशनसः शापान्न च तृप्तोऽस्मि यौवने। पूरो त्वं प्रतिपद्यस्व पाप्मानं जरया सह। कंचित्कालं चरेयं वै विषयान्वयसातव
काव्य उशनाचा शाप असल्यामुळे मला तारुण्यात समाधान मिळाले नाही. पुरू, तू माझे पाप आणि म्हातारपण स्वतःवर घे, म्हणजे मी काही काळ माझ्या इच्छेनुसार सुख उपभोगू शकेन.
पूर्णे वर्षसहस्रे तु पुनर्दास्यामि यौवनम्। स्वं चैव प्रतिपत्स्यामि पाप्मानं जरया सह
एक हजार वर्षे पूर्ण झाली की, मी तुला पुन्हा तारुण्य परत देईन आणि माझे पाप व म्हातारपण पुन्हा स्वतःकडे घेईन.
एवमुक्तः प्रत्युवाच पूरुः पितरमज्जसा। यदात्थ मां महाराज तत्करिष्यामि ते वचः
असं वडिलांनी सांगितल्यावर, पुरूने मनापासून उत्तर दिलं, 'राजन, तुम्ही जे काही सांगाल, ते मी नक्कीच करीन.'
गुरोर्वै वचनं पुण्यं स्वर्ग्यमायुष्करं नृणाम्। गुरुप्रसादात्त्रैलोक्यमन्वशासच्छतक्रतुः
गुरूंचे शब्द पवित्र असतात, ते स्वर्ग आणि दीर्घायुष्य देतात; गुरूंच्या कृपेनेच इंद्राने त्रैलोक्याचे राज्य केले.
गुरोरनुमतं प्राप्य सर्वान्कामानमाप्नुयात्। यावदिच्छसि तावच्च धारयिष्यामि ते जराम्
गुरूंच्या संमतीने सर्व इच्छा पूर्ण होतात; तुम्हाला हवी तितकी वर्षे मी तुमचं म्हातारपण सहन करीन.
प्रतिपत्स्यामि ते राजन्पाप्मानं जरया सह। गृहाण यौवनं मत्तश्चर कामान्यथेप्सितान्
राजन, मी तुमचं पाप आणि म्हातारपण स्वतःवर घेईन; माझ्याकडून तारुण्य घ्या आणि मनासारखी सुखं उपभोगा.
जरयाहं प्रतिच्छन्नो वयोरूपधरस्तव। यौवनं भवते दत्त्वा चरिष्यामि यथात्थमाम्
मी म्हातारपणाने झाकला जाईन, तुझ्या वयाचा आणि रूपाचा होईन; तुला तारुण्य देऊन, तुझ्या इच्छेनुसार वागेन.
पूरो प्रीतोऽस्मि ते वत्स प्रीतश्चेदं ददामि ते। सर्वकामसमृद्धा ते प्रजा राज्ये भविष्यति
पुरू, मी तुझ्यावर खूप खूश आहे, म्हणून तुला एक वर देतो: तुझ्या वंशजांना राज्यात सर्व सुखसमृद्धी लाभेल.
एवमुक्त्वा ययातिस्तु स्मृत्वा काव्यं महातपाः। संक्रामयामास जरां तदा पूरौ महात्मनि
असं म्हणून, मोठ्या तपश्चर्येने युक्त ययातिने काव्याचा आठवण काढून, त्या वेळी म्हातारपण पुरूवर सोपवलं.
पौरवेणाथ वयसा ययातिर्नहुषात्मजः। `रूपयौवनसंपन्नः कुमारः समपद्यत।' प्रीतियुक्तो नृपश्रेष्ठश्चरा विषयान्प्रियान्
मग नहुषपुत्र ययाति, पुरूच्या तारुण्यामुळे, देखणा आणि तरुण झाला; राजांमध्ये श्रेष्ठ, तो आनंदाने प्रिय विषयांचा उपभोग घेऊ लागला.
यथाकामं यथोत्साहं यथाकालं यथासुखम्। धर्माविरुद्धं राजेन्द्रो यथा भवति सोऽन्वभूत्
तो आपल्या इच्छेनुसार, उत्साहाने, योग्य वेळी आणि आनंदाने, धर्माला बाधा न आणता, योग्यप्रमाणे सुख उपभोगू लागला.
देवानतर्पयद्यज्ञैः श्राद्धैस्तद्वित्पितॄनपि। दीनाननुग्रहैरिष्टैः कामैश्च द्विजसत्तमान्
त्याने देवांना यज्ञांनी, पितरांना श्राद्धांनी, गरिबांना दानांनी आणि श्रेष्ठ ब्राह्मणांना इच्छित वस्तू देऊन तृप्त केले.
अतिथीनन्नपानैश्च विशश्च परिपालनैः। आनृशंस्येन शूद्रांश्च दस्यून्सन्निग्रहेण च
त्याने पाहुण्यांना अन्न-पाणी देऊन सन्मान केला, प्रजेला संरक्षण दिलं, दीन-दुबळ्यांवर दया दाखवली आणि दुष्टांचा बंदोबस्त केला.
धर्मेण च प्रजाः सर्वा यथावदनुरञ्जयन्। ययातिः पालयामास साक्षादिन्द्र इवापरः
ययातीनं सर्व प्रजांना योग्यतेन, धर्माने वागवून त्यांची मने जिंकली. तो प्रत्यक्ष इंद्रासारखा राज्य करीत होता.
स राजा सिंहविक्रान्तो युवा विषयगोचरः। अविरोधेन धर्मस्य चचार सुखमुत्तमम्
तो राजा सिंहासारखा धाडसी, तरुण आणि आपल्या राज्याचा पूर्ण अधिकारी होता. त्याने धर्माच्या मर्यादेत राहून, कोणाच्याही विरोधाशिवाय, उत्तम सुख उपभोगले.
स संप्राप्य शुभान्कामांस्तृप्तः खिन्नश्च पार्थिवः। कालं वर्षसहस्रान्तं सस्मार मनुजाधिपः
राजाने सर्व शुभ इच्छा मिळवल्या, त्यामुळे तो तृप्तही झाला आणि थकला देखील. मग त्या मनुष्याधिपतीने हजार वर्षांचा ठरलेला काळ आठवला.
परिसंख्याय कालज्ञः कलाः काष्ठाश्च वीर्यवान्। यौवनं प्राप्य राजर्षिः सहस्रपरिवत्सरान्
काळाची मोजणी जाणणारा, सामर्थ्यवान तो राजर्षी, आपल्या तारुण्यात हजारो वर्षांचे क्षण आणि प्रहर मोजत होता.