सितश्मश्रुर्निरानन्दो जरया शिथिलीकृतः। वलीसङ्गतगात्रस्तु दुर्दर्शो दुर्बलः कृशः
पांढऱ्या दाढीचे, आनंदहीन, वृद्धापकाळामुळे अंग सैल झालेले, अंगावर सुरकुत्या पडलेल्या, पाहवत नाही असा, अशक्त आणि कृश असा तो दिसतो.
अशक्तः कार्यकरणे परिभूतः स यौवतैः। सहोपजीविभिश्चैव तां जरां नाभिकामये
तो काहीच करू शकत नाही, तरुण आणि घरातले सगळे त्याची टिंगल करतात; मला अशी वृद्धावस्था अजिबात नको आहे.
सन्ति ते बहवः पुत्रा मत्तः प्रियतरा नृप। जरां ग्रहीतुं धर्मज्ञ तस्मादन्यं वृणीष्व वै
राजा, तुला माझ्यापेक्षा जास्त प्रिय असे अनेक मुलगे आहेत; म्हणून, धर्म जाणणाऱ्या, वृद्धत्व स्वीकारायला दुसऱ्याला निवड.
यत्त्वं मे हृदयाज्जातो वयः स्वं न प्रयच्छसि। तस्मादराज्यभाक्तात प्रजा तव भविष्यति
तू माझ्या हृदयातून जन्मलास तरीही मला आपले तारुण्य देत नाहीस, म्हणून, राज्यासाठी अयोग्य असलेल्या, तुझी संतती फक्त तुझीच राहील.
प्रत्याख्यातस्तु राजा स तुर्वसुं प्रत्युवाच ह।' तुर्वसो प्रतिपद्यस्व पाप्मानं जरया सह। यौवनेन चरेयं वै विषयांस्तव पुत्रक
राजाने नकार मिळाल्यावर तुरवसूला सांगितले, 'तुरवसु, तू वृद्धत्वाची वेदना स्वीकार; मी तुझ्या तारुण्याने तुझे सुख उपभोगतो, मुला.'
पूर्णे वर्षसहस्रे तु पुनर्दास्यामि यौवनम्। स्वं चैव प्रतिपत्स्यामि पाप्मानं जरया सह
एक हजार वर्षे पूर्ण झाली की, मी तुला पुन्हा तुझे तारुण्य परत देईन आणि वृद्धत्वाची वेदना पुन्हा स्वतः घेईन.
न कामये जरां तात कामभोगप्रणाशिनीम्। बलरूपान्तकरणीं बुद्धिप्राणप्रणाशिनीम्
मला वृद्धत्व नको, बाबा, कारण ती कामसुख नष्ट करते, बळ आणि सौंदर्य संपवते, बुद्धी आणि प्राणही हरपवते.
यत्त्वं मे हृदयाज्जातो वयः स्वं न प्रयच्छसि। तस्मात्प्रजा समुच्छेदं तुर्वसो तव यास्यति
तू माझ्या हृदयातून जन्मलास तरी आपले तारुण्य मला देत नाहीस, म्हणून, तुरवसु, तुझं वंश पुढे चालणार नाही.
संकीर्णाचारधर्मेषु प्रतिलोमचरेषु च। पिशिताशिषु चान्त्येषु मूढ राजा भविष्यसि
मिश्र आचारधर्म असणाऱ्यांत, उलट वागणाऱ्यांत, मांसाहार करणाऱ्यांत आणि नीच लोकांत, अज्ञानी राजा तू होशील.
गुरुदारप्रसक्तेषु तिर्यग्योनिगतेषु च। पशुधर्मेषु पापेषु म्लेच्छेषु त्वं भविष्यसि
गुरुपत्नीवर आसक्त असणाऱ्यांत, पशूयोनीत जन्मलेल्या, पशूसारखे वागणारे, पापी आणि म्लेच्छ लोकांत तू राहशील.
एवं स तुर्वसुं शप्त्वा ययातिः सुतमात्मनः। शर्मिष्ठायाः सुतं द्रुह्युमिदं वचनमब्रवीत्
अशा प्रकारे तुरवसुला शाप देऊन, ययातिने आपल्या शमीष्ठेच्या पुत्राला, म्हणजे दुसऱ्या मुलगा द्रुह्युला हे शब्द सांगितले.
द्रुह्यो त्वं प्रतिपद्यस्व वर्णरूपविनाशिनीम्। जरां वर्षसहस्रं मे यौवनं स्वं ददस्व च
द्रुह्यु, तू रंगरूप नष्ट करणारे वृद्धत्व एक हजार वर्षे स्वीकार, आणि आपले तारुण्य मला दे.
पूर्णे वर्षसहस्रे तु पुनर्दास्यामि यौवनम्। स्वं चादास्यामि भूयोऽहं पाप्मानं जरया सह
एक हजार वर्षे पूर्ण झाली की, मी तुला पुन्हा तुझे तारुण्य परत देईन आणि वृद्धत्वाची वेदना पुन्हा स्वतः घेईन.
न गजं न रथं नाश्वं जीर्णो भुङ्क्ते न च स्त्रियम्। वाग्भङ्गश्चास्य भवति तां जरां नाभिकामये
वृद्ध माणूस ना हत्ती, ना रथ, ना घोडा, ना स्त्री यांचा उपभोग घेऊ शकतो; त्याची वाणी अडखळते—अशी वृद्धावस्था मला नको.
यत्त्वं मे हृदयाज्जातो वयः स्वं न प्रयच्छसि। तस्माद्द्रुह्यो प्रियः कामो न ते संपत्स्यते क्वचित्
तू माझ्या हृदयातून जन्मलास तरी आपले तारुण्य मला देत नाहीस, म्हणून, द्रुह्यु, तुझे आवडते इच्छित कधीच पूर्ण होणार नाही.
यत्राश्वरथमुख्यानामश्वानां स्याद्गतं न च। हस्तिनां पीठकानां च गर्दभानां तथैव च
जिथे घोड्यांच्या रथांत घोडे नाहीत, हत्तींच्या आसनांवर हत्ती नाहीत, आणि गाढवेही नाहीत—
बस्तानां च गवां चैव शिबिकायास्तथैव च। उडुपप्लवसंतारो यत्र नित्यं भविष्यति
जिथे शेळ्या, गायी, पालख्या नाहीत, आणि नेहमीच होड्या व तराफ्यांवरून ओलांडावे लागते—
अनो त्वं प्रतिपद्यस्व पाप्मानं जरया सह। एकं वर्षसहस्रं तु चरेयं यौवनेन ते
अनु, तू वृद्धत्वाची वेदना स्वीकार; मी तुझे तारुण्य घेऊन एक हजार वर्षे जगीन.
जीर्णः शिशुवदादत्ते कालेऽन्नमशुचिर्यथा। न जुहोति च कालेऽग्निं तां जरां नाभिकामये
जसा एक म्हातारा माणूस, लहान मुलासारखा, वेळेवर न खाता, अपवित्र अन्न खातो आणि योग्य वेळी अग्नीला आहुती देत नाही, तशी म्हातारपणाची अवस्था मला नको आहे.
यत्त्वं मे हृदयाज्जातो वयः स्वं न प्रयच्छसि। जरादोषस्त्वया प्रोक्तस्तस्मात्त्वं प्रतिलप्स्यसे
तू माझ्या हृदयातून जन्मलास, पण आपले तारुण्य मला दिले नाहीस, उलट म्हातारपणाचा दोष सांगितलास, म्हणून हे म्हातारपण तुलाच मिळेल.
प्रजाश्च यौवनप्राप्ता विनशिष्यन्त्यनो तव। अग्निप्रस्कन्दनपरस्त्वं चाप्येवं भविष्यसि
तुझी संतती, जेव्हा तारुण्यात पोहोचेल, तेव्हा तुझ्यापूर्वीच नष्ट होईल; आणि तू देखील, अग्नीची सेवा न केल्यामुळे, त्याच प्रकारे संपुष्टात येशील.
प्रत्याख्यातश्चतुर्भिश्च शप्त्वा तान्यदुपूर्वकान्। पूरोः सकाशमगमन्मत्त्वा पूरुमलङ्घनम्
त्या चार मुलांनी नाकारल्यावर, त्यांना शाप देऊन, तो पुरूच्या कडे गेला, पुरूची पात्रता पाहण्यासाठी.
पूरो त्वं मे प्रियः पुत्रस्त्वं वरीयान्भविष्यसि। जरा वली च मांतात पलितानि च पर्यगुः
पुरू, तू माझा प्रिय मुलगा आहेस; तू सर्वांत मोठा होशील. माझ्या अंगावर म्हातारपण, सुरकुत्या आणि पांढरी केसांनी वेढले आहे, बाळा.
काव्यस्योशनसः शापान्न च तृप्तोऽस्मि यौवने। पूरो त्वं प्रतिपद्यस्व पाप्मानं जरया सह। कंचित्कालं चरेयं वै विषयान्वयसातव
काव्य उशनाचा शाप असल्यामुळे मला तारुण्यात समाधान मिळाले नाही. पुरू, तू माझे पाप आणि म्हातारपण स्वतःवर घे, म्हणजे मी काही काळ माझ्या इच्छेनुसार सुख उपभोगू शकेन.
पूर्णे वर्षसहस्रे तु पुनर्दास्यामि यौवनम्। स्वं चैव प्रतिपत्स्यामि पाप्मानं जरया सह
एक हजार वर्षे पूर्ण झाली की, मी तुला पुन्हा तारुण्य परत देईन आणि माझे पाप व म्हातारपण पुन्हा स्वतःकडे घेईन.
एवमुक्तः प्रत्युवाच पूरुः पितरमज्जसा। यदात्थ मां महाराज तत्करिष्यामि ते वचः
असं वडिलांनी सांगितल्यावर, पुरूने मनापासून उत्तर दिलं, 'राजन, तुम्ही जे काही सांगाल, ते मी नक्कीच करीन.'
गुरोर्वै वचनं पुण्यं स्वर्ग्यमायुष्करं नृणाम्। गुरुप्रसादात्त्रैलोक्यमन्वशासच्छतक्रतुः
गुरूंचे शब्द पवित्र असतात, ते स्वर्ग आणि दीर्घायुष्य देतात; गुरूंच्या कृपेनेच इंद्राने त्रैलोक्याचे राज्य केले.
गुरोरनुमतं प्राप्य सर्वान्कामानमाप्नुयात्। यावदिच्छसि तावच्च धारयिष्यामि ते जराम्
गुरूंच्या संमतीने सर्व इच्छा पूर्ण होतात; तुम्हाला हवी तितकी वर्षे मी तुमचं म्हातारपण सहन करीन.
प्रतिपत्स्यामि ते राजन्पाप्मानं जरया सह। गृहाण यौवनं मत्तश्चर कामान्यथेप्सितान्
राजन, मी तुमचं पाप आणि म्हातारपण स्वतःवर घेईन; माझ्याकडून तारुण्य घ्या आणि मनासारखी सुखं उपभोगा.
जरयाहं प्रतिच्छन्नो वयोरूपधरस्तव। यौवनं भवते दत्त्वा चरिष्यामि यथात्थमाम्
मी म्हातारपणाने झाकला जाईन, तुझ्या वयाचा आणि रूपाचा होईन; तुला तारुण्य देऊन, तुझ्या इच्छेनुसार वागेन.