आमन्त्रये त्वां नरदेवदेव गच्छाम्यहं पाण्डव स्वस्ति तेऽस्तु। कच्चिन्न वाचा वृजिनं हि किंचि- दुच्चारितं मे मनसोऽभिषङ्गात्
राजाधिराज, मी तुला निरोप देतो; आता मी निघतो, पांडुपुत्रा—तुला शुभेच्छा असोत. माझ्या मनात अस्वस्थता आल्यामुळे मी काही चुकीचे किंवा अनुचित बोललो नसेन अशी आशा आहे.
जनार्दनं भीमसेनार्जुनौ च माद्रीसुतौ सात्यकिं चेकितानम् । आमन्त्र्य गच्छामि शिवं सुखं वः सौम्येन मां पश्यत चक्षुषा नृपाः
जनार्दन, भीमसेन, अर्जुन, माद्रीचे पुत्र, सात्यकी आणि चेकितान—सर्वांना मी निरोप देतो; मी निघतो, तुम्हा सर्वांना शुभ आणि सुख लाभो. राजांनो, सौम्य दृष्टीने माझ्याकडे पाहा.
अनुज्ञातः सञ्जय स्वस्ति गच्छ न नः स्मरस्यप्रियं जातु विद्वन्। विद्मश्च त्वां ते च वयं च सर्वे शुद्धात्मानं मध्यगतं सभास्थम्
संजय, तुला परवानगी आहे—शुभेच्छा घेऊन जा. तू कधीही आम्हाला अप्रिय बोलला नाहीस, ज्ञानी. आम्ही सर्व तुला ओळखतो, आणि तू आम्हाला ओळखतोस—शुद्ध अंतःकरणाचा, निःपक्ष आणि सभेत नेहमी असलेला म्हणून.
आप्तो दूतः सञ्जय सुप्रियोऽसि कल्याणवाक् शीलवांस्तृप्तिमांश्च। न मुह्येस्त्वं सञ्जय जातु मत्या न च क्रुद्ध्येरुच्यमानोऽपि तत्त्वम्
संजय, तू आमचा विश्वासू आणि प्रिय दूत आहेस, शुभ बोलणारा, चांगल्या स्वभावाचा आणि समाधानी आहेस. तू कधीही बुद्धी गमावत नाहीस, संजय, आणि तुझ्या बोलण्याला विरोध झाला तरी कधीही रागावत नाहीस.
न मर्मगां जातु वक्ताऽसि रूक्षां नोपश्रुतिं कटुकां नोति शुष्काम्। धर्मारामामर्थवतीमहिंस्रा- मेतां वाचं तव जानीम सूत
तू कधीही कुणाच्या मनाला दुखावणारे, कठोर किंवा कडवट, कोरडे शब्द बोलत नाहीस. तुझी वाणी नेहमी धर्मयुक्त, अर्थपूर्ण आणि कुणालाही न दुखावणारी असते—हे आम्हाला माहीत आहे, सूत.
त्वमेव नः प्रियतमोऽसि दूत इहागच्छेद्विदुरो वा द्वितीयः। अभीक्ष्णदृष्टोऽसि पुरातनस्त्वं धनञ्जयस्यात्मसमः सखाऽसि
तूच आमचा सर्वात प्रिय दूत आहेस; जर तू नाहीस, तर विदुराने दुसऱ्यांदा यावे. तू नेहमी आमच्यात येतोस, जुना ओळखीचा आहेस, आणि धनंजयाचा तू आत्म्यासारखा जिवलग मित्र आहेस.
इतो गत्वा सञ्जय क्षिप्रमेव उपातिष्ठेथा ब्राह्मणान्ये तदर्हाः। विशुद्धवीर्याश्चरणोपपन्नाः कुले जाताः सर्वधर्मापपन्नाः
इथून लगेच निघून जा, संजय, आणि आदर करण्यास पात्र असलेल्या त्या ब्राह्मणांना भेट. ज्यांची शक्ती शुद्ध आहे, आचरण उत्तम आहे, जे चांगल्या घरात जन्मले आहेत आणि सर्व सद्गुणांनी युक्त आहेत.
स्वाध्यायिनो ब्राह्मणा भिक्षवश्च तपस्विनो ये च नित्या वनेषु । अभिवाद्य तान्मद्वचनेन वृद्धां- स्तथैव तान्कुशलं तात पृच्छेः
जे ब्राह्मण वेदाध्ययन करतात, भिक्षा मागतात, जे नेहमी जंगलात तपश्चर्या करतात—त्यांना माझ्या वतीने नमस्कार कर आणि त्या वडीलधाऱ्यांचीही कुशल विचार.
पुरोहितं धृतराष्ट्रस्य राज्ञ- स्तथाचार्यानृत्विजो ये च तस्य। तांश्चैवत्वं सहितान्वै यथावत् सङ्गच्छेथाः कुशलेनैव सूत
धृतराष्ट्र राजाचे पुरोहित, त्याचे गुरु आणि यज्ञ करणारे जे आहेत—त्यांना योग्य रीतीने एकत्र भेट आणि नम्रपणे त्यांची कुशल विचार, सुत.
अश्रोत्रिया ये च वसन्ति वृद्धा मनस्विनः शीलबलोपपन्नाः । आशंसन्तोऽस्माकमनुस्मरन्तो यथाशक्ति धर्ममात्रां चरन्तः
जे वृद्ध पुरुष तिथे राहतात, जरी त्यांना वेदांचे ज्ञान नसेल, पण जे विचारशील, चांगल्या स्वभावाचे आणि बळकट आहेत, जे आमच्यावर आशा ठेवतात, आम्हाला आठवतात आणि आपल्या शक्तीनुसार धर्माचे पालन करतात—
तेषां सर्वषां कुशलं स्म पृच्छेः
त्यांच्या सर्वांची कुशल विचार.
आचार्य इष्टो नयगो विधेयो वेदानभीप्सन्ब्रह्मचर्यं चचार। योऽस्त्रं चतुष्पात्पुनरेव चक्रे द्रोणः प्रसन्नोऽभिवाद्यस्त्वयासौ
जो गुरु आदरणीय आहे, योग्य मार्ग दाखवतो, आज्ञाधारक आहे, ज्याने वेद मिळवण्यासाठी ब्रह्मचर्य पाळले, आणि पुन्हा चार प्रकारची शस्त्रविद्या शिकली—तो द्रोण प्रसन्न आहे, त्याला तू नमस्कार कर.
अधीतविद्यश्चरणोपपन्नो योऽस्त्रं चतुष्पात्पुनरेव चक्रे। गन्धर्वपुत्रप्रतिमं तरस्विनं तमश्वत्थामानं कुशलं स्म पृच्छेः
जो विद्वान आहे, उत्तम आचारधर्म पाळतो, पुन्हा चार प्रकारची शस्त्रविद्या शिकला, आणि ज्याची गती गंधर्वपुत्रासारखी आहे—त्या अश्वत्थाम्याची कुशल विचार.
शारद्वतस्यावसथं स्म गत्वा महारथस्यात्मविदां वरस्य। त्वं मामभीक्ष्णं परिकीर्तयन्वै कृपस्य पादौ सञ्जय पाणिना स्पृशेः
शारद्वत या महान रथी, आत्मज्ञानात श्रेष्ठ यांच्या घरी जाऊन, तिथे वारंवार माझा उल्लेख कर आणि कृपाचार्यांच्या पायांना हात लाव, संजय.
यस्मिन्शौर्यमानृशंस्यं तपश्च प्रज्ञा शीलं श्रुतरूपे धृतिश्च। पादौ गृहीत्वा कुरुसत्तमस्य भीष्मस्य मां तत्र निवेदयेथाः
ज्याच्यात शौर्य, दयाळूपणा, तपश्चर्या, बुद्धी, चांगुलपणा, विद्या आणि स्थैर्य आहे—त्या कौरवांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या भीष्मांच्या पायांना धरून तिथे माझा नमस्कार कळव.
प्रज्ञाचक्षुर्यः प्रणेता कुरूणां बहुश्रुतो वृद्धसेवी मनीषी। तस्मै राज्ञे स्थविरायाभिवाद्य आचक्षीथाः सञ्जय मामरोगम्
ज्याची बुद्धी डोळ्यासारखी आहे, जो कौरवांचा मार्गदर्शक आहे, अनेक गोष्टी जाणणारा, वडीलधाऱ्यांची सेवा करणारा, विचारशील—त्या वृद्ध राजाला नमस्कार करून, संजय, माझी कुशलता त्याला सांग.
ज्येष्ठः पुत्रो धृतराष्ट्रस्य मन्दो मूर्खः शठः सञ्जय पापशीलः। यस्यापवादः पृथिवीं याति सर्वां सुयोधनं कुशलं तात पृच्छेः
धृतराष्ट्राचा ज्येष्ठ मुलगा, मंदबुद्धी, मूर्ख, कपटी, वाईट वागणारा, ज्याची बदनामी साऱ्या पृथ्वीवर पसरली आहे—त्या सुयोधनाची कुशल विचार, बाळा.
भ्राता कनीयानपि तस्य मन्द- स्तथाशीलः सञ्जय सोपि शश्वत्। महेष्वासः शूरतमः कुरूणां दुःशासनः कुशलं तात वाच्यः
त्याचा धाकटा भाऊही तसाच मंदबुद्धी आणि वाईट स्वभावाचा, नेहमीच तसाच, मोठा धनुर्धारी, कौरवांमध्ये पराक्रमी—त्या दुःशासनाची कुशल विचार, बाळा.
यस्य कामो वर्तते नित्यमेव नान्यः शमाद्भारतानामिति स्म। स बाह्लिकानामृषभो मनीषी पुनर्यथा माऽभिवदेत्प्रसन्नः
ज्याची इच्छा नेहमीच प्रबळ असते, आणि भारतांमध्ये दुसरा कोणीही शांत नाही—तो बाहीकांचा प्रमुख, बुद्धिमान आहे; त्याला तो प्रसन्न असेल तसे नमस्कार कर.
भूरिश्रवास्तात निपातयोधी महेष्वासो रथिनामुत्तमोऽग्र्यः । गत्वा स्म तं मद्वचनेन ब्रूयाः शल्यं तथा मद्वचनात्प्रतीतः
भूरिश्रवा, बाळा, प्रसिद्ध योद्धा, मोठा धनुर्धारी, रथींत श्रेष्ठ—त्याच्याकडे जाऊन माझ्या वतीने बोल, आणि शल्यालाही माझ्या वतीने नमस्कार कर.
स्तेषां सर्वेषां कुशलं तात पृच्छेः
त्यांच्या सर्वांची कुशल विचार, बाळा.
गुणैरनेकैः प्रवरैश्च युक्तो विज्ञानवान्नैव च निष्ठुरो यः। स्नेहादमर्षं सहते सदैव स सोमदत्तः पूजनीयो मतो मे
जो अनेक गुणांनी आणि उत्तम स्वभावाने युक्त आहे, ज्ञानी आहे, कधीही कठोर नाही, आणि नेहमी प्रेमापोटी राग सहन करतो—तो सोमदत्त माझ्या मते पूजनीय आहे.
अर्हत्तमः कुरुषु सौमदत्तिः स नो भ्राता संजय मत्सखा च। महेष्वासो रथिनामुत्तमोऽर्हः सहामात्यः कुशलं तस्य पृच्छेः
कौरवांमध्ये सर्वांत योग्य, सौमदत्त, जो आपला भाऊ आहे, संजय, आणि माझा मित्र आहे, मोठा धनुर्धारी, रथींत श्रेष्ठ, आदरणीय—त्याची आणि त्याच्या मंत्र्यांची कुशल विचार.
ये चैवान्ये कुरुमुख्या युवानः पुत्राः पौत्रा भ्रातरश्चैव ये नः। यंयमेषां मन्यसे येन योग्यं तत्तत्प्रोच्यानामयं सूत वाच्याः
आणि इतर जे कौरवांचे प्रमुख तरुण आहेत—आपले पुत्र, नातू, भाऊ—त्यांच्यातील ज्याला योग्य वाटेल, त्याला योग्य त्या रीतीने सांग, सुत.
ये राजानः पाण्डवायोधनाय समानीता धार्तराष्ट्रेण केचित्। वशातयः साल्वकाः केकयाश्च तथाम्बष्ठा ये त्रिगर्ताश्च मुख्याः
धृतराष्ट्राचा मुलगा पांडवांविरुद्ध युद्धासाठी जे राजे गोळा केले आहेत, त्यात काहींनी अधीनता स्वीकारली आहे, काही साल्व देशातील, काही केकय देशातील आहेत, तसेच अंबष्ठ आणि त्रिगर्त देशाचे प्रमुखही आहेत.
प्राच्योदीच्या दाक्षिण्यात्याश्च शूरा- स्तथा प्रतीच्याः पार्वतीयाश्च सर्वे। अनृशंसाः शीलवृत्तोपुन्ना- स्तेषां सर्वेषां कुशलं सूत पृच्छेः
पूर्व, उत्तर, दक्षिण आणि पश्चिम दिशांतील शूर, तसेच पर्वतीय प्रदेशातील सर्व लोक, जे दयाळू आणि चांगल्या वर्तनाचे आहेत—संजया, त्यांची सर्वांची कुशलता विचार.
हस्त्यारोहा रथिनः सादिनश्च पदातयश्चार्यसङ्घा महान्तः। आख्याय मां कुशलिनं स्म नित्य- मनामयं परिपृच्छेः समग्रान्
हत्तीवर बसणारे, रथावर लढणारे, घोडेस्वार आणि मोठ्या पायदळाच्या तुकड्या—त्यांना सांग की मी सुखरूप आहे आणि त्यांचीही तब्येत व कुशलता नीट विचार.
तथा राज्ञो ह्यर्थयुक्तानमात्यान् दौवारिकान्ये च सेनां नयन्ति। आयव्ययं ये गमयन्ति नित्य- मर्थांश्च ये महतश्चिन्तयन्ति
राजाचे जे मंत्री नीतीमध्ये पटाईत आहेत, द्वारपाल, सैन्याचे प्रमुख, उत्पन्न-खर्च सांभाळणारे, आणि जे नेहमी मोठ्या गोष्टींचा विचार करतात—
वृन्दारकं कुरुमध्येष्वमूढं महाप्रज्ञं सर्वधर्मोपपन्नम् । न तस्य युद्धं रोचते वै कदाचि- द्वैश्यापुत्रं कुशलं तात पृच्छेः
कुरूंच्या मध्ये जो वृंदारक आहे, तो अत्यंत बुद्धिमान, सर्व धर्मांनी युक्त आणि कधीच युद्धात आनंद न मानणारा—त्या वैश्यपुत्राची कुशलता विचार, मुला.
निकर्तने देवने योऽद्वितीय- श्छन्नोपधः साधुदेवी मताक्षः। यो दुर्जयो देवरथेन सङ्ख्ये स चित्रसेनः कुशलं तात वाच्यः
जो शत्रूंचा नाश करण्यात आणि मारण्यात अद्वितीय आहे, गुप्त डावपेचात आणि फासे खेळण्यात पटाईत आहे, देवांशी युद्धातही जिंकू शकतो—त्या चित्रसेनाला माझा नमस्कार सांग आणि त्याची कुशलता विचार, मुला.