अतृप्तो यौवनस्याहं देवयान्यां भृगूद्वह। प्रसादं कुरु मे ब्रह्मञ्जरेयं न विशेच्च माम्
हे भृगुकुळातील श्रेष्ठ, देवयानीसोबतचे तारुण्य मला अजूनही समाधान देत नाही. ब्राह्मण, कृपा करून अशी व्यवस्था कर की हे वृद्धत्व मला त्रास देऊ नये.
नाहं मृषा ब्रवीम्येतज्जरां प्राप्तोऽसि भूमिप। जरां त्वेतां त्वमन्यस्मिन्संक्रामय यदीच्छसि
हे भूमिपती, मी खोटे बोलत नाही; तुला वृद्धत्व आले आहे. जर तुला वाटले, तर हे वृद्धत्व दुसऱ्यावर टाकू शकतोस.
राज्यभाक्स भवेद्ब्रह्मन्पुण्यभाक्कीर्तिभाक्तथा। यो मे दद्याद्वयः पुत्रस्तद्भवाननुमन्यताम्
ब्राह्मण, जो माझ्या साठी आपले तारुण्य देईल, त्याला राज्य, पुण्य आणि कीर्ती मिळू दे. हे तुझे अनुमोदन असू दे.
संक्रामयिष्यसि जरां येथेष्टं नहुषात्मज। मामनुध्याय भावेन न च पापमवाप्स्यसि
हे नाहुषपुत्र, तुला हवे तसे वृद्धत्व दुसऱ्यावर टाकू शकतोस. मनात शंका न ठेवता तसे कर; तुला काहीही पाप लागणार नाही.
वयो दास्यति ते पुत्रो यः स राजा भविष्यति। आयुष्मान्कीर्तिमांश्चैव बह्वपत्यस्तथैव च
जो पुत्र तुला आपले तारुण्य देईल, तोच राजा होईल; तो दीर्घायुषी, कीर्तिवान आणि अनेक संतती असलेला होईल.
जरां प्राप्य ययातिस्तु स्वपुरं प्राप्य चैव हि। पुत्रं ज्येष्ठं वरिष्ठं च यदुमित्यब्रवीद्वचः
वृद्धत्वाने ग्रासलेला ययाति आपल्या नगरात परतला आणि आपल्या ज्येष्ठ व श्रेष्ठ पुत्र यदूस असे म्हणाला.
जरावली च मां तात पलितानि च पर्यगुः। काव्यस्योशनसः शापान्न च तृप्तोऽस्मि यौवने
माझ्यावर वृद्धत्व आले आहे, बाळा, आणि पांढरे केस सर्वत्र पसरले आहेत. काव्य उशनाच्या शापामुळे मला अजूनही तारुण्याचे समाधान मिळाले नाही.
त्वं यदो प्रतिपद्यस्व पाप्मानं जरया सह। यौवनेन त्वदीयेन चरेयं विषयानहम्
यदु, माझे पाप आणि हे वृद्धत्व तू स्वीकार, म्हणजे मी तुझ्या तारुण्याने इंद्रियसुख उपभोगू शकेन.
पूर्णे वर्षसहस्रे तु पुनस्ते यौवनं त्वहम्। दत्त्वा स्वं प्रतिपत्स्यामि पाप्मानं जरया सह
पण हजार वर्षे पूर्ण झाल्यावर मी माझे पाप आणि वृद्धत्व परत घेऊन तुझे तारुण्य तुला परत देईन.
जरायां बहवो दोषाः पानभोजनकारिताः। तस्माज्जरां न ते राजन्ग्रहीष्य इति मे मतिः
वृद्धत्वात खाण्या-पिण्यामुळे अनेक दोष येतात; म्हणून, राजा, मी तुझे वृद्धत्व स्वीकारणार नाही, अशी माझी ठाम इच्छा आहे.
सितश्मश्रुर्निरानन्दो जरया शिथिलीकृतः। वलीसङ्गतगात्रस्तु दुर्दर्शो दुर्बलः कृशः
पांढऱ्या दाढीचे, आनंदहीन, वृद्धापकाळामुळे अंग सैल झालेले, अंगावर सुरकुत्या पडलेल्या, पाहवत नाही असा, अशक्त आणि कृश असा तो दिसतो.
अशक्तः कार्यकरणे परिभूतः स यौवतैः। सहोपजीविभिश्चैव तां जरां नाभिकामये
तो काहीच करू शकत नाही, तरुण आणि घरातले सगळे त्याची टिंगल करतात; मला अशी वृद्धावस्था अजिबात नको आहे.
सन्ति ते बहवः पुत्रा मत्तः प्रियतरा नृप। जरां ग्रहीतुं धर्मज्ञ तस्मादन्यं वृणीष्व वै
राजा, तुला माझ्यापेक्षा जास्त प्रिय असे अनेक मुलगे आहेत; म्हणून, धर्म जाणणाऱ्या, वृद्धत्व स्वीकारायला दुसऱ्याला निवड.
यत्त्वं मे हृदयाज्जातो वयः स्वं न प्रयच्छसि। तस्मादराज्यभाक्तात प्रजा तव भविष्यति
तू माझ्या हृदयातून जन्मलास तरीही मला आपले तारुण्य देत नाहीस, म्हणून, राज्यासाठी अयोग्य असलेल्या, तुझी संतती फक्त तुझीच राहील.
प्रत्याख्यातस्तु राजा स तुर्वसुं प्रत्युवाच ह।' तुर्वसो प्रतिपद्यस्व पाप्मानं जरया सह। यौवनेन चरेयं वै विषयांस्तव पुत्रक
राजाने नकार मिळाल्यावर तुरवसूला सांगितले, 'तुरवसु, तू वृद्धत्वाची वेदना स्वीकार; मी तुझ्या तारुण्याने तुझे सुख उपभोगतो, मुला.'
पूर्णे वर्षसहस्रे तु पुनर्दास्यामि यौवनम्। स्वं चैव प्रतिपत्स्यामि पाप्मानं जरया सह
एक हजार वर्षे पूर्ण झाली की, मी तुला पुन्हा तुझे तारुण्य परत देईन आणि वृद्धत्वाची वेदना पुन्हा स्वतः घेईन.
न कामये जरां तात कामभोगप्रणाशिनीम्। बलरूपान्तकरणीं बुद्धिप्राणप्रणाशिनीम्
मला वृद्धत्व नको, बाबा, कारण ती कामसुख नष्ट करते, बळ आणि सौंदर्य संपवते, बुद्धी आणि प्राणही हरपवते.
यत्त्वं मे हृदयाज्जातो वयः स्वं न प्रयच्छसि। तस्मात्प्रजा समुच्छेदं तुर्वसो तव यास्यति
तू माझ्या हृदयातून जन्मलास तरी आपले तारुण्य मला देत नाहीस, म्हणून, तुरवसु, तुझं वंश पुढे चालणार नाही.
संकीर्णाचारधर्मेषु प्रतिलोमचरेषु च। पिशिताशिषु चान्त्येषु मूढ राजा भविष्यसि
मिश्र आचारधर्म असणाऱ्यांत, उलट वागणाऱ्यांत, मांसाहार करणाऱ्यांत आणि नीच लोकांत, अज्ञानी राजा तू होशील.
गुरुदारप्रसक्तेषु तिर्यग्योनिगतेषु च। पशुधर्मेषु पापेषु म्लेच्छेषु त्वं भविष्यसि
गुरुपत्नीवर आसक्त असणाऱ्यांत, पशूयोनीत जन्मलेल्या, पशूसारखे वागणारे, पापी आणि म्लेच्छ लोकांत तू राहशील.
एवं स तुर्वसुं शप्त्वा ययातिः सुतमात्मनः। शर्मिष्ठायाः सुतं द्रुह्युमिदं वचनमब्रवीत्
अशा प्रकारे तुरवसुला शाप देऊन, ययातिने आपल्या शमीष्ठेच्या पुत्राला, म्हणजे दुसऱ्या मुलगा द्रुह्युला हे शब्द सांगितले.
द्रुह्यो त्वं प्रतिपद्यस्व वर्णरूपविनाशिनीम्। जरां वर्षसहस्रं मे यौवनं स्वं ददस्व च
द्रुह्यु, तू रंगरूप नष्ट करणारे वृद्धत्व एक हजार वर्षे स्वीकार, आणि आपले तारुण्य मला दे.
पूर्णे वर्षसहस्रे तु पुनर्दास्यामि यौवनम्। स्वं चादास्यामि भूयोऽहं पाप्मानं जरया सह
एक हजार वर्षे पूर्ण झाली की, मी तुला पुन्हा तुझे तारुण्य परत देईन आणि वृद्धत्वाची वेदना पुन्हा स्वतः घेईन.
न गजं न रथं नाश्वं जीर्णो भुङ्क्ते न च स्त्रियम्। वाग्भङ्गश्चास्य भवति तां जरां नाभिकामये
वृद्ध माणूस ना हत्ती, ना रथ, ना घोडा, ना स्त्री यांचा उपभोग घेऊ शकतो; त्याची वाणी अडखळते—अशी वृद्धावस्था मला नको.
यत्त्वं मे हृदयाज्जातो वयः स्वं न प्रयच्छसि। तस्माद्द्रुह्यो प्रियः कामो न ते संपत्स्यते क्वचित्
तू माझ्या हृदयातून जन्मलास तरी आपले तारुण्य मला देत नाहीस, म्हणून, द्रुह्यु, तुझे आवडते इच्छित कधीच पूर्ण होणार नाही.
यत्राश्वरथमुख्यानामश्वानां स्याद्गतं न च। हस्तिनां पीठकानां च गर्दभानां तथैव च
जिथे घोड्यांच्या रथांत घोडे नाहीत, हत्तींच्या आसनांवर हत्ती नाहीत, आणि गाढवेही नाहीत—
बस्तानां च गवां चैव शिबिकायास्तथैव च। उडुपप्लवसंतारो यत्र नित्यं भविष्यति
जिथे शेळ्या, गायी, पालख्या नाहीत, आणि नेहमीच होड्या व तराफ्यांवरून ओलांडावे लागते—
अनो त्वं प्रतिपद्यस्व पाप्मानं जरया सह। एकं वर्षसहस्रं तु चरेयं यौवनेन ते
अनु, तू वृद्धत्वाची वेदना स्वीकार; मी तुझे तारुण्य घेऊन एक हजार वर्षे जगीन.
जीर्णः शिशुवदादत्ते कालेऽन्नमशुचिर्यथा। न जुहोति च कालेऽग्निं तां जरां नाभिकामये
जसा एक म्हातारा माणूस, लहान मुलासारखा, वेळेवर न खाता, अपवित्र अन्न खातो आणि योग्य वेळी अग्नीला आहुती देत नाही, तशी म्हातारपणाची अवस्था मला नको आहे.
यत्त्वं मे हृदयाज्जातो वयः स्वं न प्रयच्छसि। जरादोषस्त्वया प्रोक्तस्तस्मात्त्वं प्रतिलप्स्यसे
तू माझ्या हृदयातून जन्मलास, पण आपले तारुण्य मला दिले नाहीस, उलट म्हातारपणाचा दोष सांगितलास, म्हणून हे म्हातारपण तुलाच मिळेल.