श्रमार्ताश्च वहन्तस्तं नहुषं पापकारिणम् । देवर्षयो महाभागास्तथा ब्रह्मर्षयोऽमलाः
नहुषासारख्या पापी राजाला वाहून नेण्यात थकलेल्या, ते महान आणि पवित्र देवरषी आणि ब्रह्मर्षी खूपच त्रस्त झाले.
पप्रच्छुर्नहुषं देवं संशयं जयतां वर। य इमे ब्रह्मणा प्रोक्ता मन्त्रा वै प्रोक्षणे गवाम्
त्या विजयी ऋषींनी नहुषाला विचारलं, 'ब्रह्मदेवांनी गायींच्या अभिषेकासाठी सांगितलेले हे मंत्र तुझ्यासाठी प्रमाण आहेत का?'
एते प्रमाणं भवत उताहो नेति वासव। नहुषो नेति तानाह तमसा मूढचेतनः
'हे तुझ्यासाठी प्रमाण आहेत का नाही, वासवा?' तेव्हा नहुष, अज्ञानाने ग्रासलेला, म्हणाला, 'नाही.'
अधर्मे संप्रवृत्तस्त्वं धर्मं न प्रतिपद्यसे। प्रमाणमेतदस्माकं पूर्वं प्रोक्तं महर्षिभिः
'तू अधर्माकडे वळलास; धर्म पाळत नाहीस. हेच आमच्यासाठी प्रमाण आहे, असं पूर्वी महर्षींनी सांगितलं आहे.'
ततो विवदमानः स मुनिभिः सह वासव । अथ मामस्पृशन्मूर्ध्नि पादेनाधर्मपीडितः
मग त्या ऋषींसोबत वाद घालत असताना, अधर्माने ग्रासलेल्या इंद्राने माझ्या डोक्यावर पाय ठेवला.
तेनाभूद्धततेजाश्च निःश्रीकश्च महीपतिः । ततस्तं तमसा विग्नमवोचं भृशपीडितम्
त्यामुळे तो राजा तेज आणि ऐश्वर्य गमावून बसला; मग तो अंधकाराने त्रस्त आणि फारच दुःखी दिसला, तेव्हा मी त्याला बोललो.
यस्मात्पूर्वैः कृतं राजन्ब्रह्मर्षिभिरनुष्ठितम् । अदृष्टं दूषयसि मे यच्च मूर्ध्य्रस्पृशः पदा
राजा, पूर्वी ब्रह्मर्षींनी जे ठरवले आणि आचरले, ते तू लपून माझ्या नजरेआड अपवित्र केलेस, आणि माझ्या डोक्याला पाय लावला—
यच्चापि त्वमृषीन्मूढ ब्रह्मकल्पान्दुरासदान्
आणि तू, अज्ञानाने, ब्रह्मासारखे अगम्य असलेले ऋषी, त्यांच्याशीही तसाच वागलास—
वाहान्कृत्व्रा वाहयसि तेन स्वर्गाद्धतप्रभः । ध्वंस पाप परिभ्रष्टः क्षीणपुण्यो महीतले
त्यांना जणू काही वाहने केल्यासारखे वागवलेस, म्हणून तुझे तेज हरपले आणि तू स्वर्गातून खाली पडलास; पापी, पुण्य हरवलेला, आता पृथ्वीवर नष्ट हो.
दशवर्षसहस्राणि सर्परूपधरो महान्। विचरिष्यसि पूर्णेषु पुनः स्वर्गमवाप्स्यसि
दहा हजार वर्षे तू मोठ्या सापाच्या रूपात पृथ्वीवर भटकशील; तो काळ पूर्ण झाला की पुन्हा स्वर्ग मिळवशील.
दृष्ट्वा युधिष्ठिरं नाम तव वंशसमुद्भवम्। निहतो ब्रह्मशापेन प्रपद्यस्व त्रिविष्टपम्
तुझ्या वंशात जन्मलेल्या युधिष्ठिराचे दर्शन होईल, आणि ब्राह्मणाच्या शापाने मारला गेलास की, मग देवांचे राज्य मिळव.
एवं भ्रष्टो दुरात्मा स देवराज्यादरिन्दम। दिष्ट्या वर्धामहे शक्र हतो ब्रह्मर्षिकण्टकः
असा तो दुष्ट स्वभावाचा स्वर्गातून खाली पडला; शत्रूंचा संहार करणाऱ्या शक्रा, ब्रह्मर्षींच्या मार्गातील काटा नष्ट झाला म्हणून आम्ही सुखावलो.
त्रिविष्टपं प्रपद्यस्व पाहि लोकाञ्शचीपते। जितेन्द्रियो जितामित्रः स्तूयमानो महर्षिभिः
शचीपती, देवांचे राज्य मिळव आणि लोकांचे रक्षण कर; इंद्रियांवर विजय मिळवलेला, शत्रूंना जिंकलेला, महर्षींकडून स्तुती मिळव.
ततो देवा भृशं तुष्टा महर्षिगणसंवृताः। पितरश्चैव यक्षाश्च भुजगा राक्षसास्तथा
मग देव, महर्षींच्या समूहाने वेढलेले, फारच प्रसन्न झाले; पितर, यक्ष, सर्प आणि राक्षसही तिथे होते.
गन्धर्वा देवकन्याश्च सर्वे चाप्सरसां गणाः। सरांसि सरितः शैलाः सागराश्च विशांपते
गंधर्व, देवकन्या आणि सर्व अप्सरांचा समूह, तसेच सरोवरे, नद्या, डोंगर आणि समुद्र, हे सर्व, राजाधिराज—
उपागम्याब्रुवन्सर्वे दिष्ट्या वर्धसि शक्रुहन् । हतश्च नहुषः पापो दिष्ट्यागस्त्येन धीमता। दिष्ट्या पापसमाचारः कृतः सर्पो महीतले
—सर्वजण येऊन म्हणाले, 'शक्रा, तुझे कल्याण झाले, आणि पापी नहुष बुद्धिमान अगस्त्याने मारला; पाप करणारा पृथ्वीवर सर्प झाला, हेही भाग्यानेच घडले.'
ततः शक्रः स्तूयमानो गन्धर्वाप्सरसां गणैः। ऐरावतं समारुह्य द्विपेन्द्रं लक्षणैर्युतम्
मग गंधर्व आणि अप्सरांच्या समूहाने स्तुती केलेल्या शक्राने, शुभ चिन्हांनी युक्त असलेल्या ऐरावत या हत्तीवर आरूढ झाला.
पावकः सुमहातेजा महर्षिश्च बृहस्पतिः। यमश्च वरुणश्चैव कुबेरश्च धनेश्वरः
तेजस्वी अग्नी, महर्षी बृहस्पती, यम, वरुण आणि धनाचा स्वामी कुबेर—
सर्वैर्देवैः परिवृतः शक्रो वृत्रनिषूदनः । गन्धर्वैरप्सरोभिश्च यातस्त्रिभुवनं प्रभुः
—सर्व देवांनी शक्राला, वृत्राचा संहार करणाऱ्याला, गंधर्व आणि अप्सरांसह वेढले आणि तो प्रभू तिन्ही लोकांत गेला.
स समेत्य महेन्द्राण्या देवराजः शतक्रतुः। मुदा परमया युक्तः पालयामास देवराट्
तो देवराज शतक्रतु महेंद्राच्या राणीला भेटला आणि अत्यंत आनंदाने देवांचे राज्य चालवू लागला.
ततः स भगवांस्तत्र अङ्गिराः समदृश्यत। अथर्ववेदमन्त्रैश्च देवेन्द्रं समपूजयत्
मग तिथे पूज्य अङ्गिरा प्रकट झाला आणि अथर्ववेदाच्या मंत्रांनी देवेन्द्राची पूजा केली.
ततस्तु भगवानिन्द्रः संहृष्टः समपद्यत। वरं च प्रददौ तस्मै अथर्वाङ्गिरसे तदा
त्यावर भगवंत इंद्र अत्यंत आनंदी झाला आणि त्या वेळी अथर्वाङ्गिरसाला वर दिला.
अथर्वाङ्गिरसं नाम वेदेऽस्मिन्वै भविष्यति। उदाहरणमेतद्धि यज्ञभागं च लप्स्यसे
या वेदात अथर्वाङ्गिरस नावाचा एक विभाग असेल; हे त्याचं उदाहरण आहे आणि तुला यज्ञातील तुझा हिस्सा मिळेल.
एवं संपूज्य भगवानथर्वाङ्गिरसं तदा। व्यसर्जयन्महाराज देवराजः शतक्रतुः
त्या वेळी भगवंत अथर्वाङ्गिरस यांचा योग्यरित्या सन्मान करून, देवांचा राजा शतक्रतु यांनी त्यांना परत पाठवले, हे महाराज.
संपूज्य सर्वांस्त्रिदशानृषींश्चापि तपोधनान्। इन्द्रः प्रमुदितो राजन्धर्मेणापालयत्प्रजाः
सर्व देवता आणि तपश्चर्येने परिपूर्ण असणाऱ्या ऋषींचा सन्मान करून, इंद्र आनंदित होऊन, राजन, धर्माने प्रजांचे पालन करू लागले.
एवं दुःखमनुप्राप्तमिन्द्रेण सह भार्यया। अज्ञातवासश्च कृतः शत्रूणां वधकाङ्क्षया
अशा प्रकारे, इंद्राने आपल्या पत्नीसमवेत दुःख सहन केले आणि शत्रूंच्या नाशाची इच्छा ठेवून गुप्त वास केला.
नात्र मन्युस्त्वया कार्यो यत्क्लिष्टोऽसि महावने। द्रौपद्या सह राजेन्द्र भ्रातृभिश्च महात्मभिः
राजेंद्र, जरी तू द्रौपदी आणि आपल्या थोर भावांसह मोठ्या अरण्यात दुःख भोगले असलेस, तरी येथे तुला राग धरू नये.
एवं त्वमपि राजेन्द्र राज्यं प्राप्स्यसि भारत। वृत्रं हत्वा यथा प्राप्तः शक्रः कौरवनन्दन
राजेंद्र, भारत, जसा शक्राने वृत्राचा वध करून पुन्हा आपले राज्य मिळवले, तसाच तूही आपले राज्य मिळवशील, कौऱवकुलातील आनंदा.
दुराचारश्च नहुषो ब्रह्वद्विट् पापचेतनः। अगस्त्यशापाभिहतो विनष्टः शाश्वतीः समाः
नहुष हा वाईट वागणारा, ब्राह्मणद्वेष्टा आणि दुष्ट मनाचा होता; अगस्त्यांच्या शापामुळे तो अनेक वर्षे नष्ट झाला.
एवं तव दुरात्मानः शत्रवः शत्रुसूदन । क्षिप्रं नाशं गमिष्यन्ति कर्णदुर्योधनादयः
शत्रुसूदन, तसंच तुझे दुष्ट मनाचे शत्रू — कर्ण, दुर्योधन आणि इतर — लवकरच नष्ट होतील.