इन्द्रं तुष्टाव चेन्द्राणी विश्रुतैः पूर्वकर्मभिः। स्तूयमानस्ततो देवः शचीमाह पुरन्दरः
इंद्राणीने इंद्राची पूर्वीच्या प्रसिद्ध कृत्यांनी स्तुती केली; तेव्हा स्तुती ऐकून पुरंदर देव शचीला म्हणाला.
किमर्थमसि संप्राप्ता विज्ञातश्च कथं त्वहम्। ततः सा कथयामास नहुषस्य विचेष्टितम्
तू कशासाठी आली आहेस आणि मी तुला कसा सापडलो, हे विचारले. मग तिने नहुषाचे कृत्य सांगितले.
इन्द्रत्वं त्रिषु लोकेषु प्राप्य वीर्यसमन्वितः । दर्पाविष्टश्च दुष्टात्मा मामुवाच शतक्रतो
तीनही लोकांवर राज्य मिळवून, सामर्थ्याने भरलेला आणि गर्वाने अंध झालेला तो दुष्ट नहुष, हे शक्र, माझ्याशी बोलला.
उपतिष्ठेति स क्रूरः कालं च कृतवान्मम । यदि न त्रास्यसि विभो करिष्यति स मां वशे
त्या क्रूराने मला, 'माझी सेवा कर,' असे सांगितले आणि एक वेळ ठरवला; 'जर तू घाबरली नाहीस तर, प्रभो, तो मला आपल्या अधीन करील.'
एतेन चाहं संप्राप्ता द्रुतं शक्र तवान्तिकम्। जहि रौद्रं महाबाहो नहुषं पापनिश्चयम्
म्हणूनच मी तुझ्याकडे लवकर आले आहे, हे शक्र; महाबाहू, त्या रौद्र, पापी नहुषाचा नाश कर.
प्रकाशयस्व चात्मानं दैत्यदानवसूदन। तेजः समाप्नुहि विभो देवराज्यं प्रशाधि च
दैत्य-दानवांचा संहार करणाऱ्या, स्वतःचे तेज प्रकट कर; प्रभो, आपले तेज पुन्हा मिळव आणि देवांचे राज्य सांभाळ.
एवमुक्तः स भगवाञ्शच्या तां पुनरब्रवीत्। विक्रमस्य न कालोऽयं नहुषो बलवत्तरः
शचीने असे म्हटल्यावर, त्या भगवंताने तिला पुन्हा सांगितले, 'आता शौर्य दाखवण्याची वेळ नाही; नहुष सध्या अधिक बलवान आहे.'
विवर्द्धितश्च ऋषिभिर्हव्यकव्यैश्च भामिनि । नीतिमत्र विधास्यामि देवि तां कर्तुमर्हसि
तो ऋषी आणि पितरांच्या हव्य-कव्यांनी बळकट झाला आहे, हे सुंदरिये; मी येथे एक युक्ती सांगतो, देवी, ती तू करावी.
गुह्यं चैतत्त्वया कार्यं नाख्यातव्यं शुभे क्वचित् । गत्वा नहुषमेकान्ते ब्रवीहि च सुमध्यमे
हे शुभे, हे गुपित तू कुठेही सांगू नकोस; एकटी जाऊन नहुषाला एकांतात सांग, हे सुमध्यमे,
ऋषियानेन दिव्येन मामुपैहि जगत्पते । एवं तव वशे प्रीता भविष्यामीति तं वद
'हे जगाच्या अधिपती, या दिव्य ऋषीच्या वाहनावर बसून माझ्याकडे ये; मग मी तुझ्या इच्छेप्रमाणे तुझ्या अधीन होईन,' असे त्याला सांग.
इत्युक्ता देवराजेन पत्नी सा कमलेक्षणा । एवमस्त्वित्यथोक्त्वा तु जगाम नहुषं प्रति
देवराजाने असे सांगितल्यावर, कमलासारख्या डोळ्यांची त्याची पत्नी म्हणाली, 'तसेच होईल,' आणि मग ती नहुषाकडे गेली.
नहुषस्तां ततो दृष्ट्वा सस्मितो वाक्यमब्रवीत् । स्वागतं ते वरारोहे किं करोमि शुचिस्मिते
नंतर नहुषाने तिला पाहून हसत म्हणाला, 'सुंदर नितंबवाली, तुला स्वागत आहे; हे शुभ हास्यवाली, मी काय करू?'
भक्तं मां भज कल्याणि किमिच्छसि मनस्विनि । तव कल्याणि यत्कार्यं तत्करिष्ये सुमध्यमे
'हे कल्याणी, माझी भक्तीने सेवा कर; तुझ्या मनात काय आहे, ते सांग. तू जे काही मागशील, हे सुमध्यमे, ते मी नक्की करीन.'
न च व्रीडा त्वया कार्या सुश्रोणि मयि विश्वसेः। सत्येन वै पशे देवि करिष्ये वचनं तव
'सुंदर नितंबवाली, माझ्याजवळ तुला लाज वाटू नये; माझ्यावर विश्वास ठेव. हे देवी, मी सत्य बोलतो, तुझे शब्द नक्की पाळीन.'
यो मे कृतस्त्वया कालस्तमाकाङ्क्षे जगत्पते। ततस्त्वमेव भर्ता मे भविष्यसि सुराधिम
'हे जगाच्या अधिपती, तू माझ्यासाठी जो वेळ ठरवलास, तोच मी इच्छिते; मग तूच माझा पती होशील, हे देवाधिदेव.'
कार्यं च हृदि मे यत्तद्देवराजावधारय। वक्ष्यामि यदि मे राजन्प्रियमेतत्करिष्यसि
'माझ्या मनात जे आहे, हे देवराजा, ते लक्षात ठेव; मी जे सांगणार आहे, राजन, ते तुला प्रिय असेल तर तू ते कर.'
वाक्यं प्रणयसंयुक्तं ततः स्यां वशगा तव। इन्द्रस्य वाजिनो वाहा हस्तिनोऽथ रथास्तथा
'तू माझी विनंती प्रेमाने मान्य केलीस, तर मी तुझ्या अधीन होईन; इंद्राचे घोडे, हत्ती आणि रथ —'
इच्छाम्यहमथापूर्वं वाहनं ते सुराधिप । यन्न विष्णोर्न रुद्रस्य न सुराणां न रक्षसाम्
'हे सुराधिपा, मी तुझ्यासाठी असे वाहन इच्छिते, जे पूर्वी कधीच नव्हते, जे विष्णूचे नाही, रुद्राचे नाही, ना देवांचे, ना राक्षसांचे.'
वहन्तु त्वां महाभागा ऋषयः सङ्गता विभो। सर्वे शिबिकया राजन्नेतद्धि मम रोचते
महाभाग ऋषी एकत्र येऊन, राजन, तुला पालखीने वाहतील; हे मला फार आवडते.
नासुरेषु न देवेषु तुल्यो भवितुमर्हसि । सर्वेषां तेज आदत्से स्वेन वीर्येण दर्शनात्
तुला दैत्यांमध्ये किंवा देवांमध्ये कोणीही समकक्ष मानता येणार नाही; कारण, फक्त तुझ्या उपस्थितीनेच सर्वांचं तेज तू तुझ्या सामर्थ्याने घेतोस.
एवमुक्तस्तु नहुषः प्राहृष्यत तदा किल। उवाच वचनं चापि सुरेन्द्रस्तामनिन्दिताम्
असं ऐकून नहुष तेव्हा फार आनंदला; आणि देवांचा राजा त्या निष्कलंक देवीला म्हणाला—
अपूर्वं वाहनमिदं त्वयोक्तं वरवर्णिनि। दृढं मे रुचिरं देवि त्वद्वशोऽस्मि वरानने
सुंदर कांती असलेल्या देवी, तू असा वाहनाचा विचार मांडलास जो कधीच कुणाच्या मनात आला नव्हता; हे मला खूप आवडलं आणि मी तुझ्या इच्छेनुसार वागेन.
न ह्यल्पवीर्यो भवति यो वाहान्कुरुते मुनीन् । अहं तपस्वी बलवान्भूतभव्यभवत्प्रभुः
जो ऋषींना आपलं वाहन करतो, तो कधीच दुर्बल नसतो; मी तपस्वी, बलवान आणि भूत, भविष्य, वर्तमानाचा स्वामी आहे.
मयि क्रुद्धे जगन्न स्यान्मयि सर्वं प्रतिष्ठितम्। देवदानवगन्धर्वाः किन्नरोरगराक्षसाः
जर मी रागावलो, तर हे जगच राहणार नाही; सर्व काही माझ्यातच आहे—देव, दैत्य, गंधर्व, किन्नर, नाग आणि राक्षस.
न मे क्रुद्धस्य पर्याप्ताः सर्वे लोकाः शुचिस्मिते। चक्षुषा यं प्रपश्यामि तस्य तेजो हराम्यहम्
मृदुल हास्य असलेल्या देवी, मी रागावलो तर सर्व लोकही मला अपुरे आहेत; ज्याच्याकडे मी पाहतो, त्याचं तेज मी काढून घेतो.
अहमिन्द्रोऽस्मि देवानां लोकानां च महेश्वरः। मयि हव्यं च कव्यं च लोकाश्चैव सनातनाः ।' तस्मात्ते वचनं देवि करिष्यामि न संशयः
मी देवांचा इंद्र आहे, सर्व लोकांचा महेश्वर आहे; माझ्यातच देवांसाठी आणि पितरांसाठीच्या आहुती आहेत, आणि हे लोकही सनातन आहेत. म्हणून, देवी, मी तुझं म्हणणं नक्कीच पाळीन.
सप्तर्षयो मां वक्ष्यन्ति सर्वे ब्रह्मर्षयस्तथा । पश्य माहात्म्ययोगं मे ऋद्धिं च वरवर्णिनि
सप्तर्षी आणि सर्व ब्रह्मर्षी मला वाहतील; सुंदर कांती असलेल्या देवी, माझं सामर्थ्य आणि वैभव पाहा.
एवमुक्त्वा तु तां देवीं विसृज्य च वराननाम् । ` अथ संचिन्त्य नहुषो बलवीर्येण भारत
असं म्हणून आणि सुंदर मुख असलेल्या त्या देवीला निरोप देऊन, नहुषाने आपल्या सामर्थ्याचा आणि शक्तीचा विचार केला.
विसृज्य सुप्रतीकं च नागमैरावतं तथा। हंसयुक्तं विमानं च हरियुक्तं तथा रथम्
त्याने तेजस्वी सुप्रतीक हत्ती, तसेच ऐरावत, हंसांनी युक्त विमान आणि घोड्यांनी युक्त रथ यांना दूर केले.
स तु दर्पेण महता परिभूय महामुनीन्।' विमाने योजयित्वा च ऋषीन्नियमामास्थितान्
मग मोठ्या गर्वाने त्याने मोठ्या ऋषींचा अवमान केला आणि नियम पाळणाऱ्या ऋषींना आपल्या वाहनाला जोडलं.