संविभज्य च भूतेषु विसृज्य च सुरेश्वरः। विज्वरो धूतपाप्मा च वासवोऽभवदात्मवान्
सर्व प्राण्यांमध्ये तो दोष वाटून आणि सोडून, देवांचा अधिपती वासव, तापमुक्त, पापमुक्त आणि स्थिरचित्त झाला.
अकम्प्यं नहुषं स्थानाद्दृष्ट्वा बलनिषूदनः। तेजोघ्नं सर्वभूतानां वरदानाच्च दुःसहम्
नहुष आपल्या स्थानावर अढळ राहिला, सर्व प्राण्यांचे तेज हरणारा आणि मिळालेल्या वरामुळे सहन न होणारा, हे पाहून शत्रूंचा संहार करणारा—
ततः शचीपतिर्देवः पुनरेव व्यनश्यत। अदृश्यः सर्वभूतानां कालाकाङ्क्षी चचार ह
तेव्हा शचीचे पती देव पुन्हा अदृश्य झाले; सर्व जीवांना न दिसता, योग्य वेळेची वाट पाहत ते तिथेच फिरत राहिले.
प्रनष्टे तु ततः शक्रे शची शोकसमन्विता । हा शक्रेति तदा देवी विललाप सुदुःखिता
शक्र अदृश्य झाल्यावर शचीला फार दुःख झाले. ती मोठ्या वेदनेने, 'हाय शक्रा!' असे म्हणत रडू लागली.
यदि दत्तं यदि हुतं गुरवस्तोषिता यदि। एकभर्तृत्वमेवास्तु सत्यं यद्यस्ति वा मयि
मी काही दिले असेल, काही होम केले असेल, वडीलधाऱ्यांना मी आनंदी केले असेल, आणि माझ्यात खरंच सत्य असेल, तर मला फक्त एकच पती असू दे.
पुण्यां चेमामहं दिव्यां प्रवृत्तामुत्तरायणे। देवीं रात्रिं नमस्यामि सिध्यतां मे मनोरथः
ही उत्तरेकडील मार्गावर आलेली पवित्र आणि दिव्य रात्र मी वंदन करते; माझी इच्छा पूर्ण होऊ दे.
प्रयता च निशां देवीमुपातिष्ठत तत्र सा। पतिव्रतात्वात्सत्येन सोपश्रुतिमथाकरोत्
ती शुद्ध मनाने त्या रात्रीच्या देवीची पूजा करू लागली; आपल्या पतीव्रतेपणामुळे आणि सत्यामुळे तिने उपश्रुतीला हाक दिली.
यत्रास्ते देवराजोऽसौ तं देशं दर्शयस्व मे। इत्याहोपश्रुतिं देवीं सत्यं सत्येन दृश्यताम्
'जिथे देवांचा राजा आहे, तो देश मला दाखव,' असे तिने उपश्रुती देवीला सांगितले. 'सत्यानेच सत्य दिसू दे.'
अथैनां रूपिणी साध्वीमुपातिष्ठदुपश्रुतिः। तां वयोरूपसंपन्नां दृष्ट्वा देवीमुपस्थिताम्
मग उपश्रुती रूप धारण करून त्या सतीजवळ आली; तिच्या समोर तरुणपणाने आणि सौंदर्याने नटलेली देवी उभी आहे हे पाहून—
इन्द्राणी संप्रहृष्टात्मा संपूज्यैनामथाब्रवीत्। इच्छामि त्वामहं ज्ञातुं का त्वं ब्रूहि वरानने
इंद्राणीचे मन आनंदित झाले. तिने तिला नमस्कार करून विचारले, 'मला जाणून घ्यायचे आहे, तू कोण आहेस? हे सुंदर मुखवाली, सांग ना.'
उपश्रुतिरहं देवि तवान्तिकमुपागता। दर्शनं चैव संप्राप्ता तव सत्येन भामिनि
'मी उपश्रुती आहे, हे देवी. तुझ्या सत्यामुळे मी तुझ्या समोर आले आणि तुझे दर्शन मिळवले, हे सुभगे.'
पतिव्रता च युक्ता च यमेन नियमेन च। दर्शयिष्यामि ते शक्रं देवं वृत्रनिषूदनम्
'तू पतीव्रता आहेस, नियमाने वागतेस; मी तुला शक्र, म्हणजेच वृत्राचा वध करणारा देव, दाखवीन.'
क्षिप्रमन्वेहि भद्रं ते द्रक्ष्यसे सुरसत्तमम्। ततस्तां प्रस्थितां देवीमिन्द्राणी सा समन्वगात्
'लवकर ये, तुझ्या कल्याणासाठी—तुला श्रेष्ठ देवाचे दर्शन होईल.' मग ती निघाली तेव्हा इंद्राणी तिच्या मागे गेली.
देवारण्यान्यतिक्रम्य पर्वतांश्च बहूंस्ततः । हिमवन्तमतिक्रम्य उत्तरं पार्श्वमागमत्
त्या दोघींनी दिव्य अरण्ये आणि अनेक पर्वत ओलांडले; हिमालय पार करून त्या उत्तरेकडील बाजूला पोहोचल्या.
समुद्रं च समासाद्य बहुयोजनविस्तृतम्। आससाद महाद्वीपं नानाद्रुमलतावृतम्
मग त्या दोघी विस्तीर्ण, अनेक योजन रुंदीच्या समुद्राजवळ आल्या आणि तिथे विविध झाडे आणि वेलींनी वेढलेला एक मोठा द्वीप गाठला.
तत्रापश्यत्सरो दिव्यं नानाशकुनिभिर्वृतम्। शतयोजनविस्तीर्णं तावदेवायतं शुभम्
तिथे त्यांनी एक दिव्य सरोवर पाहिले, जिथे अनेक प्रकारचे पक्षी होते, ते एकशे योजन रुंद आणि तितकेच लांब, शुभ्र आणि सुंदर होते.
तत्र दिव्यानि पद्मानि पञ्चवर्णानि भारत । षट्पदैरुपगीतानि प्रफुल्लानि सहस्रशः
त्या ठिकाणी, हे भारत, पाच रंगांची दिव्य कमळे हजारोंनी फुलली होती आणि त्यावर मधमाशा गुणगुणत होत्या.
सरसस्तस्य मध्ये तु पद्मिनी महती शुभा । गौरेणोन्नतनालेन पद्मेन महता वृता
त्या सरोवराच्या मध्यभागी एक मोठी, सुंदर पाणकुंड होती, जिच्यात उंच, पांढऱ्या देठाचे मोठे कमळ फुलले होते.
पद्मस्य भित्त्वा नालं च विवेश सहिता तया। बिसतन्तुप्रविष्टं च तत्रापश्यच्छतक्रतुम्
त्या दोघींनी त्या कमळाचा देठ फोडून आत प्रवेश केला आणि कमळाच्या तंतूंमध्ये प्रवेश करून तिथे शतक्रतुचे दर्शन घेतले.
तं दृष्ट्वा च सुसूक्ष्मेण रूपेणावस्थितं प्रभुम् । सूक्ष्मरूपधरा देवी बभूवोपश्रुतिश्च सा
तेथे त्या प्रभूला अत्यंत सूक्ष्म रूपात बसलेले पाहून, देवी आणि उपश्रुती यांनीही आपले रूप सूक्ष्म केले.
इन्द्रं तुष्टाव चेन्द्राणी विश्रुतैः पूर्वकर्मभिः। स्तूयमानस्ततो देवः शचीमाह पुरन्दरः
इंद्राणीने इंद्राची पूर्वीच्या प्रसिद्ध कृत्यांनी स्तुती केली; तेव्हा स्तुती ऐकून पुरंदर देव शचीला म्हणाला.
किमर्थमसि संप्राप्ता विज्ञातश्च कथं त्वहम्। ततः सा कथयामास नहुषस्य विचेष्टितम्
तू कशासाठी आली आहेस आणि मी तुला कसा सापडलो, हे विचारले. मग तिने नहुषाचे कृत्य सांगितले.
इन्द्रत्वं त्रिषु लोकेषु प्राप्य वीर्यसमन्वितः । दर्पाविष्टश्च दुष्टात्मा मामुवाच शतक्रतो
तीनही लोकांवर राज्य मिळवून, सामर्थ्याने भरलेला आणि गर्वाने अंध झालेला तो दुष्ट नहुष, हे शक्र, माझ्याशी बोलला.
उपतिष्ठेति स क्रूरः कालं च कृतवान्मम । यदि न त्रास्यसि विभो करिष्यति स मां वशे
त्या क्रूराने मला, 'माझी सेवा कर,' असे सांगितले आणि एक वेळ ठरवला; 'जर तू घाबरली नाहीस तर, प्रभो, तो मला आपल्या अधीन करील.'
एतेन चाहं संप्राप्ता द्रुतं शक्र तवान्तिकम्। जहि रौद्रं महाबाहो नहुषं पापनिश्चयम्
म्हणूनच मी तुझ्याकडे लवकर आले आहे, हे शक्र; महाबाहू, त्या रौद्र, पापी नहुषाचा नाश कर.
प्रकाशयस्व चात्मानं दैत्यदानवसूदन। तेजः समाप्नुहि विभो देवराज्यं प्रशाधि च
दैत्य-दानवांचा संहार करणाऱ्या, स्वतःचे तेज प्रकट कर; प्रभो, आपले तेज पुन्हा मिळव आणि देवांचे राज्य सांभाळ.
एवमुक्तः स भगवाञ्शच्या तां पुनरब्रवीत्। विक्रमस्य न कालोऽयं नहुषो बलवत्तरः
शचीने असे म्हटल्यावर, त्या भगवंताने तिला पुन्हा सांगितले, 'आता शौर्य दाखवण्याची वेळ नाही; नहुष सध्या अधिक बलवान आहे.'
विवर्द्धितश्च ऋषिभिर्हव्यकव्यैश्च भामिनि । नीतिमत्र विधास्यामि देवि तां कर्तुमर्हसि
तो ऋषी आणि पितरांच्या हव्य-कव्यांनी बळकट झाला आहे, हे सुंदरिये; मी येथे एक युक्ती सांगतो, देवी, ती तू करावी.
गुह्यं चैतत्त्वया कार्यं नाख्यातव्यं शुभे क्वचित् । गत्वा नहुषमेकान्ते ब्रवीहि च सुमध्यमे
हे शुभे, हे गुपित तू कुठेही सांगू नकोस; एकटी जाऊन नहुषाला एकांतात सांग, हे सुमध्यमे,
ऋषियानेन दिव्येन मामुपैहि जगत्पते । एवं तव वशे प्रीता भविष्यामीति तं वद
'हे जगाच्या अधिपती, या दिव्य ऋषीच्या वाहनावर बसून माझ्याकडे ये; मग मी तुझ्या इच्छेप्रमाणे तुझ्या अधीन होईन,' असे त्याला सांग.