तेज आदास्यसे पश्यन्बलवांश्च भविष्यसि। धर्मं पुरस्कृत्य सदा सरवलोकाधिपो भव
तू जेव्हा सर्वकाही पाहशील, तेव्हा तेज मिळवशील आणि बलवान होशील. नेहमी धर्माला पुढे ठेवून, सर्व लोकांचा स्वामी हो.
ब्रह्मर्षीश्चापि देवांश्च गोपायस्व त्रिविष्टपे
स्वर्गात ब्रह्मर्षी आणि देवतांचे रक्षण कर.
धर्मं पुरस्कृत्य तदा सर्वलोकाधिपोऽभवत्। सुदुर्लभं वरं लब्ध्वा प्राप्य राज्यं त्रिविष्टपे
त्याने धर्माला पुढे ठेवून, दुर्मिळ वर मिळवला आणि स्वर्गात राज्य मिळवून सर्व लोकांचा अधिपती झाला.
धर्मात्मा सततं भूत्वा कामात्मा समपद्यत। देवोद्यानेषु सर्वेषु नन्दनोपवनेषु च
तो नेहमी धर्मनिष्ठ होता, पण नंतर इच्छांच्या आहारी गेला आणि सर्व देवांच्या बागांमध्ये, तसेच नंदनवनात रमू लागला.
कैलासे हिमवत्पृष्ठे मन्दरे श्वेतपर्वते। सह्ये महेन्द्रे मलये समुद्रेषु सरित्सु च
कैलास, हिमालयाच्या कुशीत, मंदार, श्वेतपर्वत, सह्याद्री, महेंद्र, मलय, समुद्र आणि नद्यांमध्ये,
अप्सरोभिः परिवृतो देवकन्यासमावृतः । नहुषो देवराजोऽथ क्रीडन्बहुविधं तदा
अप्सरा आणि देवकन्यांनी वेढलेला, त्या वेळी नहुष देवांचा राजा अनेक प्रकारे क्रीडा करीत होता.
श्रृण्वन्दिव्या बहुविधाः कथाः श्रुतिमनोहराः । वादित्राणि च सर्वाणि गीतं च मधुरस्वनम्
तो अनेक प्रकारच्या दिव्य आणि कानाला गोड वाटणाऱ्या कथा ऐकत होता, तसेच सर्व वाद्यांचे आणि मधुर गाण्यांचे स्वर ऐकत होता.
विश्वावसुर्नारदश्च गन्धर्वाप्सरसां गणाः। ऋतवः षट्च देवेन्द्रं मूर्तिमन्त उपस्थिताः
विश्वावसु, नारद, गंधर्व आणि अप्सरांचा समूह, तसेच सहा ऋतू, हे सर्व देवराजासमोर प्रत्यक्ष उपस्थित झाले.
मारुतः सुरभिर्वाति मनोज्ञः सत्वशीतलः । एवं विक्रीडतस्तस्य नहुषस्य दुरात्मनः
मंद, सुगंधी आणि मनाला आल्हाददायक असा वारा वाहू लागला; अशा प्रकारे दुष्ट मनाचा नहुष क्रीडा करीत होता.
संप्राप्ता दर्शनं देवी शक्रस्य महिषी प्रिया। स तां संदृश्य दुष्टात्मा प्राह सर्वान्सभासदः
शक्राची प्रिय राणी, देवी, तिथे आली; तिला पाहून त्या दुष्ट मनाच्या नहुषाने सभेतील सर्वांना उद्देशून बोलले.
इन्द्रस्य महिषी देवी कस्मान्मां नोपतिष्ठति। अहमिन्द्रोऽस्मि देवानां लोकानां च तथेश्वरः
इंद्राची राणी, देवी, माझी सेवा का करत नाही? मीच देवांचा आणि लोकांचा स्वामी इंद्र आहे.
आगच्छतु शची मह्यं क्षिप्रमद्य निवेशनम् । तच्छ्रुत्वा दुर्मना देवी बृहस्पतिमुवाच ह
शची आजच लवकर माझ्या निवासस्थानी यावी; हे ऐकून देवी दुःखी झाली आणि तिने बृहस्पतींना सांगितले.
रक्ष मां नहुषाद्ब्रह्मंस्त्वामस्मि शरणं गता। सर्वलक्षणसंपन्नां ब्रह्मंस्त्वं मां प्रभाषसे
ब्रह्मन्, मला नहुषापासून वाचवा; मी तुमच्याकडे शरण आले आहे. सर्व शुभ लक्षणांनी युक्त असलेल्या मला, ब्रह्मन्, तुम्हीच सांभाळा.
देवराजस्य दयितामत्यन्तं सुखभागिनीम्। अवैधव्येन युक्तां चाप्येकपत्नीं पतिव्रदाम्
देवांच्या राजाची प्रिय पत्नी, अत्यंत सुखी, पतीच्या सहवासात राहणारी, एकनिष्ठ आणि पतिव्रता आहे.
उक्तवानसि मां पूर्वमृतां तां कुरु वै गिरम्। नोक्तपूर्वं च भगवन्मृषा ते किंचिदीश्वर
तुम्ही पूर्वी मला हे वचन दिले होते; आता ते पूर्ण करा. भगवन्, तुम्ही कधीही खोटे बोलले नाही.
तस्मादेतद्भवेत्सत्यं त्वयोक्तं द्विजसत्तम। बृहस्पतिरथोवाच इन्द्राणीं भयमोहिताम्
म्हणून, द्विजश्रेष्ठ, तुम्ही जे सांगितले ते खरे व्हावे. मग बृहस्पतींनी भीतीने ग्रासलेल्या इंद्राणीला सांगितले.
यदुक्तासि मया देवि सत्यं तद्भविता ध्रुवम् । द्रक्ष्यसे देवराजं तमिन्द्रं शीघ्रमिहागतम्
देवी, मी तुला जे सांगितले ते नक्कीच खरे ठरेल; तू लवकरच इंद्राला, त्या देवराजाला, इथे येताना पाहशील.
न भेतव्यं च नहुषात्सत्यमेतद्ब्रवीमि ते। समानयिष्ये शक्रेण नचिराद्भवतीमहम्
नहुषाची भीती बाळगू नकोस; हे मी तुला सत्य सांगतो. मी तुला लवकरच शक्राशी एकत्र आणीन.
अथ शुश्राव नहुष इन्द्राणीं शरणीं गताम्। बृहस्पतेरङ्गिरसश्रुक्रोध स नृपस्तदा
नहुषाला कळलं की इंद्राणी बृहस्पतीकडे आश्रयाला गेली आहे; तेव्हा त्या राजाचा संताप झाला.
क्रुद्धं तु नहुषं दृष्ट्वा देवा ऋषिपुरोगमाः। अब्रुवन्देवराजानं नहुषं घोरदर्शनम्
नहुषाचा राग पाहून, ऋषींच्या पुढेमागे असलेले सर्व देव त्याच्याकडे पाहून म्हणाले, 'हे देवांचा राजा, नहुषा, तू फार भयंकर दिसतो आहेस.'
देवराज जहि क्रोधं त्वयि क्रुद्धे जगद्विभो। त्रस्तं सासुरगन्धर्वं सकिंनरमहोरगम्
देवेंद्रा, आपला राग सोड. जगाचा स्वामी असलेल्या तुला राग आला की, असुर, गंधर्व, किन्नर, महापाताळातील साप आणि सर्व जग घाबरून जातं.
जहि क्रोधमिमं साधो न कुप्यन्ति भवद्विधाः । परस्य पत्नी सा देवी प्रसीदस्व सुरेश्वर
हे साधू, हा राग सोड. तुझ्यासारखे लोक कधीच रागावत नाहीत. ती देवी दुसऱ्याची पत्नी आहे. म्हणून, हे देवांचा स्वामी, कृपा कर.
निवर्तय मनः पापात्परदाराभिमर्शनात्। देवराजोऽसि भद्रं ते प्रजा धर्मेण पालय
दुसऱ्याच्या पत्नीवर मन लावणं हे पाप आहे, ते मनातून काढून टाक. तू देवांचा राजा आहेस, तुझं कल्याण होवो; प्रजेला नेहमी धर्माने वागव.
एवमुक्तो न जग्राह तद्वचः काममोहितः । अथ देवानुवाचेदमिन्द्रं प्रति सुराधिपः
असं सांगितल्यावरही, कामाच्या मोहामुळे त्याने त्यांचं ऐकलं नाही. मग देवांचा राजा नहुषाने देवांना इंद्राबद्दल असं सांगितलं.
अहल्या धर्षिता पूर्वमृषिपत्नी यशस्विनी । जीवतो भर्तुरिन्द्रेण स वः किं न निवारितः
पूर्वी इंद्राने, ऋषीपत्नी अहल्येला तिच्या नवऱ्याच्या हयातीतच स्पर्श केला. तेव्हा तुम्ही त्याला का थांबवलं नाही?
बहूनि च नृशंसानि कृतानीन्द्रेण वै पुरा । वैधर्म्याण्युपधाश्चैव स वः किं न निवारितः
इंद्राने पूर्वी अनेक क्रूर, अधार्मिक आणि फसवणुकीची कृत्यं केली आहेत. तेव्हा तुम्ही त्याला का रोखलं नाही?
उपतिष्ठतु देवी मामेतदस्या हितं परम्। युष्माकं च सदा देवाः शिवमेवं भविष्यति
ती देवी माझ्याकडे यावी. यात तिचं आणि तुमचंही खरं कल्याण आहे. असं झालं तर सगळ्यांचं भलं होईल.
इन्द्राणीमानयिष्यामो यथेच्छसि दिवस्पते। जहि क्रोधमिमं वीर प्रीतो भव सुरेश्वर
हे दिवस्पती, तुझ्या इच्छेनुसार आम्ही इंद्राणीला तुझ्याकडे आणू. हे वीर, हा राग सोड आणि प्रसन्न हो, हे देवांचा स्वामी.
इत्युक्त्वा तं तदा देवा ऋषिभिः सह भारत। तग्मुर्बृहस्पतिं वक्तुमिन्द्राणीं चाशुभं वचः
असं म्हणून त्या वेळी देव आणि ऋषी, हे भारत, बृहस्पती आणि इंद्राणीला ती वाईट बातमी सांगायला गेले.
जानीमः शरणं प्राप्तामिन्द्राणीं तव वेश्मनि। दत्ताभयां च विप्रेन्द्र त्वया देवर्षिसत्तम
आम्हाला माहीत आहे की इंद्राणी तुझ्या घरी आश्रयाला आली आहे. आणि, हे श्रेष्ठ ब्राह्मण, तू तिला भीतीमुक्ती दिली आहेस, हे देवर्षी श्रेष्ठ.