संक्षोभश्चापि सत्वानामनावृष्टिकृतोऽभवत्। देवाश्चापि भृशं त्रस्तास्तथा सर्वे महर्षयः
पावसाअभावी सर्व प्राण्यांमध्ये अस्वस्थता पसरली; देव आणि सर्व महर्षी फारच घाबरले.
अराजकं जगत्सर्वमभिभूतमुपद्रवैः। ततो भीताऽभवन्देवाः को नो राजा भवेदिति
संपूर्ण जग राजाशिवाय संकटांनी भरून गेलं; मग देव घाबरून म्हणाले, 'आता आपला राजा कोण होईल?'
दिवि देवर्षयश्चापि देवराजविनाकृताः। न स्म कश्चन देवानां राज्ये वै कुरुते मतिम्
स्वर्गात, देवर्षी आणि इतर सर्व, राजाविना अस्वस्थ झाले; देवांमध्ये कुणीही राज्य करण्यास योग्य वाटत नव्हता.
ऋषयोऽथाब्रुवन्सर्वे देवाश्च त्रिदिवेश्वराः। अयं वै नहुपः श्रीमान्देवराज्येऽभिषिच्यताम्
मग सर्व ऋषी आणि त्रिलोकांचे स्वामी असलेले देव म्हणाले, 'हा श्रीमंत नहुष देवांचा राजा व्हावा.'
तेजस्वी च यशस्वी च धार्मिकश्चैव नित्यदा। ते गत्वा त्वब्रुवन्सर्वे राजा नो भव पार्थिव
तो तेजस्वी, कीर्तीमान आणि नेहमी धर्मशील आहे; म्हणून ते सर्व जाऊन म्हणाले, 'राजा, तू आमचा अधिपती हो.'
स तानुवाच नहुषो देवानृपिगणांस्तथा । पितृभिः सहितान्राजन्परिप्सन्हितमात्मनः
नहुषाने देव, राजगण आणि पितरांसह आलेल्यांना, स्वतःच्या हितासाठी, उत्तर दिलं:
दुर्बलोऽहं न मे शक्तिर्भवतां परिपालने। बलवाञ्ज्ञायतां कश्चिद्बलं शक्रे हि नित्यदा
'मी दुर्बल आहे, तुमचं रक्षण करण्याची माझ्यात शक्ती नाही; कोणी बलवान निवडा, कारण इंद्राकडे नेहमीच बळ होतं.'
तमब्रुवन्पुनः सर्वे देवा ऋषिपुरोगमाः । अस्माकं तपसा युक्तः पाहि राज्यं त्रिविष्टपे
मग सर्व देव आणि ऋषी म्हणाले, 'आमच्या तपाच्या सामर्थ्याने युक्त होऊन, तू स्वर्गाचं राज्य कर.'
परस्परभयं घोरमस्माकं हि न संशयः । अभिषिच्यस्व राजेन्द्र भव राजा त्रिविष्टपे
'आमच्यात परस्पर भीती मोठी आहे, यात शंका नाही; म्हणून, राजेंद्र, तू अभिषिक्त हो आणि स्वर्गाचा राजा हो.'
देवदानवयक्षाणामृषीणां रक्षसां तथा। पितृगन्धर्वभूतानां चक्षुर्विषयवर्तिनाम्
'देव, दानव, यक्ष, ऋषी, राक्षस, पितर, गंधर्व आणि भूत—दृश्य जगात वावरणाऱ्या सर्वांचा तू राजा हो.'
तेज आदास्यसे पश्यन्बलवांश्च भविष्यसि। धर्मं पुरस्कृत्य सदा सरवलोकाधिपो भव
तू जेव्हा सर्वकाही पाहशील, तेव्हा तेज मिळवशील आणि बलवान होशील. नेहमी धर्माला पुढे ठेवून, सर्व लोकांचा स्वामी हो.
ब्रह्मर्षीश्चापि देवांश्च गोपायस्व त्रिविष्टपे
स्वर्गात ब्रह्मर्षी आणि देवतांचे रक्षण कर.
धर्मं पुरस्कृत्य तदा सर्वलोकाधिपोऽभवत्। सुदुर्लभं वरं लब्ध्वा प्राप्य राज्यं त्रिविष्टपे
त्याने धर्माला पुढे ठेवून, दुर्मिळ वर मिळवला आणि स्वर्गात राज्य मिळवून सर्व लोकांचा अधिपती झाला.
धर्मात्मा सततं भूत्वा कामात्मा समपद्यत। देवोद्यानेषु सर्वेषु नन्दनोपवनेषु च
तो नेहमी धर्मनिष्ठ होता, पण नंतर इच्छांच्या आहारी गेला आणि सर्व देवांच्या बागांमध्ये, तसेच नंदनवनात रमू लागला.
कैलासे हिमवत्पृष्ठे मन्दरे श्वेतपर्वते। सह्ये महेन्द्रे मलये समुद्रेषु सरित्सु च
कैलास, हिमालयाच्या कुशीत, मंदार, श्वेतपर्वत, सह्याद्री, महेंद्र, मलय, समुद्र आणि नद्यांमध्ये,
अप्सरोभिः परिवृतो देवकन्यासमावृतः । नहुषो देवराजोऽथ क्रीडन्बहुविधं तदा
अप्सरा आणि देवकन्यांनी वेढलेला, त्या वेळी नहुष देवांचा राजा अनेक प्रकारे क्रीडा करीत होता.
श्रृण्वन्दिव्या बहुविधाः कथाः श्रुतिमनोहराः । वादित्राणि च सर्वाणि गीतं च मधुरस्वनम्
तो अनेक प्रकारच्या दिव्य आणि कानाला गोड वाटणाऱ्या कथा ऐकत होता, तसेच सर्व वाद्यांचे आणि मधुर गाण्यांचे स्वर ऐकत होता.
विश्वावसुर्नारदश्च गन्धर्वाप्सरसां गणाः। ऋतवः षट्च देवेन्द्रं मूर्तिमन्त उपस्थिताः
विश्वावसु, नारद, गंधर्व आणि अप्सरांचा समूह, तसेच सहा ऋतू, हे सर्व देवराजासमोर प्रत्यक्ष उपस्थित झाले.
मारुतः सुरभिर्वाति मनोज्ञः सत्वशीतलः । एवं विक्रीडतस्तस्य नहुषस्य दुरात्मनः
मंद, सुगंधी आणि मनाला आल्हाददायक असा वारा वाहू लागला; अशा प्रकारे दुष्ट मनाचा नहुष क्रीडा करीत होता.
संप्राप्ता दर्शनं देवी शक्रस्य महिषी प्रिया। स तां संदृश्य दुष्टात्मा प्राह सर्वान्सभासदः
शक्राची प्रिय राणी, देवी, तिथे आली; तिला पाहून त्या दुष्ट मनाच्या नहुषाने सभेतील सर्वांना उद्देशून बोलले.
इन्द्रस्य महिषी देवी कस्मान्मां नोपतिष्ठति। अहमिन्द्रोऽस्मि देवानां लोकानां च तथेश्वरः
इंद्राची राणी, देवी, माझी सेवा का करत नाही? मीच देवांचा आणि लोकांचा स्वामी इंद्र आहे.
आगच्छतु शची मह्यं क्षिप्रमद्य निवेशनम् । तच्छ्रुत्वा दुर्मना देवी बृहस्पतिमुवाच ह
शची आजच लवकर माझ्या निवासस्थानी यावी; हे ऐकून देवी दुःखी झाली आणि तिने बृहस्पतींना सांगितले.
रक्ष मां नहुषाद्ब्रह्मंस्त्वामस्मि शरणं गता। सर्वलक्षणसंपन्नां ब्रह्मंस्त्वं मां प्रभाषसे
ब्रह्मन्, मला नहुषापासून वाचवा; मी तुमच्याकडे शरण आले आहे. सर्व शुभ लक्षणांनी युक्त असलेल्या मला, ब्रह्मन्, तुम्हीच सांभाळा.
देवराजस्य दयितामत्यन्तं सुखभागिनीम्। अवैधव्येन युक्तां चाप्येकपत्नीं पतिव्रदाम्
देवांच्या राजाची प्रिय पत्नी, अत्यंत सुखी, पतीच्या सहवासात राहणारी, एकनिष्ठ आणि पतिव्रता आहे.
उक्तवानसि मां पूर्वमृतां तां कुरु वै गिरम्। नोक्तपूर्वं च भगवन्मृषा ते किंचिदीश्वर
तुम्ही पूर्वी मला हे वचन दिले होते; आता ते पूर्ण करा. भगवन्, तुम्ही कधीही खोटे बोलले नाही.
तस्मादेतद्भवेत्सत्यं त्वयोक्तं द्विजसत्तम। बृहस्पतिरथोवाच इन्द्राणीं भयमोहिताम्
म्हणून, द्विजश्रेष्ठ, तुम्ही जे सांगितले ते खरे व्हावे. मग बृहस्पतींनी भीतीने ग्रासलेल्या इंद्राणीला सांगितले.
यदुक्तासि मया देवि सत्यं तद्भविता ध्रुवम् । द्रक्ष्यसे देवराजं तमिन्द्रं शीघ्रमिहागतम्
देवी, मी तुला जे सांगितले ते नक्कीच खरे ठरेल; तू लवकरच इंद्राला, त्या देवराजाला, इथे येताना पाहशील.
न भेतव्यं च नहुषात्सत्यमेतद्ब्रवीमि ते। समानयिष्ये शक्रेण नचिराद्भवतीमहम्
नहुषाची भीती बाळगू नकोस; हे मी तुला सत्य सांगतो. मी तुला लवकरच शक्राशी एकत्र आणीन.
अथ शुश्राव नहुष इन्द्राणीं शरणीं गताम्। बृहस्पतेरङ्गिरसश्रुक्रोध स नृपस्तदा
नहुषाला कळलं की इंद्राणी बृहस्पतीकडे आश्रयाला गेली आहे; तेव्हा त्या राजाचा संताप झाला.
क्रुद्धं तु नहुषं दृष्ट्वा देवा ऋषिपुरोगमाः। अब्रुवन्देवराजानं नहुषं घोरदर्शनम्
नहुषाचा राग पाहून, ऋषींच्या पुढेमागे असलेले सर्व देव त्याच्याकडे पाहून म्हणाले, 'हे देवांचा राजा, नहुषा, तू फार भयंकर दिसतो आहेस.'