यद्येतदेवं शर्मिष्ठे न मन्युर्विद्यते मम। अपत्यं यदि ते लब्धं ज्येष्ठाच्छ्रेष्ठाच्च वै द्विजात्
हे शर्मिष्ठे, जर हे खरंच असं असेल तर मला काही राग नाही; जर तुला श्रेष्ठ आणि वयोवृद्ध ब्राह्मणाकडून अपत्य मिळालं असेल.
अन्योन्यमेवमुक्त्वा तु संप्रहस्य च ते मिथः। जगाम भार्गवी वेश्म तथ्यमित्यवजग्मुषी
एकमेकांशी असे बोलून आणि हसून, भार्गवी (देवयानी) आपल्या घरात गेली आणि ते सत्य मान्य केलं.
ययातिर्देवयान्यां तु पुत्रावजनयन्नृपः। यदुं च तुर्वसुं चैव शक्रविष्णू इवापरौ
राजा ययातिने देवयानीकडून दोन पुत्र जन्मास घातले: यदु आणि तुर्वसु, जणू दुसरेच इंद्र आणि विष्णू.
तस्मिन्काले तु राजर्षिर्ययातिः पृथिवीपतिः। माध्वीकरससंयुक्तां मदिरां मदवर्धनीम्
त्या काळात, पृथ्वीचा राजा ययातिने शुक्राची कन्या देवयानीला मध मिसळलेली मद्य दिली.
पाययामास शुक्रस्य तनयां रक्तपिङ्गलाम्। पीत्वा पीत्वा च मदिरां देवयानी मुमोह सा
त्याने लाल-तांबूस रंगाच्या देवयानीला मद्य प्यायला दिलं; ती वारंवार मद्य पीत राहिली आणि शेवटी बेशुद्ध पडली.
रुदती गायमाना च नृत्यन्ती च मुहुर्मुहुः। बहु प्रलपती देवी राजानमिदमब्रवीत्
ती रडत, गात, पुन्हा पुन्हा नाचत, बरंच काही असंबद्ध बोलत होती आणि राजाला असे म्हणाली.
राजवद्रूपवेषौ ते किमर्थं त्वमिहागतः। केन कार्येण संप्राप्तो निर्जनं गहनं वनम्
तू राजासारखा पोशाख घालून आणि रूप घेऊन इथे कशासाठी आलास? या एकाकी, दाट जंगलात येण्याचं कारण काय आहे?
द्विजश्रेष्ठ नृपश्रेष्ठो ययातिश्चोग्रदर्शनः। तस्मादितः पलायस्व हितमिच्छसि चेद्द्विज
द्विजश्रेष्ठ, इथे बलाढ्य आणि भयंकर राजा ययाति आला आहे; तुझं भलं हवं असेल तर, ब्राह्मण, इथून लवकर निघून जा.
इत्येवं प्रलपन्तीं तां देवयानीं तु नाहुषः। भर्त्सयामास वचनैरनर्हां पापवर्धनीम्
देवयानी असं बोलत असताना, नाहुषाने तिला नालायक आणि पाप वाढवणारी समजून कठोर शब्दांनी झापलं.
ततो वर्षवरान्मूकान्व्यङ्गान्वृद्धांश्च पङ्गुकान्। रक्षणे देवयान्याः स पोषणे च शशास तान्
मग त्याने तिथल्या मूक, अपंग, वृद्ध आणि लंगड्या लोकांना देवयानीचं रक्षण आणि देखभाल करण्याचा आदेश दिला.
ततस्तु नाहुषो राजा शर्मिष्ठां प्राप्य बुद्धिमान्। रेमे च सुचिरं कालं तया शर्मिष्ठया सह
नंतर नाहुष राजा, बुद्धिमान होता, त्याला शर्मिष्ठा मिळाली आणि त्याने तिच्यासोबत खूप काळ आनंद उपभोगला.
तस्मादेव तु राजर्षेः शर्मिष्ठा वार्षपर्वणी। द्रुह्युं चानुं च पूरुं च त्रीन्कुमारानजीजनत्
त्या राजर्षीपासून, वृषपर्वाची कन्या शर्मिष्ठा हिने तीन मुलगे जन्माला घातले—द्रुह्यु, अनु आणि पुरु.
ततः काले तु कस्मिंश्चिद्देवयानी शुचिस्मिता। ययातिसहिता राजञ्जगाम रहितं वनम्
काही काळाने, शुद्ध हास्य असलेली देवयानी, ययातीसोबत, राजन, एकांत असलेल्या जंगलात गेली.
ददर्श च तदा तत्र कुमारान्देवरूपिणः। क्रीडमानान्सुविश्रब्धान्विस्मिता चेदमब्रवीत्
तिथे तिने देवासारखी सुंदर रूप असलेले, निर्धास्तपणे खेळणारे मुलं पाहिले आणि आश्चर्याने तिने असे बोलली.
कस्यैते दारका राजन्देवपुत्रोपमाः शुभाः। वर्चसा रूपतश्चैव सदृशा मे मतास्तव
हे राजन, ही देवपुत्रांसारखी सुंदर मुलं कोणाची आहेत? यांच्या तेजाने आणि रूपाने, मला वाटतं हे तुझ्यासारखेच आहेत.
एवं पृष्ट्वा तु राजानं कुमारान्पर्यपृच्छत
असं राजाला विचारून, तिने त्या मुलांनाही विचारलं.
तस्मिन्काले तु तच्छ्रुत्वा धात्री तेषां वचोऽब्रवीत्। किं न ब्रूत कुमारा वः पितरं वै द्विजर्षभम्
त्याच वेळी, हे ऐकून, त्यांच्या धाईने विचारलं—'मुलांनो, तुमचे वडील कोण आहेत, का सांगत नाही? ते ब्राह्मणांमध्ये श्रेष्ठ आहेत.'
ऋषिश्च ब्राह्मणश्चैव द्विजातिश्चैव नः पिता। शर्मिष्ठा नानृतं ब्रूते देवयानि क्षमस्व नः
'आमचे वडील ऋषी आहेत, ब्राह्मण आहेत, आणि द्विज आहेत; शर्मिष्ठा कधीच खोटं बोलत नाही. देवयानी, आम्हाला माफ कर.'
किंनामधेयगोत्रो वः पुत्रका ब्राह्मणः पिता। प्रब्रूत तत्त्वतः क्षिप्रं कश्चासौ क्व च वर्तते
'मुलांनो, तुमच्या ब्राह्मण वडिलांचं नाव आणि कुळ काय आहे? खरं खरं लवकर सांगा—ते कोण आहेत आणि कुठे राहतात?'
प्रब्रूत मे यथा तथ्यं श्रोतुमिच्छामि तं ह्यहम्। एवमुक्ताः कुमारस्ते देवयान्या सुमध्यया
'मला जसं आहे तसं खरेखुरं सांगा, कारण मला त्यांच्याबद्दल ऐकायचं आहे.' अशी मध्यम कटी असलेल्या देवयानीने विचारल्यावर, ती मुलं—
तेऽदर्शयन्प्रदेशिन्या तमेव नृपसत्तमम्। शर्मिष्ठां मातरं चैव तथाऽऽचख्युश्च दारकाः
त्यांनी बोट दाखवून तिला तोच श्रेष्ठ राजा दाखवला आणि शर्मिष्ठा हिच त्यांची आई आहे असंही सांगितलं.
इत्युक्त्वा सहितास्ते तु राजानमुपचक्रमुः। नाभ्यनन्दत तान्राजा देवयान्यास्तदान्तिके
असं सांगून, ते सगळे मिळून राजाजवळ गेले; पण देवयानीसमोर राजाने त्यांचं स्वागत केलं नाही.
रुदन्तस्तेऽथ शर्मिष्ठामभ्ययुर्बालकास्ततः। `अविब्रुवन्ती किंचिच्च राजानं चारुलोचना
मग ती मुलं रडत रडत शर्मिष्ठाजवळ गेली, आणि सुंदर डोळ्यांची ती स्त्री काहीही न बोलता राजाजवळ आली.
नातिदूराच्च राजानं सा चातिष्ठदवाङ्मुखी। श्रुत्वा तेषां तु बालानां सव्रीड इव पार्थिवः
राजापासून फार दूर न जाता, ती तोंड वळवून उभी राहिली; आणि मुलांचं बोलणं ऐकून, राजा थोडा लाजल्यासारखा वाटला.
प्रतिवक्तुमशक्तोऽभूत्तूष्णींभूतोऽभवन्नृपः। दृष्ट्वा तु तेषां बालानां प्रणयं पार्थिवं प्रति
राजा काहीच बोलू शकला नाही, तो शांत राहिला. त्या मुलींचं आपल्यावरचं प्रेम पाहून तो गप्प बसला.
बुद्ध्वा तु तत्त्वतो देवी शर्मिष्ठापिदमब्रवीत्। अभ्यागच्छति मां कश्चिदृषिरित्येवमब्रवीः
पण खरी गोष्ट समजून देवी शर्मिष्ठा म्हणाली, 'तू असं म्हणालीस की, माझ्याकडे कुठला तरी ऋषी येणार आहे.'
ययातिमेवं राजानं त्वं गोपायसि भामिनि। पूर्वमेव मया प्रोक्तं त्वया तु वृजिनं कृतम्
असं करून तू राजाचं रक्षण करतेस, पण मी आधीच हे सांगितलं होतं आणि तरीही तू चुकीचं वागलीस.
मदधीना सती कस्मादकार्षीर्विप्रियं मम। तमेवाऽऽसुरधर्मं त्वमास्थिता न बिभेषि मे
तू माझ्या अधीन असताना, माझ्या मनाविरुद्ध का वागलीस? तू असुरांसारखं वागणं स्वीकारलं आहेस आणि माझी भीतीही नाही वाटत.
यदुक्तमृषिरित्येव तत्सत्यं चारुहासिनि। न्यायतो धर्मतश्चैव चरन्ती न बिभेमि ते
'ऋषी येणार आहे' असं जे सांगितलं, ते खरंच आहे, हसऱ्या मुखे. न्याय आणि धर्माने वागताना मला तुझी भीती वाटत नाही.
यदा त्वया वृतो भर्ता वृत एव तदा मया। सखीभर्ता हि धर्मेण भर्ता भवति शोभने
तू ज्या वेळी पती निवडला, त्याच वेळी मीही निवड केला. धर्माने, मैत्रिणीचा पती आपलाही पती होतो, हे सुंदर मुळे.