काशिराजश्च शैब्यश्च भजमानौ युधिष्ठिरम्। अक्षौहिणीभ्यां सहितावागतौ पृथिवीपती
काशीराजा आणि शैब्य, हे दोघेही भजमान, दोन मोठ्या सैन्यांसह युधिष्ठिराजवळ आले.
अक्षौहिणीभिः पाञ्चालस्तिसृभिश्च महाबलः। द्रौपद्याश्च सुता वीराः शिखण्डी चापराजितः
तीन मोठ्या पाञ्चाल सैन्यांसह, द्रौपदीचे वीर पुत्र आणि अपराजित शिखंडीही होते.
धृष्टद्युम्नश्च दुर्धर्षः सर्वशस्त्रभृतांवरः। उपप्लाव्यं ययुः शीघ्रं पाण्डवार्थे महाबलाः
धृष्टद्युम्न, सर्व शस्त्रधारींमध्ये श्रेष्ठ आणि पराक्रमी, पांडवांच्या कार्यासाठी आपल्या वीरांसह लवकर उपप्लव्याकडे गेला.
ततः शतसहस्राणि प्रयुतान्यर्बुदानि च। समीपमभिवर्तन्ते योधा यौधिष्ठिरं बलम्
नंतर लक्षावधी, कोट्यावधी आणि करोडो योद्धे युधिष्ठिराच्या सैन्यात सामील होण्यासाठी जवळ आले.
समुद्रमिव धर्मान्ते स्रोतःश्रेष्ठाः पृथक्पृथक्। आपूरयन्महीपाला यज्वानो भूरिदक्षिणैः । वेदावभृथसंपन्नाः शूराः सर्वे तनुत्यजः
जसे यज्ञाच्या शेवटी नद्या समुद्रात मिळतात, तसे उदार आणि वेदशास्त्रसंपन्न, पराक्रमी आणि स्वतःला अर्पण करणारे राजे वेगवेगळ्या दिशांनी पृथ्वी भरून गेले.
तानागतानभिप्रेक्ष्य पार्थो ज्ञानभृतां वरः। पूजयामास विधिवद्यथार्हं राजसत्तमान्
पार्थ, ज्ञानींमध्ये श्रेष्ठ, आलेल्या त्या राजसत्तमांचे विधिपूर्वक आणि योग्यतेनुसार स्वागत करू लागला.
पारिबर्हं ददौ कृष्णः पाण्डवानां महात्मनाम्। स्त्रियो वासांसि रत्नानि पृथक्पृथगनेकशः
कृष्णाने मोठ्या मनाच्या पांडवांना स्त्रिया, वस्त्रे आणि रत्ने वेगवेगळ्या प्रकारे आणि भरपूर प्रमाणात दिली.
राजानो राजपुत्राश्च निवृत्ते समये तथा। यथांर्ह पाण्डवश्रेष्ठैरवर्तन्ताभिपूजिताः। आसन्प्रहृष्टमनसः पारिबर्हं ददुस्तदा
राजे आणि राजपुत्र, वेळ पूर्ण झाल्यावर, पांडवश्रेष्ठांनी योग्यतेनुसार सन्मानित केले गेले आणि आनंदी मनाने त्यांनीही परत भेटवस्तू दिल्या.
सर्वेषु समवेतेषु राजभिर्वृष्णिभिः सह। विवाहो विधवद्राजन्ववृधे कुरुमात्स्ययोः
सर्व राजे आणि वृष्णी एकत्र आल्यावर, राजन, कुरू आणि मत्स्य यांचा विवाह विधिपूर्वक साजरा झाला.
ततः शङ्खा मृदङ्गाश्च गोमुखा डिण्डिमास्तदा। अभिमन्योर्विवाहे तु नेदुर्मात्स्यस्य वेश्मनि
मग अभिमन्यूच्या विवाहावेळी मत्स्यराजाच्या राजवाड्यात शंख, मृदंग, गोमुख आणि डिंडिम वाजू लागले.
उच्चावचान्मृगाञ्जघ्नुर्मेध्यांश्च शतशस्तथा। भक्ष्यान्नभोज्यपानानि प्रभूतान्यभ्यहारयन्
शेकडो वन्य आणि यज्ञासाठी योग्य प्राणी मारले गेले; भरपूर जेवण, पक्वान्ने आणि पेये आणली गेली.
गायनाख्यानशीलाश्च नटा वैतालिकास्तथा। स्तुवन्तस्तानुपातिष्ठन्सूताश्च सह मागधैः
गायक, कथाकथन करणारे, नर्तक, भाट आणि सूत, मागधांसह, त्यांची स्तुती करत उपस्थित राहिले.
स्त्रियो वृद्धास्तरुण्यश्च उत्सवे तस्य मङ्गले। द्रौपद्यन्तःपुरे चैव विराटस्य गृहे स्त्रियः
त्या मंगल सोहळ्यात, वयोवृद्ध आणि तरुण अशा सर्व स्त्रिया, द्रौपदीच्या अंतःपुरातील आणि विराटाच्या घरातील स्त्रियाही उपस्थित होत्या.
सुदेष्णां तु पुरस्कृत्य मत्स्यानामपि च स्त्रियः। आजग्मुश्चारुपीनाङ्ग्यः सुमृष्टमणिकुण्डलाः
सुदेष्णा पुढे असताना, मत्स्य देशातील सुंदर बांध्याच्या, झळाळत्या रत्नांच्या कुंडल्या घातलेल्या स्त्रिया तिथे आल्या.
वर्णोपपन्नास्ता नार्यो रूपवन्तयः स्वलंकृताः। सर्वासामभवत्कृष्णा रूपेण वपुषाऽधिका
त्या सर्व स्त्रिया उजळ वर्णाच्या, देखण्या आणि छान सजलेल्या होत्या; पण त्यांच्यात द्रौपदीच रूप आणि सौंदर्यात सर्वांत सरस होती.
परिवार्योत्तरां श्लाघ्यां राजपुत्रीमलंकृताम्। सुतामिव महेन्द्रस्य पुरस्कृत्योपतस्थिरे
त्या सर्व स्त्रियांनी शोभिवंत आणि सजलेल्या उत्तरेला वळसा घातला आणि जणू काही ती महेंद्राची कन्या असल्यासारखी तिला पुढे ठेवून तिची सेवा केली.
भृङ्गारुं तु समादाय सौवर्णं जलपूरितम्। पार्थस्य हस्ते सहसा सुतामिन्दीवरेक्षणाम्। स्नुषार्थं प्राक्षिपद्वारि विराटो वाहिनीपतिः
तेव्हा विराट राजाने, जलाने भरलेली सोन्याची भांडी पटकन उचलली आणि निळ्या कमळासारख्या डोळ्यांच्या पार्थाच्या हातात, आपल्या मुलाच्या सूनसाठी ते पाणी ओतले.
तां प्रत्यगृह्णाकौन्तेयः सुतस्यार्थे महामनाः । सौभद्राश्चानवद्याङ्गो विराटतनयां तदा
कुंतीपुत्राने मोठ्या मनाने ती कन्या आपल्या मुलासाठी स्वीकारली आणि निर्दोष अंगकाठी असलेल्या सुभद्रपुत्राने त्या वेळी विराटकन्येला पत्करले.
तत्रातिष्ठद्गृहीत्वा तु रूपमिन्द्रास्य धारयन्। स्नुषां तां परिगृह्णानः कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः
तेथे कुंतीपुत्र युधिष्ठिराने इंद्रासारखे रूप धारण करून, सून म्हणून त्या कन्येला हातात धरले आणि स्वीकारले.
द्रुपदश्च विराटश्च शिखण्डी च महाबलः । युयुधानश्च शैब्यश्च धृष्टद्युम्नश्च सात्यकिः
द्रुपद, विराट, बलवान शिखंडी, युयुधान, शैब्य, धृष्टद्युम्न आणि सात्यकी—
सप्तैतेऽक्षौहिणीपाला यज्वानो भूरिदक्षिणाः । पाण्डवं परिवार्यैते निवेशं चक्रिरे तदा
हे सातजण, मोठ्या सैन्याचे सेनापती, यज्ञ करणारे आणि उदार दान करणारे, पांडवांना वेढा घालून तिथे बसले.
तत्रस्थायां तु सेनायां मात्स्यो धर्मभृतांवरः । प्रीतो दुहितरं गृह्य प्रददावभिमन्यवे
त्या वेळी सैन्य तिथे उभे असताना, धर्माचे पालन करणारा मत्स्यराजा आनंदाने आपली कन्या अभिमन्युला दिली.
प्रतिगृह्योत्तरां पार्थः पुरस्कृत्य जनार्दनम् । विवाहं कारयामास सौभद्रस्य महात्मनः
पार्थाने उत्तरा स्वीकारली आणि जनार्दनाला पुढे ठेवून, महान आत्म्याच्या सुभद्रपुत्राचा विवाह लावून दिला.
ततो विवाहो ववृधे स्फीतः सर्वगुणान्वितः । सौभद्रस्याद्भुतं कर्म पितुस्तव पितुस्तदा
मग तो विवाह सर्व गुणांनी युक्त, भरभराटीचा आणि अद्भुत असा झाला—त्या वेळी सुभद्रपुत्राचे हे अद्वितीय कृत्य घडले.
धौम्यः शिष्यैः परिवृतो जुहावाग्नौ विधानतः । अग्निं प्रदक्षिणीकुर्वन्सौभद्रः पाणिमग्रहीत्
धौम्य ऋषींनी आपल्या शिष्यांसह अग्नीप्रदक्षिणा आणि विधिपूर्वक होम केला; सुभद्रपुत्राने अग्नीभोवती फेरी घालत उत्तरेचा हात धरला.
ततः पार्थाय संहृष्टो मात्स्यराजो धनं महत्। तस्मै शतसहस्राणि हयानां वातरंहसाम्
मग आनंदित मत्स्यराजाने पार्थाला मोठ्या प्रमाणात धन दिले—शंभर हजार वेगवान घोडे.
द्वे च नागशते मुख्ये धनं बहुविधं तदा। प्रादान्मात्स्यपतिर्हृष्टः कन्याधनमनुत्तमम्
दोनशे उत्तम हत्ती आणि अनेक प्रकारचे धन, आनंदाने मत्स्यराजाने अद्वितीय कन्यादान म्हणून दिले.
पारिबर्हं च पार्थेभ्यः प्रददौ मत्स्यपुङ्गवः । कृष्णेन सह कौन्तेयः प्रत्यगृह्णात्प्रभूतवत्
मत्स्यांचा प्रमुखाने पांडवांना गृहोपयोगी वस्तूही दिल्या; कृष्णेसह कुंतीपुत्राने ते सर्व भरपूर प्रमाणात स्वीकारले.
कृते विवाहे तु तदा धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः। ब्राह्मणेभ्यो ददौ वित्तं यदुपाहरदच्युतः
विवाह झाल्यावर धर्मपुत्र युधिष्ठिराने, अच्युताने आणलेले धन ब्राह्मणांना दिले.
गोसहस्राणि वस्त्राणि रत्नानि विविधानि च। भूषणानि च सर्वाणि यानानि शयनानि च
हजार गायी, वस्त्रे, विविध रत्ने, सर्व प्रकारची दागिने, वाहने आणि शय्याही दिल्या.