अधर्मो न स्पृशेदेष महान्मामिह भार्गव। वर्णसंकरजो ब्रह्मन्निति त्वां प्रवृणोम्यहम्
भृगुवंशीय महात्म्या, हे मोठं पाप—जातींचं मिश्रण—माझ्या अंगाला लागू नये. म्हणूनच, ब्राह्मणा, मी तिला तुला देतो.
अधर्मात्त्वां विमुञ्चामि शृणु त्वं वरमीप्सितम्। अस्मिन्विवाहे मा म्लासीरहं पापं नुदामि ते
मी तुला अधर्मातून मुक्त करतो—तुला हवी ती वर माग. या विवाहात तू निराश होऊ नकोस; तुझं पाप मी दूर करतो.
वहस्व भार्यां धर्मेण देवयानीं सुमध्यमाम्। अनया सह संप्रीतिमतुलां समवाप्नुहि
सुंदर देहयष्टी असलेल्या देवयानीला धर्माने पत्नी म्हणून स्वीकार. तिच्यासोबत तुला अतुल सुख मिळो.
इयं चापि कुमारी ते शर्मिष्ठा वार्षपर्वणी। संपूज्या सततं राजन्मा चैनां शयने ह्वयेः
ही वृषपर्वाची कन्या शर्मिष्ठाही तुझीच आहे. राजन, तिला नेहमी सन्मान दे, पण तिला कधीच आपल्या शय्येवर बोलवू नकोस.
रहस्येनां समाहूय न वदेर्न च संस्पृशेः। वहस्व भार्यां भद्रं ते यथा काममवाप्स्यसि
तू तिला गुप्तपणे बोलावू शकतोस, पण तिच्याशी बोलू नकोस किंवा स्पर्श करू नकोस. पत्नीला घे, तुझं कल्याण होवो, आणि तुला हवी ती इच्छा पूर्ण होईल.
एवमुक्तो ययातिस्तु शुक्रं कृत्वा प्रदक्षिणम्। शास्त्रोक्तविधिना राजा विवाहमकरोच्छुभम्
असं सांगितल्यावर, ययातिने शुक्राची प्रदक्षिणा केली आणि शास्त्रानुसार शुभ विवाह केला.
लब्ध्वा शुक्रान्महद्वित्तं देवयानीं तदोत्तमाम्। द्विसहस्रेण कन्यानां तथा शर्मिष्ठया सह
शुक्राकडून मोठं धन आणि श्रेष्ठ देवयानी मिळवून, दोन हजार कन्या आणि शर्मिष्ठाही त्याला मिळाली.
संपूजितश्च शुक्रेण दैत्यैश्च नृपसत्तमः। जगाम स्वपुरं हृष्टोऽनुज्ञातोऽथ महात्मना
शुक्र आणि दैत्यांनी त्याचा सन्मान केला. त्या महात्म्याने परवानगी दिल्यावर, तो उत्तम राजा आनंदाने आपल्या नगरात परतला.
ययातिः स्वपुरं प्राप्य महेन्द्रपुरसंनिभम्। प्रविश्यान्तःपुरं तत्र देवयानीं न्यवेशयत्
ययाति आपल्या नगरात पोहोचला, जे इंद्रपुरीसारखं भव्य होतं. तिथे तो अंतःपुरात गेला आणि देवयानीला तिथे ठेवले.
देवयान्याश्चानुमते सुतां तां वृषपर्वणः। अशोकवनिकाभ्याशे गृहं कृत्वा न्यवेशयत्
देवयानीच्या संमतीने, त्याने वृषपर्वाच्या कन्येसाठी अशोकवनाजवळ घर बांधून तिला तिथे ठेवले.
वृतां दासीसहस्रेण शर्मिष्ठां वार्षपर्वणीम्। वासोभरन्नपानैश्च संविभज्य सुसत्कृताम्
वृषपर्वाची कन्या शर्मिष्ठा, हजार निवडक दासींसह, वस्त्र, अन्न-पाणी मिळवून, आदराने वागवली गेली.
देवयान्या तु सहितः स नृपो नहुषात्मजः। `प्रीत्या परमया युक्तो मुमुदे शाश्वतीः समाः
देवयानीसोबत नाहुषपुत्र राजा, परम आनंदाने, अनेक वर्षे अखंड सुख उपभोगत राहिला.
अशोकवनिकामध्ये देवयानी समागता। शर्मिष्ठया सा क्रीडित्वा रमणीये मनोरमे
अशोकवनाच्या मधोमध, देवयानी आणि शर्मिष्ठा दोघीही त्या रम्य आणि सुंदर जागेत एकत्र खेळत होत्या.
तत्रैव तां तु निर्दिश्य राज्ञा सह ययौ गृहम्। एवमेव सह प्रीत्या बहु कालं मुमोद च
तेथेच तिने राजाला तिच्याकडे दाखवले आणि मग त्याच्यासोबत घरी गेली; अशा प्रकारे, दोघांनी प्रेमाने खूप काळ आनंद उपभोगला.
विजहार बहूनब्दान्देववन्मुदितः सुखी
त्याने त्या दिव्य वनात अनेक वर्षे आनंदाने आणि सुखाने घालवली.
ऋतुकाले तु संप्राप्ते देवयानी वराङ्गना। लेभे गर्भं प्रथमतः कुमारं च व्यजायत
ऋतू आला तेव्हा, देवयानी या उत्तम स्त्रीने प्रथम गर्भधारणा केली आणि एक पुत्र जन्माला घातला.
गते वर्षसहस्रे तु शर्मिष्ठा वार्षपर्वणी। ददर्श यौवनं प्राप्ता ऋतुं सा चान्वचिन्तयत्
हजार वर्षे गेल्यावर, वृषपर्वाचा कन्या शर्मिष्ठा तारुण्यात आली आणि आपल्या ऋतूचा विचार करू लागली.
शुद्धा स्नाता तु शर्मिष्ठा सर्वालङ्कारशोभिता। अशोकशाखामालम्ब्य सुपुष्पस्तबकैर्वृताम्
शर्मिष्ठा स्नान करून शुद्ध झाली, सर्व दागिने घालून सजली आणि सुंदर फुलांनी भरलेल्या अशोकाच्या फांदीला धरून उभी राहिली.
आदर्शे मुखमुद्वीक्ष्य भर्तुर्दर्शनलालसा। शोकमोहसमाविष्टा वचनं चेदमब्रवीत्
तिने आरशात आपले मुख पाहिले, पतीच्या भेटीची ओढ लागली, आणि शोक व मोहाने ग्रासलेली ती असे म्हणाली.
अशोक शोकापनुद शोकोपहतचेतसाम्। त्वन्नामानं कुरुष्वाद्य प्रियसंदर्शनेन माम्। एवमुक्तवती सा तु शर्मिष्ठा पुनरब्रवीत्
अशोका, दुःख घालवणारा, ज्या मनाला शोकाने ग्रासले आहे, त्यासाठी आज तुझे नाव खरे ठरू दे आणि मला माझ्या प्रियाचे दर्शन होऊ दे. असे म्हणून शर्मिष्ठा पुन्हा म्हणाली—
ऋतुकालश्च संप्राप्तो न च मेऽस्ति वृतः पतिः। किं प्राप्तं किं नु कर्तव्यं किं वा कृत्वा सुखं भवेत्
माझा ऋतू आला आहे, पण माझा निवडलेला पती नाही. मला काय मिळाले? मी काय करावे? किंवा काय केल्याने मला सुख मिळेल?
देवयानी प्रजाताऽसौ वृथाऽहं प्राप्तयौवना। यथा तया वृतो भर्ता तथैवाहं वृणोमि तम्
देवयानीने मूल जन्माला घातले; मी उगीचच तारुण्यात आले. जशी तिने आपला पती निवडला, तशी मीही त्यालाच निवडते.
राज्ञा पुत्रफलं देयमिति मे निश्चिता मतिः। अपीदानीं स धर्मात्मा ईयान्मे दर्शनं रहः
राजाने मला पुत्ररूप फळ द्यावे, अशी माझी ठाम इच्छा आहे; कदाचित तो धर्मात्मा आता मला गुप्तपणे भेटेल.
केशैर्बध्या तु राजानं याचेऽहं सदृशं पतिम्। स्पृहेदिदं देवयानी पुत्रमीक्ष्य पुनःपुनः। क्रीडन्नन्तःपुरे तस्याः क्वचित्क्षणमवाप्य च
केसांनी बांधलेली मी, राजाकडे माझ्यासारखाच पती मागते. देवयानीचा मुलगा पुन्हा पुन्हा पाहताना, तिच्या अंतःपुरात तो खेळताना, माझ्या मनात इच्छा जागी होते आणि कधी कधी त्याचे दर्शन मिळते.
अथ निष्क्रम्य राजाऽसौ तस्मिन्काले यदृच्छया। अशोकवनिकाभ्याशे शर्मिष्ठां प्राप तिष्ठतीम्
मग त्या वेळी, राजा सहजपणे बाहेर आला आणि अशोकवनाजवळ उभी असलेली शर्मिष्ठा त्याला दिसली.
तमेकं रहिते दृष्ट्वा शर्मिष्ठा चारुहासिनी। प्रत्युद्गम्याञ्जलिं कृत्वा राजानं वाक्यमब्रवीत्
त्याला एकटा आणि एकांतात पाहून, सुंदर हास्य असलेली शर्मिष्ठा पुढे गेली, हात जोडून राजाला वंदन केले आणि बोलू लागली.
सोमस्येन्द्रस्य विष्णोर्वा यमस्य वरुणस्य वा। तव वा नाहुष गृहे कः स्त्रियं द्रष्टुमर्हति
सोम, इंद्र, विष्णु, यम, वरुण किंवा तुझ्या, हे नहुषा, घरात कोण स्त्रीला पाहण्यास योग्य आहे?
रूपाभिजनशीलैर्हि त्वं राजन्वेत्थ मां सदा। सा त्वां याचे प्रसाद्याहमृतुं देहि नराधिप
रूप, कुळ आणि स्वभाव या सर्वांनी, राजन, तू मला नेहमीच ओळखले आहेस; म्हणून मी तुझी विनंती करते, हे नराधिपा, मला माझा ऋतू दे.
वेद्मि त्वां शीलसंपन्नां दैत्यकन्यामनिन्दिताम्। रूपं च ते न पश्यामि सूच्यग्रमपि निन्दितम्
मी तुला सद्गुणी, निष्कलंक दैत्यकन्या म्हणून ओळखतो; तुझ्या रूपात मला सुईच्या टोकाएवढाही दोष दिसत नाही.
तदाप्रभृति दृष्ट्वा त्वां स्मराम्यनिशमुत्तमे'। अब्रवीदुशना काव्यो देवयानीं यदाऽवहम्। नेयमाह्वयितव्या ते शयने वार्षपर्वणी
त्या दिवसापासून तुला पाहून मी तुला रात्रीदिवस आठवतो, हे उत्तम स्त्री. उशना कवीने देवयानीला सांगितले होते, जेव्हा मी समजलो: वृषपर्वाची ही कन्या तुझ्या शय्येवर बोलावली जाऊ नये.