रथिसिंहमनाधृष्यं जिगीषन्तं परान्रणे। अभ्यधावत्तदैवोग्रो ज्यां विकर्षन्धनञ्जयः
त्या वेळी, धनंजयाने, जणू काही काळच उग्र झाला आहे, धनुष्याची प्रत्यंचा ओढत, रणांगणात शत्रूंना हरवण्याच्या इच्छेने, रथींच्या सिंहासारख्या अपराजित योद्ध्यावर झडप घातली.
दुःशासनोऽभ्ययात्तूर्णमर्जुनं भरतर्षभः
भरतवंशातील वीर दु:शासनाने झपाट्याने अर्जुनावर चाल करून गेला.
अन्येऽपि चित्राभरणा युवानो मृष्टकुण्डलाः । अभ्ययुर्भीमधन्वानो मौवी पर्यस्य बाहुभिः
इतरही अनेक तरुण, झगमगते दागिने व चमकदार कुंडले घातलेले, मत्स्य देशातील बलवान धनुर्धारी, हातांची ताकद दाखवत पुढे सरसावले.
दुःशासनो विकर्णश्च वृषसेनो विविशतिः। अभीता भीमधन्वानं पाण्डवं पर्यवारयन्
दुःशासन, विकर्ण, वृषसेन आणि विविंशती — हे चौघेही निर्भयपणे, बलवान बाहू असलेल्या पांडवाला चौफेर घेरू लागले.
तस्य दुःशासनः षष्टिं वामपार्श्वे समार्पयत्। अस्यतः प्रतिसन्धाय कुन्तीपुत्रस्य धीमतः
त्या वेळी, दुःशासनाने कुंतीपुत्र अर्जुन धनुष्य चढवताना, त्याच्या डाव्या बाजूला साठ बाणांचा मारा केला.
पुनश्चैव स भल्लेन विद्ध्वा वैराटिमुत्तरम् । द्वितीयेनार्जुनं वीरं प्रत्यविध्यत्स्तनान्तरे
पुन्हा एकदा, त्याने भल्ल बाणाने विराटपुत्र उत्ताराला घायाळ केले आणि दुसऱ्या बाणाने वीर अर्जुनाच्या छातीला भेदले.
तस्य जिष्णुरुदावृत्य क्षुरधारेण कार्मुकम्। प्राकृन्तद्गृध्रपत्रेण जातरूपपरिष्कृतम्
त्यावर जिष्णूने वटवाघळाच्या पिसांनी सजवलेला, सोन्याने मढवलेला, अत्यंत धारदार बाण सोडून, त्याचे धनुष्य कापून टाकले.
अथैनं पञ्चभिर्बाणैः प्रत्यविध्यत्स्तनान्तरे। सोपयातो रथोपस्थात्पार्थबाणाभिपीडितः
नंतर अर्जुनाने पाच बाणांनी त्याच्या छातीवर घाव घातला; पार्थाच्या बाणांनी जखमी झाल्यावर तो रथाच्या मांडवावरून मागे हटला.
सर्वा दिशश्चाभ्यपतद्बीभत्सुरपाराजितः। तं विकर्णः शरैस्तीक्ष्णैर्गृध्रपक्षैः शिलाशितैः। विव्याध परवीरध्नमर्जुनं धृतराष्ट्रजः
अजय्य भीमसेन सर्व दिशांना पुढे गेला, पण धृतराष्ट्राचा पुत्र विकर्णाने, शत्रूंचा संहार करणाऱ्या अर्जुनावर, गिधाडाच्या पिसांनी मढवलेल्या आणि दगडावर धार लावलेल्या तीक्ष्ण बाणांनी हल्ला केला.
ततस्तमपि कौन्तेयः शरेण नतपर्वणा । ललाटेऽभ्यहनद्गाढं स विद्धः प्राद्रवद्भयात्
मग कुंतीपुत्राने एक मजबूत सांध असलेला बाण घेऊन त्याच्या कपाळावर जोरात मारला; जखमी झाल्यावर तो भीतीने पळून गेला.
ततः पार्थमुपाद्रुत्य दुस्सहः सविविंशतिः। अवाकिरच्छरैस्तीक्ष्णैः परीप्सन्भ्रातरं रणे
नंतर दुष्सह आणि विविंशती हे दोघे, आपल्या भावाला मदत करण्यासाठी, अर्जुनावर तुटून पडले आणि त्याच्यावर धारदार बाणांचा वर्षाव केला.
तावुभौ गृध्रपत्राभ्यां निशिताभ्यां धनञ्जयः। विव्याध युगपद्व्यग्रस्तयोर्वाहानसूदयत्
धनंजयाने दोघांवर एकाच वेळी दोन तीक्ष्ण, गिधाडपिसांच्या बाणांनी वार केला आणि घाईघाईत त्यांचे घोडे ठार केले.
तौ हताश्वौ तु विद्धाङ्गौ धृतराष्ट्रात्मजावुभौ । अभिपत्य रथैरन्यैरपनीतौ पदानुगैः
घोडे मारले गेलेले आणि स्वतःही जखमी झालेले धृतराष्ट्राचे ते दोन्ही पुत्र, इतर रथांनी आणि पायदळ सैनिकांनी युद्धभूमीतून दूर नेले गेले.
व्यद्रावयदशेषांश्च धृतराष्ट्रसुतांस्तदा । विद्राव्य च रणे पार्थो रणभूमिं व्यराजयत्
त्या वेळी अर्जुनाने उरलेले सर्व धृतराष्ट्रपुत्र पळवून लावले आणि युद्धभूमीवर विजयश्री मिळवून तेजाने उजळून निघाला.
किरीटमाली कौन्तेयो लब्धलक्षः प्रतापवान् । पातयन्नुत्तमाङ्गानि बाहूश्च परिघोपमान्
किरिटधारी, फुलमाळा घातलेला, अचूक निशाणा साधणारा आणि पराक्रमी कुंतीपुत्र, लोखंडी गजासारख्या मजबूत हातांना आणि श्रेष्ठ शिरांना खाली पाडत होता.
अशेरत महावीराः शतशो रुक्ममालिनः
शेकडो पराक्रमी योद्धे, सोन्याच्या माळांनी सजलेले, अजूनही युद्ध करत होते.
कमलदिनकरेन्दुसन्निभैः सितदशनैः सुमुखाक्षिनासिकैः। रुचिरमकरकुण्डलैर्मही पुरुषशिरोभिरथास्तृता बभौ
कमळ, सूर्य किंवा चंद्रासारख्या सुंदर चेहऱ्यांचे, शुभ्र दात, आकर्षक डोळे व नाक असलेले, मकराच्या आकाराच्या तेजस्वी कुंडलांनी सजलेली मानवी शिरं, पृथ्वीवर विखुरलेली होती आणि त्याने रणभूमी उजळून गेली.
सुनसं चारुदीप्ताश्चं क्लृप्तश्मश्रु स्वलंकृतम् । अदृश्यत शिरश्छिन्नमनेकं हेमकुण्डलम्
अनेक छाटलेली शिरं, सुंदर नाक, तेजस्वी रूप, दाढी आणि सोन्याच्या कुंडलांनी सजलेली, रणभूमीवर दिसत होती.
एवं तत्प्रहतं सैन्यं समन्तात्प्रद्रुतं भयात्
अशा प्रकारे ते सैन्य जबरदस्त मार खाऊन, भीतीने सर्व दिशांना पळू लागले.
अथ दुर्योधनः कर्णः सौबलः शकुनिस्तदा। द्रोणश्च द्रोणपुत्रश्च कृपश्चातिरथो रणे
मग दुर्योधन, कर्ण, सौबल शकुनी, द्रोण, द्रोणपुत्र आणि अतिरथी कृपाचार्य हे सर्व एकत्र आले.
सहिता विजयं तत्र योधयन्तो महारथाः। विष्फारयन्तश्चापानि बलवन्ति महाबलाः
हे महान रथी, विजय मिळवण्यासाठी एकत्र येऊन, मोठ्या ताकदीने आपली धनुष्ये ताणू लागले आणि युद्ध करू लागले.
ततः कीर्णपताकेन रथेनादित्यवर्चसा। पुनरावृत्य मार्गस्थं ददृशुर्वानरध्वजम्
तेव्हा पताकांनी सजवलेल्या, सूर्यासारख्या तेजस्वी रथातून, त्यांनी मार्गात उभा असलेला वानरध्वजधारी अर्जुन पाहिला.
ते महास्त्रैर्महेष्वासाः परिवार्य धनञ्जयम्। अभ्यवर्षन्सुसंक्रुद्धा महामेघा इवाचलम्
ते महान धनुर्धारी, दिव्य अस्त्रांचे जाणकार, धनंजयाला वेढून, प्रचंड संतापाने, जणू काही मोठे मेघ पर्वतावर पाऊस पाडतात तसे, बाणांचा वर्षाव करू लागले.
शरौघान्सम्यगस्यन्तो जीमूता इव शारदाः । युद्धे तस्थुर्महावीर्याः प्रतपन्तः किरीटिनम्
शरद ऋतूतील मेघांसारखे बाणांचे तुफान सोडत, ते पराक्रमी योद्धे युद्धात ठाम उभे राहिले आणि किरीटधारी अर्जुनावर तडाखा देऊ लागले.
इषुभिर्बहुभिस्तूर्णं निशितैर्लोमवापिभिः । अदूरात्प्रत्यवस्थाय पाण्डवं समयोधयन्
ते सर्वजण जवळ जाऊन, पांडवावर अनेक जलद, धारदार आणि शरीर भेदणारे बाण सोडून, त्याच्याशी कठोरपणे लढू लागले.
ततः प्रहस्य बीभत्सुस्तमैन्द्रं पञ्चवार्षिकम् । अस्त्रमादित्यसंकाशं गाण्डीवे समयोजयत्
मग भीमसेन हसत-हसत, सूर्यासारखा तेजस्वी आणि पाच वर्षांचा इंद्रास्त्र, आपल्या गांडीव धनुष्याला जोडला.
नाक्षणां न च चक्राणां न रथानां न वाजिनाम् । अङ्गुलाद्दव्यङ्गुलाद्वापि विवृतं प्रत्यदृश्यत
तेथे पत्त्यांचे, चाकांचे, रथांचे किंवा घोड्यांचे कोणतेही चिन्ह दिसत नव्हते—अगदी बोटभर जागाही उघडी नव्हती.
यथा रश्मिभिरादित्यो वृणुते सर्वतो दिशम्। एवं किरीटिना मुक्तं सर्वं प्राच्छादयञ्जगत्
जसा सूर्य आपल्या किरणांनी सगळ्या दिशांना झाकतो, तसाच मुकुटधारी अर्जुनाच्या बाणांनी साऱ्या जगाला झाकून टाकले.
यथा बलाहके विद्युत्पावको वा शिलोच्चये। तथा गाण्डीवमभवच्चक्राभुधमिवाततम्
जशी मेघात वीज चमकते किंवा डोंगरावर अग्नी प्रकटतो, तसंच गाण्डीव धनुष्य वाऱ्याच्या चक्रासारखं ताणलेलं दिसत होतं.
यथा वर्षति पर्जन्यो विद्युत्पतति पर्वते। विस्फूर्जिता दिशः सर्वा ज्वलद्गाण्डीवमावृणोत्
जसा पाऊस पडतो आणि वीज डोंगरावर कोसळते, तसा जळणाऱ्या गाण्डीवाचा गडगडाट साऱ्या दिशांना भरून राहिला.