तालो वै काञ्चनो यत्र वज्रवैडूर्यभूषितः । अतीव समरे भाति मातरिश्वप्रकम्पितः
जिथे सोन्याचा ताड, वज्र आणि वैडूर्याने मढवलेला, रणभूमीत वाऱ्याने हलताना फारच तेजाने चमकत आहे.
दारुणं प्रहरिष्यामि रथबृन्दानि धन्विनाम्। आदास्याम्यहमेतेषां धनुर्ज्यावेष्टनानि च
मी धनुर्धारींच्या रथांच्या फौजा जोरात मोडून काढीन आणि त्यांच्या धनुष्यांच्या दोऱ्या देखील काढून घेईन.
अस्यन्तं दिव्यमस्त्राणि चित्रमुत्तर पश्यसि
उत्तरा, बघ, हे अद्भुत दिव्य अस्त्रं कशी उडवली जात आहेत.
शतह्रदां जृम्भमाणां मेघस्थां प्रावृषीव च। सुवर्णपृष्ठं गाण्डीवं पश्यन्तु कुरवो मम
माझं सुवर्णमंडित गांडीव, पावसाळ्यातील मेघासारखं शंभर धारांनी फुलून, कौरवांनी पाहावं.
दक्षिणेनाथ वामेन कतमेन स्विदस्यति। इति मां शत्रवः सर्वे न विज्ञास्यन्ति सारथे
मी उजव्या की डाव्या बाजूने बाण सोडतोय हे माझे शत्रू आणि सारथी ओळखू शकणार नाहीत.
अस्त्रोदकां हयावर्तां नागनक्रां रथह्रदाम्। नदीं प्रस्कन्दयिष्यामि परलोकापहारिणीम्
मी अस्त्रांच्या पाण्याने, घोड्यांच्या वावटळीने, सर्प-मगरांसह रथांच्या सरोवरात अशी नदी निर्माण करीन की ती शत्रूंना दुसऱ्या लोकात घेऊन जाईल.
पाणिपादशिरःपृष्ठबाहुशङ्खचराचरम्। वनं कुरूणां छेत्स्यामि भल्लैः सन्नतपर्वभिः
वाकलेल्या टोकाच्या बाणांनी मी कौरवांच्या सैन्याचं, म्हणजे हात, पाय, डोकी, पाठ, बाहू, शंख आणि सर्व जिवंत वस्तूंचं जंगल छाटून टाकीन.
तूणीशयाः सुपुङ्खाग्रा विशिखा दुन्दुभिस्वनाः। मया प्रमुक्ताः संग्रामे कुरून्धक्ष्यन्ति सायकाः
माझ्या तुणीरातील सुंदर पिसांच्या टोकाचे, डुंडुभीच्या गजरासारखे आवाज करणारे बाण, मी युद्धात सोडल्यावर कौरवांचं सैन्य नष्ट करतील.
ध्वजवृक्षं शरतृणं नागाश्वश्वापदाकुलम् । रथसिंहगणैर्युक्तं धनुर्वल्लिसमाकुलम्। वनमादीपयिष्यामि कुरूणामस्त्रतेजसा
ध्वजांच्या झाडांनी, गवतांनी, हत्ती, घोडे, वन्य प्राणी, सिंहजोडी रथ आणि धनुष्यांच्या वेलींनी भरलेल्या कौरवांच्या सैन्याचं जंगल मी अस्त्रांच्या तेजाने पेटवून टाकीन.
जयतो भारतीं सेनामेकस्य मम संयुगे। शतं मार्गा भविष्यन्ति पावकस्येव कानने
मी एकट्याने भारतांच्या सैन्यावर विजय मिळवताना, जसा जंगलात अग्नीला शंभर वाटा मिळतात, तशा शंभर वाटा मला खुल्या होतील.
मया चक्रमिवाविद्धं सैन्यं द्रक्ष्यसि केवलम् । तानहं रथनीडेभ्यः परलोकाय शात्रवान्। एकः प्रद्रावयिष्यामि चक्रपाणिरिवासुरान्
मी या सैन्याला एकट्याने जणू काही चक्राने भेदल्यासारखे दाखवीन; रथावरून मी शत्रूंना दुसऱ्या जगात पाठवीन, जसे चक्रधारी विष्णूंनी असुरांना पळवले.
असंभ्रान्तो रथे तिष्ठन्समेषु विषमेषु च। मार्गमावृत्य तिष्ठन्तमपि भेत्स्यामि पर्वतम्
मी रथावर ठामपणे उभा राहून, समतल असो वा खडतर, माझ्या वाटेत जो पर्वत आडवा उभा असेल, त्यालाही मी फोडून टाकीन.
अहमिन्द्रस्य संग्रामे द्विषतो बलदर्पितान्। मातलिं सारथिं कृत्वा निवातकवचान्रणे । हतवान्सर्वतः सर्वान्धावतो युध्यतस्तदा
मी युद्धात मातलीला सारथी करून, इंद्राचे गर्विष्ठ शत्रू — निवातकवच — जिकडे तिकडे पळत असताना आणि लढताना, सर्वत्र पराभूत केले.
निवातकवचान्हत्वा गाण्डीवास्त्रैः सहस्रशः । परं पारे समुद्रस्य हिरण्यपुरमारुजम्
मी गाण्डीवाच्या अस्त्रांनी हजारो निवातकवचांचा संहार केला आणि समुद्राच्या पलीकडे जाऊन सोन्याचे नगर उद्ध्वस्त केले.
हत्वा षष्टिसहस्राणि रथानामुग्रधन्विनाम्। पौलोमान्कालकेयांश्च समरे भृशदारुणान् । असुरानहनं घोरान्रौद्रेणास्त्रेण सारथे
मी रौद्र अस्त्राने, रथावर बसलेले उग्र धनुर्धारी पौलोम आणि कालकेय, असे भीषण असुर, एकूण साठ हजार रथांचा नाश केला.
अहमिन्द्राद्दृढां मुष्टिं ब्रह्मणः क्षिप्रहस्तताम् । प्रगाढनिपुणं चित्रमतिवृद्धं प्रजापतेः
मी इंद्राकडून मजबूत मुष्टी, ब्रह्माकडून जलद हातातील अस्त्र आणि प्रजापतीकडून खोल, कुशल, अद्भुत आणि प्राचीन अस्त्र मिळवले.
रौद्रं रुद्रादहं वेद्मि वारुणं वरुणादपि । सौर्यं सूर्यादहं वेद्मि याम्यं दण्डधरादपि
मी रौद्र अस्त्र रुद्राकडून, वारुण अस्त्र वरुणाकडून, सौर अस्त्र सूर्याकडून आणि यमाचा दंडधारीकडून यम अस्त्र शिकलो आहे.
अस्त्रमाग्नेयमग्नेश्च वायव्यं मातरिश्वनः। अन्यैर्देवैरहं प्राप्तः को मां विषहते पुमान्
मी अग्नीकडून आग्नेय अस्त्र, वायूकडून वायव्य अस्त्र आणि इतर देवांकडूनही अनेक अस्त्रे मिळवली आहेत; मग मला कोण माणूस थांबवू शकेल?
अद्य गाण्डीवनिर्मुक्तैःशरौघै रोमहर्षणैः । कुरूणां पातयिष्यामि रथवृन्दानि धन्विनाम्
आज मी गाण्डीवातून सुटणाऱ्या अंगावर काटा आणणाऱ्या बाणांच्या वर्षावाने, कुरूंच्या रथी धनुर्धार्यांची फौज खाली पाडीन.
एवमाश्वासितस्तेन वैराटिः सव्यसाचिना। व्यगाहत रथानीकं भीमं भीष्मस्य वाजिभिः
सव्यसाचीने असे धीर दिल्यावर, विराटराजाने आपल्या घोड्यांना भीष्माच्या भयंकर रथांच्या फौजेत घुसवले.
रथिसिंहमनाधृष्यं जिगीषन्तं परान्रणे। अभ्यधावत्तदैवोग्रो ज्यां विकर्षन्धनञ्जयः
त्या वेळी, धनंजयाने, जणू काही काळच उग्र झाला आहे, धनुष्याची प्रत्यंचा ओढत, रणांगणात शत्रूंना हरवण्याच्या इच्छेने, रथींच्या सिंहासारख्या अपराजित योद्ध्यावर झडप घातली.
दुःशासनोऽभ्ययात्तूर्णमर्जुनं भरतर्षभः
भरतवंशातील वीर दु:शासनाने झपाट्याने अर्जुनावर चाल करून गेला.
अन्येऽपि चित्राभरणा युवानो मृष्टकुण्डलाः । अभ्ययुर्भीमधन्वानो मौवी पर्यस्य बाहुभिः
इतरही अनेक तरुण, झगमगते दागिने व चमकदार कुंडले घातलेले, मत्स्य देशातील बलवान धनुर्धारी, हातांची ताकद दाखवत पुढे सरसावले.
दुःशासनो विकर्णश्च वृषसेनो विविशतिः। अभीता भीमधन्वानं पाण्डवं पर्यवारयन्
दुःशासन, विकर्ण, वृषसेन आणि विविंशती — हे चौघेही निर्भयपणे, बलवान बाहू असलेल्या पांडवाला चौफेर घेरू लागले.
तस्य दुःशासनः षष्टिं वामपार्श्वे समार्पयत्। अस्यतः प्रतिसन्धाय कुन्तीपुत्रस्य धीमतः
त्या वेळी, दुःशासनाने कुंतीपुत्र अर्जुन धनुष्य चढवताना, त्याच्या डाव्या बाजूला साठ बाणांचा मारा केला.
पुनश्चैव स भल्लेन विद्ध्वा वैराटिमुत्तरम् । द्वितीयेनार्जुनं वीरं प्रत्यविध्यत्स्तनान्तरे
पुन्हा एकदा, त्याने भल्ल बाणाने विराटपुत्र उत्ताराला घायाळ केले आणि दुसऱ्या बाणाने वीर अर्जुनाच्या छातीला भेदले.
तस्य जिष्णुरुदावृत्य क्षुरधारेण कार्मुकम्। प्राकृन्तद्गृध्रपत्रेण जातरूपपरिष्कृतम्
त्यावर जिष्णूने वटवाघळाच्या पिसांनी सजवलेला, सोन्याने मढवलेला, अत्यंत धारदार बाण सोडून, त्याचे धनुष्य कापून टाकले.
अथैनं पञ्चभिर्बाणैः प्रत्यविध्यत्स्तनान्तरे। सोपयातो रथोपस्थात्पार्थबाणाभिपीडितः
नंतर अर्जुनाने पाच बाणांनी त्याच्या छातीवर घाव घातला; पार्थाच्या बाणांनी जखमी झाल्यावर तो रथाच्या मांडवावरून मागे हटला.
सर्वा दिशश्चाभ्यपतद्बीभत्सुरपाराजितः। तं विकर्णः शरैस्तीक्ष्णैर्गृध्रपक्षैः शिलाशितैः। विव्याध परवीरध्नमर्जुनं धृतराष्ट्रजः
अजय्य भीमसेन सर्व दिशांना पुढे गेला, पण धृतराष्ट्राचा पुत्र विकर्णाने, शत्रूंचा संहार करणाऱ्या अर्जुनावर, गिधाडाच्या पिसांनी मढवलेल्या आणि दगडावर धार लावलेल्या तीक्ष्ण बाणांनी हल्ला केला.
ततस्तमपि कौन्तेयः शरेण नतपर्वणा । ललाटेऽभ्यहनद्गाढं स विद्धः प्राद्रवद्भयात्
मग कुंतीपुत्राने एक मजबूत सांध असलेला बाण घेऊन त्याच्या कपाळावर जोरात मारला; जखमी झाल्यावर तो भीतीने पळून गेला.