तत्तु युद्धं महाघोरं तयोः संरब्धयोरभूत्। अत्यद्भुतमचिन्त्यं च वृत्रवासवयोरिव
त्या दोन्ही संतप्त वीरांचे युद्ध अत्यंत भयंकर, अद्भुत आणि कल्पनेपलीकडचे झाले, जणू वृत आणि इंद्र यांच्यातील संग्रामच.
महागजाविवासाद्य विषाणाग्रैः परस्परम्। शरैः पूर्णायतोत्सृष्टैरन्योन्यमभिजघ्नतुः
जसे दोन बलाढ्य हत्ती आपापल्या सोंडेच्या टोकांनी एकमेकांवर हल्ला करतात, तसे त्यांनी पूर्णपणे ताणलेल्या धनुष्यातून सोडलेल्या बाणांनी एकमेकांवर वार केले.
अथ त्वाचार्यमुख्येन शरान्सृष्टाञ्शिलाशितान्। अवारयच्छितैर्बाणैरर्जुनो जयतांवरः
मग विजेत्यांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या अर्जुनाने, मुख्य आचार्याने सोडलेल्या शिलासारख्या टोकदार बाणांना आपल्या धारदार बाणांनी अडवले.
दर्शयन्नैन्द्रमात्मानमुग्रमुग्रुपराक्रमः। इषुभिस्तूर्णमाकाशं बहुभिश्च समावृणोत्
स्वतःचे इंद्रासारखे रूप दाखवत, अत्यंत पराक्रमी अर्जुनाने झपाट्याने अनेक बाणांनी आकाश झाकून टाकले.
जिघांसन्तं नरव्याघ्रमर्जुनं भीमदर्शनम् । विव्याध निशितैर्द्रोणः शरैः सन्नतपर्वभिः
मनुष्यसिंह आणि भयंकर दिसणाऱ्या अर्जुनाने द्रोणावर प्रहार करण्याचा प्रयत्न केला, तेव्हा द्रोणाने वाकडी धारदार बाणांनी त्याला जखमी केले.
हृष्टः समभवद्द्रोणो रणशौण्डः प्रतापवान् । अर्जुनेन समं क्रीडञ्शरैः सन्नतपर्वभिः
रणातील कुशल आणि पराक्रमी द्रोण अर्जुनासोबत वाकडी धारदार बाणांनी खेळत होता आणि त्याला मोठा आनंद झाला.
तौ व्यदारयतां शूरौ सन्नद्धौ रणशोभिनौ । उदीरयन्तौ दिव्यानि ब्राह्माद्यस्त्राणि भागशः
ते दोघेही पराक्रमी, पूर्ण शस्त्रसज्ज आणि रणभूमीत तेजस्वी दिसत होते. त्यांनी ब्रह्मास्त्रासारखी दिव्य अस्त्रे एकामागोमाग एक सोडली.
पार्थस्तु समरे शूरो दर्शयन्वीर्यमात्मनः। स मह्यस्त्रैर्महात्मानं द्रोणं प्राच्छादयच्छरैः
पार्थाने, रणात आपली शौर्य दाखवत, मोठ्या अस्त्रांनी महात्मा द्रोण यांना बाणांनी झाकून टाकले.
अस्त्रैरस्त्राणि संवार्य पार्थो द्रोणमवारयत्
पार्थाने द्रोणाच्या अस्त्रांना आपली अस्त्रे भिडवून त्यांचा प्रतिकार केला.
तयोरासीत्संप्रहारः क्रुद्धयोर्नरसिंहयोः। अमृष्यमाणयोः सङ्ख्ये बलिवासवयोरिव
त्या दोन्ही रागावलेल्या नरसिंहांमध्ये भीषण झुंज झाली, जणू काही बळी आणि इंद्र यांच्यातील लढाईच.
दर्शयेतां महास्राणि भारद्वाजार्जुनौ रणे
भारद्वाजपुत्र द्रोण आणि अर्जुन यांनी रणभूमीत मोठी अस्त्रे दाखवली.
ऐन्द्रं वायव्यमाग्नेयमस्त्रमस्त्रेण पाण्डवः । मुक्तंमुक्तं द्रोणचापाद्ग्रमते स्म पुनः पुनः
पांडव अर्जुनाने द्रोणाच्या धनुष्यापासून सोडलेल्या इंद्र, वायू आणि अग्नि अस्त्रांना पुन्हा पुन्हा आपल्या अस्त्रांनी निष्प्रभ केले.
एवं शूरौ महेष्वासौ विसृजन्तौ शिलाशितान्। एकच्छायमकुर्वातां गगनं शरवृष्टिभिः
ते दोघेही पराक्रमी धनुर्धारी, धारदार बाणांचा वर्षाव करत, आकाश एकसारखे काळोख पडल्यासारखे दिसू लागले.
ततोऽर्जुनेन मुक्तानां पततां च शरीरिपु। पर्वतेष्विव वज्राणां शराणां श्रूयते स्वनः
मग अर्जुनाने सोडलेले बाण शत्रूंवर कोसळताना, जणू काही पर्वतांवर वज्र कोसळल्याचा आवाज येत होता.
ततो नागा रथाश्वाश्च सादिनश्च विशांपते। शोणिताक्ताश्च दृश्यन्ते पुष्पिता इव किंशुकाः
मग हत्ती, रथ, घोडे आणि त्यांचे स्वार, हे सर्व रक्ताने माखलेले दिसत होते, जणू काही फुललेल्या किंशुकाच्या झाडांसारखे.
बाहुभिश्च सकेयूरैर्निकृत्तैश्च महारथैः । सुवर्णाचित्रैः कवचैर्ध्वजैश्च विनिपातितैः
महाबली योद्ध्यांनी छाटलेल्या, कंगणांनी सुशोभित हात, सोन्याने मढवलेली कवचं आणि पडलेले ध्वज, हे सर्व रणभूमीत विखुरलेले होते.
योधैश्च निहतैस्तत्र पार्थबाणाभिपीडितैः। बलमासीत्सुसंभ्रान्तं द्रोणार्जुनसमागमे
पार्थाच्या बाणांनी घायाळ झालेले आणि रणात पडलेले अनेक योद्धे पाहून, द्रोण आणि अर्जुन यांच्या भेटीने संपूर्ण सैन्य गोंधळले.
विधृन्वानौ तु तौ वीरौ धनुषी भारसाधने। प्राच्छादयेतामन्योन्यं दिधक्षन्तौ वरेषुभिः
ते दोन्ही वीर, मजबूत धनुष्य हातात घेऊन, एकमेकांना उत्तम बाणांनी झाकत होते, जणू एकमेकांचा नाशच करायचा असा त्यांचा निर्धार होता.
अथान्तरिक्षे नादोऽभूद्द्रोणं तत्र प्रशंसताम् । दुष्करं कृतवान्द्रोणो यदर्जुनमयोधयत्
मग आकाशात द्रोणाचे कौतुक करणारा गजर झाला: 'द्रोणाने अशक्य कार्य केले, कारण त्याने अर्जुनाशी लढा दिला!'
प्रमाथिनं महावीर्यं दृढमुष्टिं दुरासदम्। जेतारं सर्वदैत्यानां सर्वेषां च महारथम्
कारण अर्जुन हा प्रचंड सामर्थ्यवान, दृढहस्त, जिंकता न येणारा, सर्व दैत्यांचा आणि सर्व महायोद्ध्यांचा विजेता आहे.
अविभ्रमं च शिक्षां च लाघवं दूरपातनम् । पार्थस्य समरे दृष्ट्वा द्रोणस्यासीच्च विस्मयः
रणात पार्थाची स्थिरता, कौशल्य, चपळता आणि दूरवर बाण मारण्याची कला पाहून द्रोण आश्चर्यचकित झाला.
तत्प्रवृत्तं चिरं घोरं तयोर्युद्धं महात्मनोः । अवर्तत महारौद्रं लोकसंक्षोभकरकम्
त्या दोन्ही महात्म्यांचे घोर आणि दीर्घकाळ चाललेले युद्ध, फारच भयंकर होते आणि सर्व लोकांना हादरवणारे होते.
अथ गाण्डीवमुद्यम्य दिव्यं धनुरमर्षणः । विचकर्ष रणे पार्थो बाहुभ्यां भरतर्षभः
मग क्रोधाने भरलेला अर्जुन, आपले दिव्य गांडीव धनुष्य उचलून, दोन्ही हातांनी रणभूमीत ते जोरात ओढू लागला.
तस्य बाणमयं वर्षे शलभानामिवाभवत् । न च बाणान्तरे तस्य वायुः शक्नोति सर्पितुम्
अर्जुनाच्या बाणांचा वर्षाव जणू टोळधाडीप्रमाणे झाला होता, आणि त्या बाणांच्या मध्ये वाऱ्यालाही जागा नव्हती.
अभीक्ष्णं संदधानस्य बाणानुत्सृजतस्तथा। नान्तरं ददृशे किंचित्पार्थस्यापततोपी च
अर्जुन सातत्याने बाण लावत आणि सोडत होता, त्यामुळे त्याच्यावर झेपावणाऱ्या बाणांमध्ये एक क्षणभरही अंतर दिसत नव्हते.
युद्धे तु कृतशीघ्रास्त्रे वर्तमाने सुदारुणे। शीघ्राच्छीघ्रतरं पार्थः शरानन्यानुदैरयत्
त्या भयंकर युद्धात जेव्हा वेगवान अस्त्रांचा मारा सुरू होता, तेव्हा अर्जुन त्याहूनही जास्त वेगाने बाण सोडत होता.
ततः शरसहस्राणि शराणां नतपर्वणाम्। युगपत्प्रापतंस्तत्र द्रोणस्य रथमन्तिकात्
मग हजारो वाकडी टोक असलेले बाण एकाच वेळी द्रोणाच्या रथाजवळ पडले.
विकीर्यमाणे द्रोणे तु शरैर्गाण्डीवधन्वना ।। हाहाकारो महानासीत्सैन्यानां भरतर्षभ
गांडीवधारी अर्जुनाच्या बाणांनी द्रोण पूर्णपणे वेढला गेला, तेव्हा सैन्यात मोठा गोंधळ आणि हाहाकार माजला.
पाण्डवस्य तु शीघ्रास्त्रं मघवा समपूजयत्। गन्धर्वाप्सरसश्चैव ये च तत्र समागताः
पांडवाच्या वेगवान बाणांचा मारा पाहून इंद्र, गंधर्व, अप्सरा आणि तिथे जमलेले सर्वजण त्याचे कौतुक करू लागले.
द्रोणं युद्धार्णवे मग्नं दृष्ट्वा पुत्रः प्रतापवान्। ततो वृन्देन महता रथिनां रथियूथपः । आचार्यपुत्रस्तु शरैः पाण्डवं प्रत्यवारयत्
युद्धाच्या समुद्रात द्रोण बुडालेला पाहून त्याचा शूर पुत्र, रथींचा सेनापती, मोठ्या रथींच्या तुकडीसह अर्जुनाला बाणांनी थांबवू लागला.