आचार्यं प्रापयेदानीं ममोत्तर महारथम्। अपरं पश्य संग्राममद्भुतं मम तस्य च
माझ्या या उत्तम शत्रू, गुरूकडे मला घेऊन चल. आता माझ्या आणि त्याच्या मध्ये होणारे दुसरे अद्भुत युद्ध पाहा.
उत्तरस्त्वेवमुक्तोऽश्वांश्चोदयामास तं प्रति । आजगामार्जुनरथो भारद्वाजरथं प्रति
अशी आज्ञा मिळताच उत्तराने घोड्यांना त्या दिशेने हाकले, आणि अर्जुनाचा रथ भारद्वाजपुत्राच्या रथाजवळ गेला.
तमापतन्तं वेगेन पाण्डवं सरथं रणे। द्रोणोप्यभ्यद्रवत्पार्थं मतो मत्तमिव द्विपम्
पांडवाचा रथ रणभूमीत वेगाने धावत येताना पाहून, द्रोणही पार्थाकडे जसा मदमस्त हत्ती धावतो तसा धावला.
स तु रुक्मरथं दृष्ट्वा कौन्तेयः समभिद्रुतम्। आचार्यं तं महाबाहुः प्राञ्जलिर्वाक्यमब्रवीत्
तो सुवर्णरथ वेगाने येताना पाहून, कुंतीपुत्र अर्जुनाने हात जोडून त्या गुरूला म्हणाला.
उषिताः स्मो वने वासं प्रतिकर्मचिकीर्षवः । कोपं नार्हसि नः कर्तुं सदा समरदुर्जय
आम्ही वनवासात राहिलो, आमचे कर्तव्य फेडण्यासाठी. तुम्ही नेहमी युद्धात अपराजित आहात, म्हणून आमच्यावर राग करू नका.
अहं तु ताडितः पूर्वं प्रहरेयं तवानघ । इति मे वर्तते बुद्धिस्तद्भवान्क्षन्तुमर्हति
पण मला आधी मारले गेले म्हणून, आता मी तुम्हाला मारू शकतो, हेच माझ्या मनात आहे — कृपया हे तुम्ही मला माफ करावे.
ततः प्राध्मापयच्छङ्खं भेरीपटहवादितम् । व्यक्षोभत बलं सर्वमुद्धूतमिव सागरम्
तेव्हा शंख, भेरी आणि ढोल वाजवले गेले; त्यामुळे संपूर्ण सैन्य समुद्र ढवळल्यासारखे हादरले.
ततस्तु प्राहिणोद्द्रोणः शरानथ स विंशतिम्। अप्राप्तानेव तान्पार्थश्चिच्छेद कृतहस्तवान्
मग द्रोणाने वीस बाण सोडले, पण पार्थाने कुशलतेने ते सर्व त्याच्यापर्यंत येण्याआधीच छाटले.
ततः शरसहस्रेण रथं पार्थस्य वीर्यवान् । अवाकिरत्ततो द्रोणः शीघ्रहस्तं प्रदर्शयन्
मग द्रोणाने आपल्या वेगवान हाताचा कौशल्य दाखवत, हजारो बाणांचा वर्षाव पार्थाच्या रथावर केला.
एवं प्रववृते युद्धं भारज्वाजकिरीटिनोः
अशा प्रकारे भारद्वाजपुत्र आणि किरीटी यांच्या मध्ये युद्ध सुरू झाले.
अश्वाञ्शोणान्महावेगान्हंसवर्णैस्तु वाजिभिः । मिश्रितान्समरे दृष्ट्वा व्यस्मयन्त पृथग्जनाः
लढाईच्या रणांगणात जेव्हा लोकांनी लाल रंगाचे वेगवान घोडे आणि हंसासारख्या शुभ्र रंगाचे घोडे एकत्र धावताना पाहिले, तेव्हा सगळे लोक आश्चर्यचकित झाले.
रथं रथेन पार्थस्य समाहत्य परंतपः । हर्षयुक्तस्तदाऽऽचार्यः प्रत्यगृह्णात्स पाण्डवम्
त्या वेळी आनंदित झालेल्या आचार्यांनी आपला रथ पार्थाच्या रथावर चालवला आणि पांडवाचा सामना केला.
समाश्लिष्टाविवान्योन्यं द्रोणपाण्डवयोर्ध्वजौ । दृष्ट्वा प्राकम्पत मुहुर्भारतानां महाचमूः
द्रोण आणि पांडव यांच्या ध्वजांना एकमेकांत गुंतल्यासारखे दिसत होते. हे पाहून भारतियांची मोठी सेना पुन्हा पुन्हा थरथरली.
तत्तु युद्धं प्रववृते ह्याचार्यस्यार्जुनस्य च। विमुञ्चतोः शरानुग्रान्विशिखान्दीप्ततेजसः
मग आचार्य आणि अर्जुन यांच्यात लढाई सुरू झाली, दोघांनीही प्रखर आणि तेजस्वी बाण सोडले.
तौ वीरौ वीर्यसंपन्नौ दृष्ट्वा समरमूर्धनि। आचार्यशिष्यौ रथिनौ कृतवीर्यौ तरस्विनौ
त्या रणभूमीच्या अग्रभागी, पराक्रमी, वेगवान आणि पराक्रम गाजवणारे, आचार्य-शिष्य हे दोन रथी वीर एकमेकांसमोर उभे राहिल्याचे पाहून—
उभौ विश्रुतकर्माणावुभौ श्रमगतौ जये। उभावतिरथौ लोके ह्युभौ परपुंरजयौ। क्षिपन्तौ शरजालानि क्षत्रियान्मोह आविशत्
दोघेही कीर्तीमान, विजयासाठी झगडणारे, जगात प्रसिद्ध आणि शत्रूंचा पराभव करणारे होते. त्यांनी बाणांचा वर्षाव केला तेव्हा सर्व क्षत्रियांना गोंधळून टाकले.
व्यस्मयन्त नराः सर्वे द्रोणार्जुनसमागमे। नराणां ब्रुवतां वाक्यं श्रूयते स महास्वनः
द्रोण आणि अर्जुन यांच्या भेटीला सगळे पुरुष आश्चर्याने पाहू लागले; लढणाऱ्या वीरांचे बोल मोठ्या आवाजात ऐकू येत होते.
द्रोणं हि समरे कोऽन्यो योद्धुमर्हत्यथार्जुनात्। रौद्रः क्षत्रियधर्मोऽयं गुरं वै यदयोधयत्
समरभूमीत द्रोणाशी लढण्यास अर्जुनाशिवाय दुसरा कोण पात्र आहे? शिष्याने आपल्या गुरूशी लढणे हे खरेच कठोर क्षत्रिय धर्म आहे.
इत्यब्रुवञ्जनास्तत्र संग्रामशिरसि स्थिताः । तौ समीक्ष्य तु संरब्धौ सन्निकृष्टौ महारथौ
लढाईच्या अग्रभागी उभ्या असलेल्या लोकांनी असेच बोलले, कारण ते दोन्ही रागावलेले, जवळ आलेले आणि पराक्रमी रथी पाहत होते.
छाद्येतां शरौघैस्तावन्योन्यमुपराजितौ । संयुगे संचकाशेतां कालसूर्याविवोदितौ
ते दोघे एकमेकांवर बाणांचा वर्षाव करत, एकमेकांवर मात करत, लढाईत सूर्य आणि काळ एकत्र उगवल्यासारखे तेजस्वी दिसत होते.
विष्फार्य च महाचापं हेमपृष्ठं दुरासदम्। संरब्धस्तु तदा द्रोणः प्रत्ययुध्यत फल्गुनम्
मग रागाने द्रोणाने आपले मोठे, सोन्याच्या कडांनी सजलेले, भयंकर धनुष्य ताणले आणि फाल्गुनावर प्रतिउत्तर दिले.
स सायकमयैर्जालैरर्जुनस्य रथं प्रति। भानुमद्भिः शिलाधौतैर्बाणैः प्राच्छादयद्दिशः
त्याने सूर्यासारख्या तेजस्वी आणि दगडावर घासलेल्या बाणांच्या वर्षावाने अर्जुनाचा रथ आणि आजूबाजूच्या दिशा झाकून टाकल्या.
अर्जुनस्तु तदा द्रोणं महावेगैर्महारथः। विव्याध शतशो बाणैर्धाराभिरिव पर्वतम्
मग अर्जुन या पराक्रमी रथीने शेकडो वेगवान बाणांनी द्रोणावर हल्ला केला, जणू काही डोंगरावर पाण्याच्या धारांचा वर्षाव करावा.
कालमेघ इवोष्णान्ते फल्गुनः समवाकिरत्
फाल्गुनाने उन्हाळ्याच्या अखेरीस येणाऱ्या काळ्या मेघासारखा बाणांचा पाऊस पाडला.
तस्य जाम्बूनदमयैश्चितरैश्चापच्युतैः शरैः। प्राच्छादयद्रथश्रेष्ठं भारद्वाजोऽर्जुनस्य वै
जांभूळ सोन्याने मढवलेल्या आणि रंगीबेरंगी बाणांनी भारद्वाजपुत्र द्रोणाने अर्जुनाच्या उत्तम रथावर वर्षाव केला.
तथैव दिव्यं गाण्डीवं धनुरानम्य चार्जुनः । शत्रुघ्नं वेगवत्सृष्टं भारसाधनमुत्तमम्
त्याचप्रमाणे अर्जुनाने आपले दिव्य गांडीव धनुष्य ताणले, जे शत्रूंचा नाश करणारे, वेगवान आणि भार पेलणारे श्रेष्ठ होते.
शोभते स्म महावाहुर्गाण्डीवं विक्षिपन्धनुः। शरांश्च विसृजंश्चित्रान्सुवर्णविकृतान्बहून्
महाबाहू अर्जुन गांडीव धनुष्य ताणताना आणि सोन्याने सजवलेले सुंदर बाण सोडताना तेजाने झळकत होता.
प्राच्छादयदमेयात्मा भारद्वाजरथं प्रति। द्रोणचापविनिर्मुक्तान्बाणान्बाणैरवारयत्
ज्याला कोणी जिंकू शकत नाही असा अर्जुन भारद्वाजाच्या रथावर बाणांचा वर्षाव करत होता आणि द्रोणाच्या धनुष्यातून सुटलेल्या बाणांना आपल्या बाणांनी थांबवत होता.
सरथोऽप्यचरत्पार्थः प्रेक्षणीयो महारथः । युगपद्दिक्षु सर्वासु सर्वतोऽस्त्राण्यवासृजम्
रथाशिवायसुद्धा, पार्थ त्या महाबलवान वीराने असा अद्भुत पराक्रम दाखवला की, तो सर्व दिशांना एकाच वेळी अस्त्रांचा वर्षाव करू लागला.
आददानं शरान्घोरान्संदधानं च पाण्डवम् । विसृजन्तं च क्रौन्तेयं न स्म पश्यन्ति लाघवाम्
पांडवाने तीव्र बाण उचलून धनुष्याला लावले आणि कुंतीपुत्राने ते सोडले, तेव्हा त्याच्या हातांची चपळता कुणालाही दिसली नाही.