मूर्ध्ना हि प्रणतं भूमौ तौ देवौ वरदौ वरौ। कृष्णेत्येकादशं नाम प्रीत्या मे चक्रतुस्तदा। तुष्टौ च मम वीर्येण कर्मणा चाभिराधितौ
ते वर देणारे दोन देव मला जमिनीवर वाकलेले पाहून, आनंदाने त्यांनी मला 'कृष्ण' हे अकरावे नाव दिले, माझ्या पराक्रमावर आणि कृतीवर प्रसन्न होऊन.
सर्वदेवैः परिवृतौ भूयो मां स्वयमूचतुः। वरं तात वृणीष्वेति यं प्रार्थयसि पाण्डव
सर्व देवांनी वेढले असताना, त्या दोघांनी पुन्हा मला सांगितले: 'मुला, तू ज्या गोष्टीची इच्छा करतोस तो वर माग.'
ततोऽहमस्त्राण्यलभं दिव्यानि च दृढानि च। ब्राह्मं पाशुपतं चैव स्थूणाकर्णं च दुर्जयम् । ऐन्द्रं वारुणमाग्नेयं वायव्यमथ वैष्णवम्
मग मी दिव्य आणि सामर्थ्यशाली अस्त्रे मिळवली: ब्रह्म, पाशुपत, स्थूणाकर्ण, इंद्र, वरुण, अग्नी, वायू आणि विष्णूची अस्त्रे.
ततोऽहमजयं भूयो रथेनैन्द्रेण दुर्जयान्। मातलिं सारथिं कृत्वा निवातकवचान्रणे । अवध्यकवचांन्देवैर्वरदृप्तान्महासुरान्
मग मी इंद्राच्या रथावर बसून आणि मातलीला सारथी करून, युद्धात देवांनी वर दिलेल्या आणि अभेद्य कवच असलेल्या निवातकवच राक्षसांना जिंकले.
तिस्रः कोटीर्दानवानां संयुगेष्वनिवर्तिनाम्। एको निर्जित्य संग्रामे भूयो देवानतोषयम्
मी एकट्याने युद्धात तीन कोटी कधीही मागे न फिरणारे दानव पराभूत केले आणि पुन्हा देवांना संतुष्ट केले.
ततो मे भगवानिन्द्रः किरीटमददात्स्वयम्। देवाश्च शङ्खमददुः शत्रुसैन्यनिवारणम्
मग भगवंत इंद्राने स्वतः मला मुकुट दिला आणि देवांनी मला शत्रूंच्या सैन्याचा पराभव करणारे शंख दिले.
अहं पारे समुद्रस्य हिरण्यपुरवासिनाम्। हत्वा षष्टिं सहस्राणि जयं संप्राप्तवान्रणे
मी समुद्राच्या पलीकडे जाऊन, हिरण्यपूरमध्ये राहणाऱ्या साठ हजार लोकांना युद्धात मारले आणि विजय मिळवला.
असंभ्रान्तो रथे तिष्ठन्सहस्रेषु शतेषु च। शत्रुमध्ये दुराधर्षो न मुह्यन्ति च मे दिशः
मी रथावर ठाम उभा राहून, हजारो-लाखो शत्रूंमध्येही अजिंक्य असतो; माझे मन किंवा इंद्रिये कधीच गोंधळत नाहीत.
अहं गन्धर्वराजेन ह्रियमाणं सुयोधनम्। भ्रातृभिः सहितं तात गन्धर्वैः समरे जितम्। चतुर्दश सहस्राणि हत्वा चैनममोचयम्
गंधर्वराजाने सुयोधनाला त्याच्या भावांसह युद्धात जिंकून घेऊन जात असताना, मी चौदा हजार गंधर्वांना मारून त्याला सोडवले, प्रिय.
एतानि मम नामानि योऽहन्यहनि कीर्तयेत्। तं न पश्यन्ति सत्त्वानि न तं निघ्नन्ति शत्रवः
जो माणूस दररोज माझी ही नावे म्हणतो, त्याला इतर जीव दिसत नाहीत आणि शत्रू त्याला मारू शकत नाहीत.
अद्य पश्य महाबाहो मम वीर्यं सुदुःसहम्। मा भैर्विगतसंत्रासः कुरूनेतान्समागतान्
आज, महाबाहु, माझे युद्धातील सहन न होणारे सामर्थ्य पाहा; भीऊ नकोस, तुझी चिंता दूर होऊ दे, जरी कुरूंचे सर्व नेते समोर उभे असले तरी.
सुयोधनस्य मिषतः कर्णस्य च कृपस्य च। पितामहस्य भीष्मस्य द्रौणेर्द्रोणस्य च स्वयम्। सर्वानेव कुरूञ्जित्वा प्रत्यानेष्यामि ते पशून्]
सुयोधन, कर्ण, कृप, भीष्म, द्रौणि आणि द्रोण हे सर्व समोर असताना, मी सर्व कुरूंना जिंकून तुझे जनावरं परत आणीन.
ततः पार्थं स वैराटिः प्राञ्जलिस्त्वभ्यवादयत्। अहं भूमिंजयो नाम प्रणतोस्मि धनंजय
मग विराटपुत्राने हात जोडून पार्थाचे अभिवादन केले आणि म्हणाला, 'माझे नाव भूमिजय आहे, धनंजया, मी तुला वंदन करतो.'
दिष्ट्या त्वां पार्थ पश्यामि स्वागतं ते धनंजय । लोहिताक्ष महाबाहो नागराजवरोपम
'पार्था, तुझे दर्शन मला मिळाले, हे माझे भाग्य आहे; धनंजया, तुला स्वागत आहे. तुझे डोळे लाल, बाहू बलवान आणि तू नागराजासारखा आहेस.'
यदज्ञानादवोचं त्वां प्रमादेन नरोत्तम। अकृत्वा हृदये सर्वं क्षन्तुमर्हसि तन्मम
'हे नरश्रेष्ठ, मी अज्ञानाने आणि असावधपणाने तुझ्याशी जे काही बोललो, तुझी खरी किंमत न कळता, ते सर्व मला माफ कर.'
यतस्त्वया कृतं पूर्वं चित्रं कर्म सुदुष्करम्। अतो भयं व्यपेतं मे प्रीतिश्च परमा त्वयि
'तू पूर्वी केलेली अद्भुत आणि कठीण कृत्ये पाहून माझा भयं दूर झाला आहे आणि तुझ्यावर माझे प्रेम फार वाढले आहे.'
दासोऽहं ते भविष्यामि पश्य मामनुकम्पया
'मी तुझा दास होईन—कृपया माझ्यावर दया कर.'
या प्रतिज्ञा कृता पूर्वं तव सारथ्यकारणात्। सेयं प्रतिज्ञा पूर्णा मे हर्षश्चार्जुन जायते
'तू पूर्वी सारथ्य करण्याचे वचन दिलेस, ते माझ्यासाठी पूर्ण झाले आहे, अर्जुना, आणि मला आनंद झाला आहे.'
देवेन्द्रतनयस्येह सारथिः स्यां महामृधे । इति पूर्वं कृताऽस्माभिः प्रतिज्ञा युद्धदुर्मद
'हे युद्धात पराक्रमी, आम्ही पूर्वी असा संकल्प केला होता की या मोठ्या युद्धात मी देवेन्द्रपुत्राचा सारथी होईन.'
प्रतिज्ञा मम संपूर्णा तव सारथ्यकारणात् । मनस्स्वास्थ्यं च मे जातं जातं भाग्यं च मे महत्
'तू सारथ्य केल्यामुळे माझा संकल्प पूर्ण झाला; माझे मन शांत झाले आणि मला मोठे भाग्य मिळाले.'
आस्थाय विपुलं वीर रथं सारथिना मया। दुर्योधनं च जित्वाऽऽजौ निवर्तय पशून्मम
'वीरा, माझ्या सारथ्याने मोठ्या रथावर बस, युद्धात दुर्योधनाला जिंक आणि माझी जनावरं परत आण.'
प्रीतोस्मि राजपुत्राद्य न भयं विद्यते तव। सर्वान्नुदामि ते शत्रून्रणे रणविशारद
'राजपुत्रा, आज मी तुझ्यावर खूष आहे; तुला काहीच भीती वाटू नये. युद्धात मी तुझे सर्व शत्रू दूर करीन, हे रणविशारद.'
स्वस्थो भव महान्युद्धे पश्य मां शत्रुभिः सह । युध्यमानं विमर्देऽस्मिन्कुर्वाणं भैरवं रवम्
'या मोठ्या युद्धात निर्धास्त रहा; शत्रूंशी लढताना आणि भीषण गर्जना करताना मला पाहा.'
गाण्डीवं देवदत्तं च शरान्कनकभूषणान्। एतान्सर्वानुपासङ्गान्क्षिप्रं बध्नीहि मे रथे । एकं चाहर निस्त्रिंशं जातरूपपरिष्कृतम्
'गांडीव, देवदत्त, सोन्याने मढवलेले बाण आणि इतर सर्व शस्त्रे लवकरच माझ्या रथावर बांध. आणि शुद्ध सोन्याने सजवलेली एक तलवार आण.'
अहं वै कुरुभिर्योत्स्ये मोक्षयिष्यामि ते पशून् । तोषयिष्यामि राजानं प्रवेक्ष्यामि पुरं पुनः
मी खरंच कुरूंशी लढेन, तुझी गुरं परत आणेन, राजाला समाधानी करेन आणि पुन्हा नगरात प्रवेश करेन.
संकल्पागाधपरिधं बाहुप्राकारतोरणम्। त्रिदण्डतूणसंबाधं नैकध्वजसमाकुलम्
हे नगर ठाम निश्चयाने वेढलेलं आहे, हातांची तटबंदी आणि दरवाजे याने सजलेलं, तिहेरी अडथळ्यांनी भरलेलं आणि अनेक ध्वजांनी गजबजलेलं आहे.
ज्याक्षेपनिनदारावं नेमीनिनददुन्दुभिः । शरजालवितानाढ्यमाक्ष्वेडितमहास्वनम् । नगरं ते मया गुप्तं रथोपस्थं भविष्यति
धनुष्यांच्या तारा आणि चाकांची गडगड, डफांचा गजर, बाणांच्या छत्र्या, घोड्यांच्या हिणकसाने निनादलेलं, मी राखण केलेलं तुझं नगर रथांच्या आसनासारखं होईल.
अधिष्ठितो मया सङ्ख्ये रथो गाण्डीवधन्विना । अजय्यः शत्रुसैन्यानां वैराटे व्येतु ते भयम्
मी, गाण्डीवधारी, युद्धात रथावर बसलो तर तो शत्रूंच्या सैन्याला जिंकता येणार नाही; विराटराज्यातील तुझं भीती दूर होवो.
बहुना किं प्रलापेन शृणु मे परमं वचः। नाहं बिभेमि कौन्तेय साक्षादपि शतक्रतोः
फार बोलण्यात काय अर्थ? माझं श्रेष्ठ वचन ऐक: मी कुठल्याही शक्तिशाली इंद्रालाही घाबरत नाही, कुंतीपुत्रा.
यमवायुकुबेरेभ्यो द्रोणभीष्मशतादपि । बिभेमि नाहमेतेभ्यो जानामि त्वां स्थिरं युधि । केशवेनापि संग्रामे साक्षादिन्द्रेण वा समम्
यम, वायू, कुबेर किंवा शंभर द्रोण-भीष्म यांच्याही मी भीती बाळगत नाही; युद्धात तू किती स्थिर आहेस हे मला माहीत आहे, केशव किंवा इंद्रासोबत असलास तरी.