पाण्डवान्यदि जानीषे क्वनु ते धर्मचारिणः । क्वनु वा निवसन्तीति सत्यं ब्रूहि बृहन्नले
पांडव कुठे आहेत हे तुला माहीत असेल तर, ते धर्माने चालणारे आहेत, हे मला खरं खरं सांग बृहन्नले, ते सध्या कुठे राहतात?
किमर्थमागतान्यत्र शस्त्रास्त्राणि महात्मनाम्। कथं ज्ञातानि भवता तथा मे ब्रूहि शोभने
त्या मोठ्या पुरुषांची शस्त्रास्त्रं इथे कशासाठी आली आहेत? तुला ती कशी कळली? हे सुद्धा मला सांग, सुंदर बाई.
ततः प्रहस्य बीभत्सुः कौन्तेयः श्वेतवाहनः। उवाच राजपुत्रं तमुत्तरं शृणु मे वचः
तेव्हा कुंतीपुत्र, पांढऱ्या घोड्यांचा स्वामी अर्जुन हसत हसत त्या उत्तराजवळ म्हणाला, 'माझं बोलणं ऐक.'
मा भैस्त्वं राजशार्दूल सर्वं ते वर्णयाम्यहम् । नात्र भेतव्यमद्यापि राजपुत्र यथातथा
राजांमध्ये वाघासारखा असलेल्या राजकुमार, घाबरू नकोस. मी तुला सगळं सांगतो. अजूनही घाबरण्याचं काही कारण नाही, राजपुत्र, काहीही झालं तरी.
वयं ते पाण्डवा नाम वनवासस्य पारगाः। अतीते द्वादशे वर्षे च्छन्नवासमिहोषिताः। तस्मादशङ्कितमनाः शृणुष्वावहितोत्तर
आम्हीच ते पांडव आहोत, ज्यांनी वनवास पूर्ण केला. तेरावा वर्ष इथे लपून काढला. म्हणून, मनात शंका न ठेवता, लक्ष देऊन ऐक उत्तरा.
अहमस्म्यर्जुनो नाम कङ्को नाम युधिष्ठिरः। भीमसेनस्तु वललः पितुस्ते रसपाचकः। अश्वबन्धस्तु नकुलः सहदेवस्तु गोपतिः
मी अर्जुन आहे, युधिष्ठिराचं नाव कंक आहे, भीमसेनाचं नाव वल्लल आहे, तुझ्या वडिलांचा स्वयंपाक करणारा. नकुल घोड्यांची देखभाल करतो आणि सहदेव गायींचा प्रमुख आहे.
सैरन्ध्रीं द्रौपदीं विद्धि यदर्थे कीचको हतः। भीमसेनेन दुर्वृत्तः सहभ्रातृभिराहवे
सैरंध्री म्हणजे द्रौपदीच आहे, जिनच्या साठी भीमसेनाने आपल्या भावांसह युद्धात दुष्ट कीचकाचा वध केला.
श्रुत्वैतद्वचनं जिष्णोर्विस्मयस्फारितेक्षणः । पश्यन्ननिमिषः पार्थं शनैर्वाचमुवाच ह
जिष्णूचं हे बोलणं ऐकून, उत्तराज्या डोळ्यांत आश्चर्याने मोठेपणा आला; तो पांडवाकडे न थांबता पाहत राहिला आणि हळूहळू म्हणाला.
दश पार्थस्य नामानि श्रूयन्ते मे कथासु च। प्रब्रूयास्तानि यदि मे श्रद्दध्यां सर्वमेव ते
पार्थाचे दहा नावे मी गोष्टींमध्ये ऐकली आहेत; ती जर तू मला सांगितलीस, तर मी तुझ्यावर पूर्ण विश्वास ठेवीन.
अहं तर्हि तवाचक्षे दश नामानि तानि मे। वैराटे शृणु तानि त्वं यानि पूर्वं श्रुतानि ते। ईशानो विदधे देवस्त्रिदिवस्येश्वरो दिवि
मग मी तुला माझी दहा नावे सांगतो, विराटराजाच्या मुला, ती ऐक, जी तू आधी ऐकलीस: ईशान, विधाता, देव, स्वर्गातील तीन लोकांचा स्वामी—
अर्जुनः फल्गुनो जिष्णुः किरीटी श्वेतवाहनः। बीभत्सुर्विजयः पार्थः सव्यसाची धनञ्जयः। एतानि मम नामानि स्थापितानि सुरोत्तमैः
अर्जुन, फाल्गुन, जिष्णू, किरीटी, श्वेतवाहन, भीमबाहू, विजय, पार्थ, सव्यसाची, धनंजय—ही माझी नावे आहेत, जी देवांनी ठेवली आहेत.
गुणतो दश नामानि समवेतानि पाण्डवे। चरन्ति लोके ख्यातानि विदितानि ममावघ
पांडुपुत्राच्या गुणांमुळे ही दहा नावे एकत्र आली आहेत; ती जगात प्रसिद्ध आहेत आणि सर्वांना माहीत आहेत.
केनासि विजयो नाम केनासि श्वेतवाहनः। सव्यसाची च केनासि जिष्णुर्बीभत्सुरेव च
तुला विजय का म्हणतात? तुला श्वेतवाहन का म्हणतात? आणि सव्यसाची, जिष्णू, भीमबाहू असे का म्हणतात?
अर्जुनः फल्गुनः पार्थः किरीटी केन सारथे। धनञ्जयश्च केनासि शीघ्रं वद बृहन्नले
तुला अर्जुन, फाल्गुन, पार्थ, किरीटी आणि धनंजय का म्हणतात? हे कारण लवकर सांग बृहन्नले.
श्रुता मे तस्य वीरस्य केवला नामहेतवः। इतस्ततश्चलत्येतन्मनो मे चञ्चलं त्वयि। अर्जुनो वा भवान्नेति वद शीघ्रं बृहन्नले
त्या वीराच्या नावांची कारणं मी ऐकली आहेत; पण माझं मन तुझ्यामुळे इथे तिथे भटकतंय. तू खरोखर अर्जुन आहेस की नाही, हे लवकर सांग बृहन्नले.
सर्वाञ्जित्वा जनपदान्धनं चाच्छिद्य सर्वशः। मध्ये धनस्य तिष्ठन्तं तन्मामाहुर्धनञ्जयम्
सर्व जनपद जिंकून आणि त्यांचं धन मिळवून, त्या धनाच्या मध्ये उभा राहिलो म्हणून मला लोकांनी धनंजय असं नाव दिलं.
अभिप्रयामि संग्रामे यदाऽहं युद्धदुर्मदान्। अजित्वा न निविर्तेयं तेन वै विजयं विदुः
मी जेव्हा युद्धात जातो, तेव्हा शत्रूंना न जिंकता परत येत नाही. म्हणूनच मला विजय असं नाव पडलं.
श्वेताः काञ्चनसन्नाहा रथे युज्यन्ति मे हयाः। शत्रुभिर्युध्यमानस्य तेनाहं श्वेतवाहनः
माझ्या रथाला पांढरे घोडे, सोन्याच्या सजावटीसह, जोडलेले असतात; आणि मी त्या घोड्यांवर बसून शत्रूंशी लढतो म्हणून मला श्वेतवाहन म्हणतात.
किरीटं सूर्यसंकाशं भ्राजते मे शिरोगतम्। रणमध्ये रथस्थस्य सूर्यपावकसन्निभम्
माझ्या डोक्यावर सूर्यासारखा तेजस्वी मुकुट चमकत आहे, मी रथात उभा राहून युद्धाच्या मध्यभागी सूर्य आणि अग्नीच्या तेजासारखा दिसतो.
अच्छेद्यं रुचिरं चित्रं जाम्बूनदपरिष्कृतम्। इन्द्रदत्तमनाहार्यं तेनाहुर्मां किरीटिनम्
हा मुकुट तुटू शकत नाही, सुंदर आणि नक्षीदार आहे, सोन्याने मढवलेला आहे; इंद्राने दिलेला आणि कुणीही हिरावू शकत नाही, म्हणून मला 'किरिटधारी' म्हणतात.
न कुर्यां कर्म बीभत्सं युध्यमानः कदाचन। तेन देवमनुष्येषु बीभत्सुरिति मां विदुः
मी कधीही युद्ध करताना घृणास्पद कृत्य करणार नाही; म्हणूनच देव आणि माणसांत मला 'भीमकर्मा' म्हणून ओळखतात.
उभौ मे तुल्यकर्माणौ गाण्डीवस्य विकर्षणे। भुजौ मे भवतः सङ्ख्ये परसैन्यविनाशिनौ। तयोः सव्योऽधिकस्तस्मात्सव्यसाचीति मां विदुः
माझे दोन्ही हात गांडीव धनुष्य ओढण्यात सारखेच कुशल आहेत; युद्धात हे हात शत्रूंच्या सैन्याचा नाश करतात. त्यात डावा हात अधिक श्रेष्ठ आहे, म्हणून मला 'सव्यसाची' म्हणतात.
पृथिव्यां सागरान्तायां वर्णो मे दुर्लभः समः। शुद्धत्वाद्रुपवत्त्वाच्च तेन मामार्जुनं विदुः
समुद्राने वेढलेल्या या पृथ्वीवर माझा वर्ण दुर्मिळ आणि बरोबरीचा नाही; शुद्धता आणि सौंदर्यामुळे मला 'अर्जुन' म्हणतात.
उत्तराभ्यां तु पूर्वाभ्यां फल्गुनीभ्यामहं दिवा । जातो हिमवतः पृष्ठे तेन मां फल्गुनं विदुः
मी हिमालयाच्या कुशीत, दिवसा उत्तरा आणि पूर्वा फाल्गुनी नक्षत्रांमध्ये जन्मलो, म्हणून मला 'फाल्गुन' म्हणतात.
यो ममाङ्गे व्रणं कुर्याद्धातुर्ज्येष्ठस्य पश्यतः। युधिष्ठिरस्य रुधिरं दर्शयेद्वा कदाचन । पराभवमहं तस्य कुले कुर्यां न संशयः
जो कोणी ज्येष्ठ धातूच्या समोर माझ्या अंगावर जखम करील किंवा कधी युधिष्ठिराचे रक्त दाखवील, त्याच्या कुळाचा मी युद्धात नाश करीन, यात शंका नाही.
योत्स्यामि तैरहं सर्वैर्न मे तेभ्यः पराभवः। तेन देवमनुष्येषु जिष्णुर्नामास्मि विश्रुतः
मी त्यांच्याशी सर्वांसोबत लढेन; त्यांच्यातील कुणीही मला हरवू शकत नाही. म्हणून देव आणि माणसांत मला 'जिष्णु' म्हणून प्रसिद्धी आहे.
माता मम पृथा नाम तेन मां पार्थमब्रुवन्
माझ्या आईचे नाव पृथाआहे; म्हणून मला 'पार्थ' म्हणतात.
देवदानवगन्धर्वपिशाचोरगराक्षसान् । अहं पुरा रणे जित्वा खाण्डवेऽग्निमतर्पयम्
पूर्वी मी युद्धात देव, दानव, गंधर्व, पिशाच्च, नाग आणि राक्षस यांना जिंकले आणि खांडव वनातील अग्नीचे समाधान केले.
हुताशनं तर्पयित्वा सहितः शार्ङ्गधन्वना । [ त्रिविष्टपगतौ* दृष्ट्वा पितामहमहेश्वरौ
शार्ङ्गधन्वा सोबत अग्नीचे समाधान करून, मी देवांच्या लोकात पितामह आणि महादेव यांना पाहिले.
मूर्च्छया पतितं भूमावागतौ देवसत्तमौ । दृष्ट्वा तौ वरदौ देवौ संज्ञां लब्ध्वोत्थितः पुनः
माझ्या शुद्धीवरून मी जमिनीवर बेशुद्ध पडल्यावर ते दोन श्रेष्ठ देव माझ्याजवळ आले; त्यांना पाहून मला शुद्धी आली आणि मी पुन्हा उभा राहिलो.