एतस्मिन्नन्तरे पार्थं न मूढात्मा व्यजानत। विराटपुत्रः प्रभुखे पप्रच्छ पुनरेव तम्
इतक्यात, विराटाचा मुलगा पार्थाला ओळखू शकला नाही आणि राजासमोर त्याला पुन्हा विचारले.
सुवर्णरुचिराण्येषामायुधानि महात्मनाम् । रुचिराणि प्रकाशन्ते पार्थानामाशुकारिणाम्
या महान पुरुषांची सोन्याने सजलेली शस्त्रे फारच तेजस्वी दिसतात; ती सुंदर आणि झळाळणारी असून, प्रथाच्या वेगवान पुत्रांची आहेत.
क्वनु ते पाण्डवाः शूराः संग्रामेष्वपराजिताः। येषामिमानि दीप्तानि श्रिया दीप्यन्ति भान्ति च
ते शूर, युद्धात कधीही न हरलेले पांडव आता कुठे आहेत, ज्यांची तेजस्वी शस्त्रे कीर्तीने झळाळतात?
कस्मिन्वसन्ति देशे च धर्मज्ञा बन्धुवत्सलाः। क्व धर्मराजः कौन्तेयो धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः
ते धर्मनिष्ठ, आप्तप्रिय पुरुष कोणत्या प्रदेशात राहतात? धर्मराज, कुंतीपुत्र, धर्माचा पुत्र युधिष्ठिर कुठे आहे?
धर्मशीलश्च धर्मात्मा धर्मवान्धर्मवित्सुधीः । धर्माध्यक्षो धर्मपुत्रो धर्मज्ञो धर्ममूर्तिमान्
तो धर्मशील, धर्मात्मा, धर्मयुक्त, धर्म जाणणारा, बुद्धिमान, धर्मपालक, धर्मपुत्र, धर्मज्ञ आणि धर्माचा मूर्तिमंत आहे.
धर्मनिष्ठो धर्मकर्ता धर्मगोप्ता सुधर्मकृत्। सत्यार्जवक्षमाधारो घृणी धर्मपरायणः
तो धर्मावर दृढ, धर्म करणारा, धर्माचे रक्षण करणारा, उत्तम धर्म करणारा, सत्य, सरळपणा आणि क्षमाचा आधार, दयाळू आणि धर्मनिष्ठ आहे.
भीमसेनार्जुनौ चापि सर्वे ते मातुला मम। नकुलः सहदेवो वा सर्वास्त्रकुशलौ रणे
भीमसेन आणि अर्जुन हे दोघेही, तसेच बाकीचे सर्व माझे मामा आहेत; नकुल किंवा सहदेव, दोघेही युद्धात सर्व शस्त्रांमध्ये निपुण आहेत.
सर्व एव महात्मानः सर्वामित्रविनाशनाः। राज्यमक्षैः पराजित्य नः श्रूयन्ते वनं गताः
हे सर्व खरेच महान आत्मे आहेत, सर्व शत्रूंचा नाश करणारे; सांगितले जाते की, राज्य जुगारात हरल्यावर ते वनात गेले.
द्रौपदी चापि पाञ्चाली स्त्रीरत्नमिति मे श्रुता। जिता चाक्षैस्तदा कृष्णा तानेवान्वगमद्वने
आणि द्रौपदी, पाञ्चाली, स्त्रियांमध्ये रत्न म्हणून प्रसिद्ध, तीही जुगारात हरली; ती कृष्णा त्यांच्यासोबत वनात गेली.
उत्सृज्य राज्यं धर्म्यं ते नः श्रूयन्ते वनं गताः
त्यांनी आपले धर्मयुक्त राज्य सोडून दिले आणि असे ऐकले जाते की ते वनात गेले.
पाण्डवान्यदि जानीषे क्वनु ते धर्मचारिणः । क्वनु वा निवसन्तीति सत्यं ब्रूहि बृहन्नले
पांडव कुठे आहेत हे तुला माहीत असेल तर, ते धर्माने चालणारे आहेत, हे मला खरं खरं सांग बृहन्नले, ते सध्या कुठे राहतात?
किमर्थमागतान्यत्र शस्त्रास्त्राणि महात्मनाम्। कथं ज्ञातानि भवता तथा मे ब्रूहि शोभने
त्या मोठ्या पुरुषांची शस्त्रास्त्रं इथे कशासाठी आली आहेत? तुला ती कशी कळली? हे सुद्धा मला सांग, सुंदर बाई.
ततः प्रहस्य बीभत्सुः कौन्तेयः श्वेतवाहनः। उवाच राजपुत्रं तमुत्तरं शृणु मे वचः
तेव्हा कुंतीपुत्र, पांढऱ्या घोड्यांचा स्वामी अर्जुन हसत हसत त्या उत्तराजवळ म्हणाला, 'माझं बोलणं ऐक.'
मा भैस्त्वं राजशार्दूल सर्वं ते वर्णयाम्यहम् । नात्र भेतव्यमद्यापि राजपुत्र यथातथा
राजांमध्ये वाघासारखा असलेल्या राजकुमार, घाबरू नकोस. मी तुला सगळं सांगतो. अजूनही घाबरण्याचं काही कारण नाही, राजपुत्र, काहीही झालं तरी.
वयं ते पाण्डवा नाम वनवासस्य पारगाः। अतीते द्वादशे वर्षे च्छन्नवासमिहोषिताः। तस्मादशङ्कितमनाः शृणुष्वावहितोत्तर
आम्हीच ते पांडव आहोत, ज्यांनी वनवास पूर्ण केला. तेरावा वर्ष इथे लपून काढला. म्हणून, मनात शंका न ठेवता, लक्ष देऊन ऐक उत्तरा.
अहमस्म्यर्जुनो नाम कङ्को नाम युधिष्ठिरः। भीमसेनस्तु वललः पितुस्ते रसपाचकः। अश्वबन्धस्तु नकुलः सहदेवस्तु गोपतिः
मी अर्जुन आहे, युधिष्ठिराचं नाव कंक आहे, भीमसेनाचं नाव वल्लल आहे, तुझ्या वडिलांचा स्वयंपाक करणारा. नकुल घोड्यांची देखभाल करतो आणि सहदेव गायींचा प्रमुख आहे.
सैरन्ध्रीं द्रौपदीं विद्धि यदर्थे कीचको हतः। भीमसेनेन दुर्वृत्तः सहभ्रातृभिराहवे
सैरंध्री म्हणजे द्रौपदीच आहे, जिनच्या साठी भीमसेनाने आपल्या भावांसह युद्धात दुष्ट कीचकाचा वध केला.
श्रुत्वैतद्वचनं जिष्णोर्विस्मयस्फारितेक्षणः । पश्यन्ननिमिषः पार्थं शनैर्वाचमुवाच ह
जिष्णूचं हे बोलणं ऐकून, उत्तराज्या डोळ्यांत आश्चर्याने मोठेपणा आला; तो पांडवाकडे न थांबता पाहत राहिला आणि हळूहळू म्हणाला.
दश पार्थस्य नामानि श्रूयन्ते मे कथासु च। प्रब्रूयास्तानि यदि मे श्रद्दध्यां सर्वमेव ते
पार्थाचे दहा नावे मी गोष्टींमध्ये ऐकली आहेत; ती जर तू मला सांगितलीस, तर मी तुझ्यावर पूर्ण विश्वास ठेवीन.
अहं तर्हि तवाचक्षे दश नामानि तानि मे। वैराटे शृणु तानि त्वं यानि पूर्वं श्रुतानि ते। ईशानो विदधे देवस्त्रिदिवस्येश्वरो दिवि
मग मी तुला माझी दहा नावे सांगतो, विराटराजाच्या मुला, ती ऐक, जी तू आधी ऐकलीस: ईशान, विधाता, देव, स्वर्गातील तीन लोकांचा स्वामी—
अर्जुनः फल्गुनो जिष्णुः किरीटी श्वेतवाहनः। बीभत्सुर्विजयः पार्थः सव्यसाची धनञ्जयः। एतानि मम नामानि स्थापितानि सुरोत्तमैः
अर्जुन, फाल्गुन, जिष्णू, किरीटी, श्वेतवाहन, भीमबाहू, विजय, पार्थ, सव्यसाची, धनंजय—ही माझी नावे आहेत, जी देवांनी ठेवली आहेत.
गुणतो दश नामानि समवेतानि पाण्डवे। चरन्ति लोके ख्यातानि विदितानि ममावघ
पांडुपुत्राच्या गुणांमुळे ही दहा नावे एकत्र आली आहेत; ती जगात प्रसिद्ध आहेत आणि सर्वांना माहीत आहेत.
केनासि विजयो नाम केनासि श्वेतवाहनः। सव्यसाची च केनासि जिष्णुर्बीभत्सुरेव च
तुला विजय का म्हणतात? तुला श्वेतवाहन का म्हणतात? आणि सव्यसाची, जिष्णू, भीमबाहू असे का म्हणतात?
अर्जुनः फल्गुनः पार्थः किरीटी केन सारथे। धनञ्जयश्च केनासि शीघ्रं वद बृहन्नले
तुला अर्जुन, फाल्गुन, पार्थ, किरीटी आणि धनंजय का म्हणतात? हे कारण लवकर सांग बृहन्नले.
श्रुता मे तस्य वीरस्य केवला नामहेतवः। इतस्ततश्चलत्येतन्मनो मे चञ्चलं त्वयि। अर्जुनो वा भवान्नेति वद शीघ्रं बृहन्नले
त्या वीराच्या नावांची कारणं मी ऐकली आहेत; पण माझं मन तुझ्यामुळे इथे तिथे भटकतंय. तू खरोखर अर्जुन आहेस की नाही, हे लवकर सांग बृहन्नले.
सर्वाञ्जित्वा जनपदान्धनं चाच्छिद्य सर्वशः। मध्ये धनस्य तिष्ठन्तं तन्मामाहुर्धनञ्जयम्
सर्व जनपद जिंकून आणि त्यांचं धन मिळवून, त्या धनाच्या मध्ये उभा राहिलो म्हणून मला लोकांनी धनंजय असं नाव दिलं.
अभिप्रयामि संग्रामे यदाऽहं युद्धदुर्मदान्। अजित्वा न निविर्तेयं तेन वै विजयं विदुः
मी जेव्हा युद्धात जातो, तेव्हा शत्रूंना न जिंकता परत येत नाही. म्हणूनच मला विजय असं नाव पडलं.
श्वेताः काञ्चनसन्नाहा रथे युज्यन्ति मे हयाः। शत्रुभिर्युध्यमानस्य तेनाहं श्वेतवाहनः
माझ्या रथाला पांढरे घोडे, सोन्याच्या सजावटीसह, जोडलेले असतात; आणि मी त्या घोड्यांवर बसून शत्रूंशी लढतो म्हणून मला श्वेतवाहन म्हणतात.
किरीटं सूर्यसंकाशं भ्राजते मे शिरोगतम्। रणमध्ये रथस्थस्य सूर्यपावकसन्निभम्
माझ्या डोक्यावर सूर्यासारखा तेजस्वी मुकुट चमकत आहे, मी रथात उभा राहून युद्धाच्या मध्यभागी सूर्य आणि अग्नीच्या तेजासारखा दिसतो.
अच्छेद्यं रुचिरं चित्रं जाम्बूनदपरिष्कृतम्। इन्द्रदत्तमनाहार्यं तेनाहुर्मां किरीटिनम्
हा मुकुट तुटू शकत नाही, सुंदर आणि नक्षीदार आहे, सोन्याने मढवलेला आहे; इंद्राने दिलेला आणि कुणीही हिरावू शकत नाही, म्हणून मला 'किरिटधारी' म्हणतात.